**عنوان: ابراهیم رهگذر: نمایشی موفق با داستانی جذاب از زنان تاریخ**
ابراهیم رهگذر، کارگردان نمایش «همای»، که این روزها در مجموعه تئاتر شهر به روی صحنه رفته است، در مصاحبهای با خبرنگاران به تشریح داستان این نمایش پرداخت. وی توضیح داد که «همای» روایتگر زندگی سه زن است که داستان آنها همزمان پیش میرود. یکی از این زنان، کارگردانی امروزی است که در تلاش است نمایشی درباره «همای»، نخستین پادشاه زن ایرانی را به صحنه آورد، اما به دلیل درخواستهای مکرر تهیهکننده، از اجرای آن منصرف میشود و به سراغ «همای» دیگری میرود، دختری که در دوران ناصرالدین شاه میکوشد تا جزو نخستین زنان کارگردان تئاتر باشد.
رهگذر درباره شیوه اجرایی نمایش گفت که این اثر از یک شروع آرکائیک بهره میبرد و با میانپردههایی که داستان تمرینهای کاراکترها را به تصویر میکشد، به نمایش ایرانی وارد میشود. او بر این باور است که استفاده از این الگو به او این امکان را میدهد که تصاویری متنوعتری را به مخاطب ارائه دهد.
کارگردان نمایش درباره جذابیت شیوه نمایش در نمایش برای تماشاگران افزود: این موضوع برای او خیلی مهم نیست که چرا این شیوه بهخصوص هنوز برای مخاطبان جذاب است. او معتقد است که بسیاری از تماشاگران با آثار ملموس ارتباط برقرار میکنند و فضای نمایش در نمایش به آنان کمک میکند تا بیشتر با خود تئاتر مواجه شوند.
رهگذر به مشکلات اقتصادی که در دنیای تئاتر وجود دارد، نیز اشاره کرد. او توضیح داد که با وجود هزینههای بالا، بسیاری از گروهها تلاش میکنند آثار دیالوگمحور بر روی صحنه ببرند؛ در حالی که نمایش «همای» بیشتر به تصویر و فضاسازی متکی است. او از حمایت مجموعه تئاتر شهر به عنوان یکی از عوامل موفقیت در اجرای این کار یاد کرد.
این کارگردان همچنین با انتقاد از وضعیت آموزش تئاتر، گفت: زمان زیادی برای صحبت درباره این موضوع لازم است. او بیان کرد که استادانی که دستمزد کمی دریافت میکنند، شرایط مناسبی برای ارائه آموزش ندارند و دانشجویان معمولاً در انتظار یادگیری از دیگران هستند، در حالی که دانشگاه باید فضایی برای تجربه و آزمون باشد.
رهگذر در ادامه به انتقاد از قیمت بلیت نمایشها پرداخت و اشاره کرد که بلیت نمایش او ۳۰۰ هزار تومان است، اما پس از کسر هزینهها، درآمدش به مقدار کمتری برای هر بازیگر میرسد. او تأکید کرد که مشکلات اقتصادی باید همواره مورد توجه قرار گیرد و باید منطق بیشتری در این زمینه وجود داشته باشد.
در پایان، رهگذر همچنین به عدم پویایی در تئاتر و شرایط نابسامان سالنها اشاره کرد و بیان کرد که این مشکلات بر کیفیت تئاتر اثرگذار بوده و نیاز به تغییر بنیادین دارد.تئاتر در حال حاضر با چالشهای متعددی مواجه است که به نظر میرسد توانایی لازم برای ارائه آثار جذاب و پویای هنری را ندارد. برخی کارگردانان به تلاش خود ادامه میدهند، اما این پویایی در آثار آنها به ندرت مشاهده میشود. در برخی تماشاخانههای خصوصی، گهگاه چندین نمایش به طور همزمان در یک شب اجرا میشود که این موضوع سوالاتی را درباره کیفیت و محتوای ارائه شده ایجاد میکند. در بسیاری از موارد، نمایشها با تأخیرهای طولانی به صحنه میآیند و این جایگاه تئاتر را به سمت ناکافی بودن هدایت کرده است.
به گفته کارشناسان، در بهترین حالت، نمایشهای تئاتر به مانیفستهایی تبدیل شدهاند که تنها چند نفر روی صحنه قرار گرفته و نظرات خود را بیان میکنند. این وضعیت به هیچ عنوان نمیتواند انتظارات لازم از تئاتر را برآورده کند.
در این میان، نمایش «همای» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم رهگذر و تهیه کنندگی باشگاه تئاتر سوره از تاریخ ۲۷ مرداد در تالار سایه مجموعه تئاتر شهر به روی صحنه رفته است. گروه بازیگران این نمایش شامل حنا فتحاللهی، جواد امیدی، نازنین ادیب، زهرا امینی، مانی گلمحمدی، روزبه دانشیان، عرشیا کرمی، هلن میرزاپور، کیمیا زمانی، امیرعباس میرحسینی، حسین صالحی، متین طاهرینیا، آریا کلانتری و سامان درخشنده میشود.
