به گزارش خبردونی، تماشاگران تئاتر این روزها با هزینههای بالای بلیت نمایشها به ویژه آنهایی که با حضور چهرههای مشهوری نظیر بازیگران سینما و موسیقی برگزار میشود، روبرو هستند. بسیاری از این نمایشها با قیمتهایی فراتر از انتظار در سالنهای بزرگ و با ظرفیتها بالا به صحنه میروند و اکنون در سالنهای خصوصی نیز قاعدهای مشخص برای قیمتگذاری بلیتها وجود ندارد. در واقع، بلیتهای نمایشهایی که با چهرههای شناختهشده یا کارگردانهای معتبر اجرا میشوند، اغلب بیش از حد منطقی قیمتگذاری میشوند.
این مسائل، همگی ناشی از فقدان یک نظام صنفی و قانونی روشن برای تعیین قیمت بلیت نمایشهاست که سالهاست در حال بروز مشکلاتی در این زمینه است. با وجود هزینههای بالای تولید یک اثر نمایشی، تماشاگران به دلیل فشارهای مالی، نمیتوانند هزینههای گزاف بلیتها را تحمل کنند. به نظر میرسد رسیدگی به این موضوع بر عهده انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی و اداره کل هنرهای نمایشی باشد.
به تازگی، قیمتهای غیرمنطقی بلیت نمایش «آرش»، به تهیهکنندگی علی محتشم و کارگردانی علی سرابی اعتراضاتی را برانگیخته است. این نمایش که از هفته دوم شهریور در رویال هال اسپیناس به صحنه میرود، بازیگران مشهوری مانند نوید محمدزاده و طناز طباطبایی دارد و قیمت بلیتهای آن از ۴ میلیون و ۹۸۰ هزار تا ۹۹۰ هزار تومان تعیین شده است. این موضوع نگرانیهایی را برانگیخته که آیا تئاتر باید به هنر عمومی برای همه تبدیل شود یا صرفاً تفریحی برای قشر مرفه باشد.
با توجه به شرایط اقتصادی جامعه و فشارهای مالی، چنین قیمتهایی تماشای نمایش را به یک انتخاب لوکس تبدیل کرده است و این باعث فاصلهگیری بخشی از مخاطبان بالقوه میشود. این چالش نشاندهنده تصویری نگرانکننده از آینده تئاتر است؛ آیا ممکن است تئاتر تبدیل به تجربهای خاص برای اقشار خاصی شود و ارتباط خود را با دیگر اقشار جامعه از دست بدهد؟
از سوی دیگر، اگر قرار است از مفاهیمی همچون وطندوستی و دغدغههای اجتماعی صحبت شود، تنها حضور چهرههای مشهور در یک پروژه نمیتواند این پیامها را به درستی منتقل کند. احترام به تماشاگران و جلب نظر آنها از اصول اساسی این هنر است و نمیتوان همزمان از مردم حرف زد و آنها را از تماشای نمایشها دور نگه داشت.
ضرورت نظارت بر قیمتگذاری بلیت تئاتر امری حیاتی است. حمایت از اقتصاد تئاتر و تضمین پرداخت دستمزد عادلانه به هنرمندان موضوعی قابل درک است، اما سوال اساسی این است که اصول قیمتگذاری بر چه اساسی تعیین میشود و چه نهادهایی باید به این مساله رسیدگی کنند؟**مناقشات حول هزینههای بالای بلیت نمایشها و کنسرتها**
در حالی که اجرای نمایشها و کنسرتهای موسیقی در سالن رویال هال هتل اسپیناس مورد توجه قرار دارد، یکی از عوامل اصلی که نمیتوان نادیده گرفت، هزینههای بالای اجاره این سالنها است. این هزینهها بدون وجود یک سیستم شفاف و نظارتی تعیین میشود و در نهایت بر قیمت بلیتها تأثیر میگذارد. به همین دلیل، بلیتهایی با قیمتهایی تا 5 میلیون تومان در دسترس عموم قرار میگیرد.
این سؤال مطرح میشود که کدام نهاد باید بر این هزینهها نظارت کند؟ آیا مسئولان فرهنگی تنها باید به قیمت نهایی بلیتها توجه کنند و یا نیاز است که به عواملی که به این قیمتگذاری منجر میشوند، نیز بپردازند؟
نمیتوان انتظار داشت که اجاره بالای سالن و هزینههای تولید به طور مستقیم به افزایش قیمت بلیت منتهی شود و در این میان تنها تماشاگران پاسخگو باشند. تماشاگر نه تهیهکننده است و نه مالک سالن، بلکه او فقط به دنبال دیدن یک نمایش 2 ساعته است.
موضوع مهمتر، نمایشهایی است که با حمایت نهادهای غنی و دارای منابع عمومی تولید میشوند. اگر یک اثر از چنین موادی برخوردار است، چرا باید بخش عمدهای از هزینههای آن بر دوش تماشاگران باشد؟ اگر قرار است که تماشاگر هزینه تولید را بپردازد، سهم حمایت اقتصادی آن نهاد چه میشود؟
تئاتر زمانی پابرجا میماند که تماشاگران بتوانند به راحتی آن را مشاهده کنند. تماشاگران زیاد در سالنها، نه فقط اقلیتی از جامعه، نشاندهنده رونق واقعی تئاتر است. بنابراین، اگر سیاستگذاران فرهنگی خواهان توسعه هنر و افزایش دسترسی عمومی باشند، باید بین «اقتصاد تئاتر» و «حق دسترسی مردم به تئاتر» توازن برقرار کنند. در غیر این صورت، ممکن است روزی فرا رسد که تئاتر برای مردم ساخته شود و به مسائل آنها بپردازد، اما آنها دیگر توانایی دیدن آن را نداشته باشند.
