به گزارش خبرآنلاین، برکناری کریم خان از سمت خود در دیوان کیفری بینالمللی در شرایطی انجام میشود که این نهاد با چالشهای متعددی مواجه است. یکی از این چالشها کارزارهای دولت ایالات متحده برای “برچیدن” این دیوان است؛ نهادی که به منظور محاکمه افرادی که مرتکب بدترین جنایات علیه بشریت شدهاند، تأسیس شده است.
به نقل از ایرنا، مجمع کشورهای عضو دیوان کیفری بینالمللی در بیانیهای اعلام کرد که در تاریخ ۲۴ جولای ۲۰۲۶ (دوم مرداد ۱۴۰۵)، با اکثریت قاطع به برکناری خان، وکیل بریتانیایی، به علت “سوءرفتار جدی و نقض جدی وظیفه” رأی دادهاند. از ۱۲۵ کشور عضو، ۸۲ کشور به برکناری او رأی مثبت داده، ۱۳ کشور مخالف و ۱۵ کشور ممتنع بودهاند.
کریم خان، که ۵۶ سال سن دارد، متهم به سوءرفتار جنسی با یک دستیار زن شده است؛ اتهاماتی که او بهطور مداوم رد کرده و وکلای او نیز روند رسیدگی به این اتهامات را مورد انتقاد قرار دادهاند. او در سال ۲۰۲۱ بهعنوان دادستان دیوان انتخاب شد و مسئولیت تحقیق و محاکمه افراد متهم به جنایات را بر عهده گرفت.
خان پس از درخواست صدور حکم بازداشت برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر جنگ سابق این رژیم، به دلیل جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه، توجه جهانیان را جلب کرده بود.
حالا نهاد نظارتی دیوان باید برای انتخاب دادستان جدید برگزاری انتخابات کند که انتظار میرود تحت تأثیر تحریمهای دولت آمریکا از جمله دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ قرار گیرد. دولت این کشور پیشتر تحریمهای اقتصادی و محدودیتهای تردد را علیه کارکنان دیوان از جمله خان اعمال کرده است.
وکلای کریم خان از روند برکناری انتقاد کرده و ادعا کردهاند که او از بیان نظراتش در جلسه منع شده و تغییرات مقررات به ضرر او بوده است. به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی، گیدئون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل، در تلاش بود تا تعداد بیشتری از کشورها را برای رأی به برکناری خان همراه کند.
«طیب علی»، وکیل خان، در بیانیهای تأکید کرده است که “برکناری خان در فرآیندی انجام شد که هیچ فرصتی عادلانه برای ارائه نظراتش به او داده نشد”، و این تصمیم را از طریق تمامی سازوکارهای قانونی موجود به چالش خواهد کشید.
در ادامه، «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، در این هفته اعلام کرد که واشنگتن کارزاری برای کاهش تأثیر دیوان کیفری بینالمللی آغاز کرده است. او بیان داشت که آمریکا از کشورهای عضو درخواست خواهد کرد که از این نهاد خارج شوند و سازمانهایی که با دیوان همکاری میکنند را تحریم خواهد کرد.
دولت پیشین ترامپ نیز، به دلیل حکمهای بازداشت صادر شده علیه مقامات اسرائیلی و تحقیقات درباره سربازان آمریکایی، تحریمهایی ضد خان و تعدادی از اعضای دیوان اعمال کرده بود. کارشناسان و تحلیلگران بینالمللی اظهار دارند که ملاحظات سیاسی در این ماجرا نقش اساسی داشته است، بهویژه از آنجا که این نخستین باری است که یک دادستان علیه یک متحد غربی دستور بازداشت صادر کرده است.
برکناری کریم خان بهطور فوری تأثیری بر احکام بازداشتی که علیه نتانیاهو و یوآو گالانت صادر شده، نخواهد داشت؛ زیرا لغو این احکام تنها در صلاحیت قضات دیوان کیفری بینالمللی است.
