به گزارش خبردونی، مراسم یادبود کاوه فرزانه، عکاس و پژوهشگر فقید، روز جمعه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵، همزمان با روز جهانی عکاسی و با همکاری کانون عکاسی شفق و جمعی از فعالان عرصه عکاسی در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.
در این مراسم، جمعی از استادان، عکاسان و هنردوستان به بررسی شخصیت، آثار، پژوهشها و تأثیرات کاوه فرزانه در فرهنگ عکاسی ایران پرداختند. از جمله سخنرانان این رویداد میتوان به محمد خدادادی مترجمزاده، افشین بختیار، سعید محمودی ازناوه، گوهر تاج کیانی و شاهدخت فرزانه اشاره کرد که هر یک از زوایای مختلف به یادآوری خاطرات و آثار این هنرمند پرداخته و ابعاد شخصیتی او را تحلیل کردند.
شاهدخت فرزانه، دختر این هنرمند، به عنوان نخستین سخنران مراسم، با تبریک روز جهانی عکاسی، بر علاقههای گسترده پدرش تأکید کرد و گفت که او زندگی را به شکلی جستجوگرانه و پرمعنا مینگریست و عکاسی را به عنوان جریانی از بودن در نظر میگرفت. وی یادآور شد که برای کاوه فرزانه، عکاسی تنها یک عمل فنی نبود، بلکه به معنای واقعی تجربه زندگی و عشق به جهان پیرامون بود.
در ادامه، محمد خدادادی مترجمزاده به بررسی مفهوم عکاسی و ضرورت نقد روایتهای موجود در این حوزه پرداخت و تأکید کرد که امروزه نمیتوان عکاسی را به تعاریف محدود و سادهانگارانه تقلیل داد. به گفته وی، عکاسی باید در سیاقهای فرهنگی، اجتماعی و رسانهای بررسی شود و نباید به عنوان یک سند بیطرف تلقی شود.
پس از آن، سعید محمودی ازناوه به شخصیت و دغدغههای فرهنگی کاوه فرزانه اشاره کرد و گفت که تأثیرگذاری او از طریق رفتار و روابط انسانیاش به وضوح قابل مشهود بود. این آثار و رفتارها بود که شخصیت واقعی فرزانه را شکل میداد و به یاد او ماندگار میکرد.کاوه فرزانه به عنوان فردی متواضع و کمحرف شناخته میشود که با وجود دانش و تجربه فراوان، هرگز به دنبال خودنمایی نبوده است. این ویژگی شخصیت او ممکن است به نگرش وی درباره عکاسی نیز مرتبط باشد. فرزانه بر این باور بود که عکاس باید بیشتر ببیند و اجازه دهد تا تصاویر خود سخن بگویند. یکی از مهمترین دغدغههای وی در سالهای پایانی زندگی ثبت تاریخ شفاهی عکاسی ایران بود.
کار پژوهشی فرزانه نشان میدهد که او به خوبی دریافته بود که بخش قابل توجهی از تاریخ عکاسی در خاطرات و روایتهایی از پیشکسوتان و استادان نهفته است. این نگرانی وجود داشت که با از بین رفتن این روایتها، بخشی از حافظه فرهنگی و تاریخی عکاسی ایران نیز از دست برود.
افشین بختیار در بخش پایانی مراسم به یاد کاوه فرزانه، با ابراز احساساتی عمیق درباره فقدان دوستی دیرینهاش، به یادآوری از سفرهای مشترک و تجربههای حاصل از عکاسی پرداخت. او پرسشی کلیدی مطرح کرد: چرا وقتی هنرمندان در کنار ما هستند، به اندازه کافی قدر آنان را نمیدانیم و پس از درگذشتشان یاد و تأثیرشان را مورد توجه قرار میدهیم؟
بختیار از حاضران خواست تا از حضور همکاران و استادان خود بهرهبرداری کرده و قدردانی خود را به زمان آینده موکول نکنند. او به یکی از سفرهای عکاسیاش به تخت جمشید اشاره کرد و دشواریهایی که برای ثبت تصاویر با آن مواجه شدند را تشریح کرد.
در این مراسم، کلیپهایی از آثار و فعالیتهای کاوه فرزانه به نمایش درآمد که گویای دامنه وسیع کارهای او در عرصه عکاسی بود.
