**خبرگزاری مهر- گروه هنر- آزاده فضلی**؛ هنرهای تجسمی به عنوان یکی از جنبه‌های فرهنگی در کشور، امکان بروز سریع واکنش به رویدادها را دارد. با این حال، این هنرها اغلب تحت‌الشعاع سایر شاخه‌های هنری مانند سینما و موسیقی قرار می‌گیرند. در سلسله گزارش‌های «هنرهای تجسمی در هفته‌ای که گذشت»، تلاش داریم روند رویدادهای این حوزه را در هفته ای که گذشت بررسی کنیم.
به طور سنتی، روزهای جمعه به عنوان روز تعطیلی تلقی می‌شوند، اما این روز به زمانی مناسب برای برگزاری نمایشگاه‌های هنری تبدیل شده است. هنرمندان تجسمی، از جمله نقاشان و عکاسان، به ارائه آثار خود در قالب نمایشگاه می‌پردازند و این فرصت مناسبی برای تماشای آثار هنری از سوی عموم مردم فراهم می‌آورد.
**گرامیداشت روز جهانی عکاسی**
روز جهانی عکاسی که هر سال در ۲۹ مرداد (۱۹ آگوست) برگزار می‌شود، به عنوان فرصتی برای بزرگداشت قدرت عکاسی در ثبت لحظات و روایت داستان‌ها شناخته می‌شود. عکاسی به عنوان یک زبان بصری قوی، قادر است بدون نیاز به کلمات، مسائل اجتماعی و فرهنگی را منتقل کرده و پل ارتباطی بین فرهنگ‌ها باشد.
با پیشرفت فناوری، عکاسی دیگر فقط مختص متخصصان نیست و هر فرد می‌تواند با استفاده از دوربین‌های هوشمند خود، جهان را از دیدگاه خود ثبت کند. هنر عکاسی فراتر از ابزار است و به درک نور و ترکیب‌بندی و همچنین توانایی ثبت لحظات ناب بستگی دارد.
این روز یادآور این نکته است که هر عکس می‌تواند نگاه ما به جهان را تغییر دهد و جزئیات زیبایی یا رنج‌های نهفته را قابل مشاهده کند.
**درگذشت عکاس برجسته‌ای که پنج سال با بیماری دست و پنجه نرم کرد**
خبر درگذشت مسعود امیرلویی، عکاس باسابقه و مدیر مسئول ماهنامه دوربین عکاسی، در هفته گذشته منتشر شد. او در ۲۲ مرداد و در سن ۶۸ سالگی پس از پنج سال مبارزه با بیماری به دیار باقی شتافت. امیرلویی، متولد ۱۳۳۷، به عنوان یک چهره تأثیرگذار در آموزش عکاسی، دوران طولانی‌ای را به این هنر اختصاص داد و در تاسیس انجمن عکاسان ایران بسیار فعالیت کرد.
**رونمایی از طرح آرامگاه محمود فرشچیان**
در جریان نخستین سالگرد درگذشت محمود فرشچیان، طرح آرامگاه این هنرمند نگارگر با طراحی شهاب نیکمان رونمایی شد. این مراسم با حضور مقامات فرهنگی و اعضای خانواده فرشچیان در محوطه باغ آرامگاه صائب تبریزی در اصفهان برگزار شد.
نیکمان درباره طراحی این آرامگاه گفت که ایده آن بر مبنای خطوط منحنی و سیال نگارگری ایرانی بنا شده است. طرح به‌گونه‌ای است که این خطوط از بُعد دوبعدی به بُعد سه‌بعدی تحویل داده شده و در فضای سازه در حرکت و انحنا خواهند بود. طراحی این اثر از مرحله مفهوم‌سازی آغاز و به مراحل طراحی فرم و ساختار کشیده شده است.معماری به عنوان یک رشته هنری و علمی، شامل تعیین ابعاد و تناسبات، تهیه نقشه‌های معماری، طراحی آرایه‌های معماری و انتخاب مصالح می‌شود. براساس اظهارات اخیر یک معمار، در طراحی آرامگاه فرشچیان، مفاهیم «پردیس» و «باغ ایرانی» به عنوان اصول پایه مورد توجه قرار گرفته و بنا دارای هشت درگاه و هشت ستون است. این بنا بر روی هفت پله ساخته شده و گنبد آن در هفت لایه طراحی شده که نمادی از هفت آسمان به حساب می‌آید. هدف از این طراحی، پیوند معاصر معماری با ریشه‌های تاریخی ایران و اصفهان بوده است. در جنبه‌های بصری، از فرم‌های منحنی معماری ساسانی و قوس‌های اسلامی الهام گرفته شده و این طراحی با ویژگی‌های آثار استاد فرشچیان ترکیب شده است.
نیکمان همچنین به آرایه‌های معماری در طراحی آرامگاه اشاره کرد و گفت که سطح بیرونی گنبد با کاشی‌کاری و سطح زیرین با نگارگری ایرانی تزئین خواهد شد. سنگ مزار نیز با طراحی منحصر به فردی که از خطوط آثار استاد فرشچیان الهام گرفته، اجرا خواهد شد و به عنوان بخشی از ترکیب هنری کل بنا درنظر گرفته شده است.
در دیگر اخبار هنری هفته گذشته، نمایشگاه عکاسی «این صورت باقی» در موزه هنرهای معاصر تهران افتتاح شد. این نمایشگاه به بررسی تاریخ دو قرن عکاسی پرداخته و شامل شش آلبوم تاریخی از دوره قاجار، ژاپن و عثمانی است. این آثار به نوعی دیپلماسی دیداری را به نمایش می‌گذارند و بخش‌های مختلفی از عکاسی را مورد بررسی قرار می‌دهند.
نمایشگاه «این صورت باقی» از ۲۵ مرداد تا پایان شهریور ۱۴۰۵، همه‌روزه از ساعت ۱۰ تا ۱۸ برای بازدیدکنندگان باز است.
همچنین، نمایشگاه «گنجینه نوین» از آثار تجسمی در موزه هنرهای معاصر تهران افتتاح شد. رئیس موزه تأکید کرد که این مکان تنها نباید محل نگهداری آثار باشد، بلکه باید به معرفی هنر معاصر و اتصال نهادهای مختلف هنری بپردازد.
در ادامه، محمدحسین اسماعیلی، مدیرکل دفتر توسعه آموزش‌های هنری وزارت ارشاد، در نشست خبری اخیر خود از تغییرات ساختاری در آموزش‌های هنری خبر داد. این تغییرات شامل بازنگری در سرفصل‌ها و تدوین استانداردهای جدید برای ۲۰ رشته هنری است که به زودی در هنرستان‌ها و آموزشگاه‌های آزاد به اجرا در خواهد آمد. هدف از این اقدامات، ایجاد ارتباطی معنادار بین آموزش و بازار کار به منظور تسهیل ورود فارغ‌التحصیلان به بازار کار و بهبود اقتصاد هنر بوده است.در راستای تحول سیستم آموزشی هنری کشور، اقدامات زیرساختی متعددی انجام شده است. این اقدامات شامل تألیف کتاب‌های آموزشی جدید با همکاری وزارت ارشاد و وزارت آموزش و پرورش، دیجیتالی کردن مدیریت آموزش‌ها از طریق سامانه‌های نظارتی و اپلیکیشن‌های سنجش، و ایجاد «مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفه‌ای فرهنگ و هنر» به منظور صدور گواهینامه‌های معتبر می‌باشد. همچنین، تعداد هنرستان‌های هنرهای زیبا به ۷۵ مرکز افزایش یافته که ایجاد این مراکز در اولویت استان‌ها و شهرهای دارای ظرفیت قرار دارد تا عدالت آموزشی در اقصی نقاط کشور تحقق یابد.
اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این خصوص بیان کرد: رویدادهایی نظیر «هفته آموزش هنر» و «المپیاد هنر» که از ۳۱ مرداد تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ برگزار می‌شود، با هدف شناسایی استعدادهای جوان طراحی شده‌اند. همچنین، با بازطراحی سطوح آموزشی در رشته‌هایی چون پویانمایی و موسیقی، دسترسی به آموزش‌های تخصصی تسهیل گردیده و طرح «آموزش هنر برای همه» تعداد ۱۰۰ هزار نفر در مناطق محروم را پوشش داده است. او همچنین از امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری با نهادهای مختلف به‌منظور یکپارچه‌سازی و ارتقای کیفیت آموزش‌های فرهنگی و هنری خبر داد.
در بررسی خلاصه‌ای از نشست اسماعیلی، به نقدها و مشکلات قدیمی که به سیستم آموزش هنر وارد بود، اشاره شده است. به‌طور خاص، آموزش‌های هنری با واقعیت‌های روز فاصله داشت و اکثر محتوای آن متکی بر متون کهنه بود. از دیگر نقدهای مهم، فاصله میان آموزش و نیازهای بازار کار و کمبود مهارت‌های موجود در فارغ‌التحصیلان است.
تشکیل «مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفه‌ای» به‌عنوان یک نیاز اساسی مطرح شده که نشان‌دهنده نداشتن استاندارد واحد برای سنجش مهارت‌های هنرمندان است. همچنین، نابرابری آموزشی در نقاط مختلف کشور و تمرکز آموزش هنر در کلان‌شهرها نیز از دیگر چالش‌های مطرح شده به شمار می‌آید.
اشاره به نیاز به تفاهم‌نامه‌های میان وزارت ارشاد و وزارت آموزش و پرورش و اصلاح آئین‌نامه‌ها نشان‌دهنده وجود تداخل اداری و عدم هماهنگی میان نهادهای مختلف است که مانع رشد آموزش‌های هنری می‌شود.
با توجه به کمبود دسترسی به سطوح تخصصی در هنرستان‌ها، ساختار اداری موجود نیز نشان می‌دهد که مانع ارتقای آموزش در مراکز دولتی شده است.
در حوزه‌های دیگر، پویش بین‌المللی عکس و فیلم «طلوع ماه» به همت انجمن سینمای جوانان ایران در حال برگزاری است. این پویش با هدف ثبت و ماندگار کردن جلوه‌های مردمی و تاریخی در آئین‌های وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی تشکیل شده و هنرمندان و علاقه‌مندان را در دو بخش عکس و فیلم دعوت به مشارکت کرده است.
همچنین، امروز جمعه ۳۰ مرداد، گالری‌ها به مناسبت رویداد «ماه هنر تهران» نمایشگاه‌های هنری خود را افتتاح کرده‌اند. مجموعه این نمایشگاه‌ها شامل «پس از آخرین زخم»، «صلب»، «پنجاه هفتاد؛ گفتگو روی کاغذ»، و دیگر آثار هنری است که امکان بازدید از آن‌ها برای عموم فراهم شده است.
