**گفتگو با نازنین زهرا رفیعی درباره مستند «مک»**
نازنین زهرا رفیعی، کارگردان مستند کوتاه «مک»، در گفتگویی درباره ایده اولیه این فیلم، به پژوهشهای خود در زمینه قاچاق مواد مخدر در ایران اشاره کرد. او اظهار داشت که در این تحقیقات دریافته است که برخی مناطق به عنوان نقاط کلیدی برای جابجایی مواد مخدر شناخته میشوند. او تأکید کرد که بسیاری از افرادی که در این زمینه فعالیت دارند، برخلاف تصور عمومی، از اعضای شبکههای مافیایی نیستند؛ بلکه به دلیل فقر اقتصادی و اجتماعی، به این کار روی میآورند. در برخی مناطق ایران، خانوادههایی وجود دارند که به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر در زندان به سر میبرند.
رفیعی با تأکید بر اهمیت ابعاد انسانی این پدیده، تصمیم گرفت که روایت خود را بر اساس وضعیت خانوادههای این افراد بنا کند. او هدف خود را از این فیلم، ایجاد حسی از آگاهی و بازدارندگی در بین مخاطبان نسبت به تبعات اجتماعی قاچاق مواد مخدر عنوان کرد.
این کارگردان به سفرهای خود به مناطق مختلف برای مستندسازی موضوع پرداخت و افزود که به دنبال زنانی بوده که همسرانشان با پروندههای مواد مخدر درگیر هستند. او گفت که یکی از زنانی که با او آشنا شد، به خاطر علاقه به همسرش، تلاش میکرد برای بهبود وضعیت پرونده وی اقدام کند و به همین دلیل او به عنوان سوژه اصلی انتخاب شد.
رفیعی در ادامه درباره دلایل ساخت این مستند گفت که علاوه بر علاقه شخصی، او باور دارد که قاچاق مواد مخدر مسئلهای بسیار جدی است که نیاز به اقدامات فرهنگی گسترده دارد. او اعتقاد دارد که نمایش عواقب این جرم برای خانوادهها، میتواند به کاهش این پدیده کمک کند.
درباره ویژگی خاص سوژه اصلی، رفیعی بیان کرد که این زن بر خلاف دیگر زنانی که در شرایط مشابه ممکن است تسلیم شوند، برای تغییر وضعیت خود و خانوادهاش میجنگد. او با وجود تهدیدهایی همچون حکم اعدام برای همسرش، مصمم به پیگیری موضوع بود.
رفیعی درباره شیوه پرداختن به موضوع در مستند گفت که اثر او انعکاسی از تجربیات و فضای ذهنی خودش است و رویکرد ساختاری و فرمی پروژه بر اساس دادههای مستقیم از سوژه اصلی طراحی شده است. هدف او تنها نمایش تلاشهای بیرونی نبود، بلکه نزدیک شدن به دنیای درونی زن و بررسی لایههای روانی و احساسیاش بود.
او همچنین درباره دغدغههای خود در پرداختن به مسائل زنان گفت که این موضوعات همیشه در کانون توجه او قرار داشته و قصد دارد این رویکرد را در آینده ادامه دهد. تکمیل واقعیتهای زندگی زنان در جامعه معاصر، هدف اصلی او در آثار آیندهاش خواهد بود.**انتخاب عنوان «مک» در فیلم جدید کارگردان**
کارگردان فیلم جدید، در توضیح انتخاب عنوان «مک» برای اثر خود، گفت: در گویش منطقهای که داستان در آن روایت میشود و در جنوب شرقی کشور واقع شده، واژه «مک» به معنای درخت خرما است. وی افزود که در فیلم فرایندی طراحی شده که به مخاطب نشان میدهد این نام در واقع استعارهای از شخصیت اصلی زن داستان و اقداماتی است که او انجام میدهد. به گفته او، این انتخاب بهگونهای انجام شده که نمادی از هویت آن زن و نمایانگر کوشش و ایستادگیاش باشد.
**چالشهای فیلمبرداری در مناطق ناامن**
این کارگردان در مورد مشکلات فیلمبرداری تصریح کرد: منطقهای که فیلمبرداری در آن انجام شده، حدود چهار تا پنج ساعت با نزدیکترین شهر فاصله دارد و برای دستیابی به نقاط موردنظر، عبور از مسیرهای خاکی و ناهموار ضروری بود. او توضیح داد که دستیابی به امکانات اولیه مانند آب سالم، سوخت و مواد غذایی در این منطقه به شدت دشوار بوده و این مسائل، فعالیت گروه فیلمبرداری را از نظر لجستیکی با چالشهای زیادی مواجه کرده است. وی همچنین اشاره کرد که این ناحیه به لحاظ جغرافیایی در مسیرهای حساس و ناامن قرار دارد که معمولاً برای جابهجایی مواد مخدر استفاده میشود. بنابراین، حضور یک گروه فیلمبرداری با تجهیزات سنگین، نه تنها غیرمعمول، بلکه توجهبرانگیز و تا حدی خطرناک بوده است.
کارگردان به همکاری محمدصادق اسماعیلی، تهیهکننده این پروژه، اشاره کرد و گفت که او با بهرهمندی از تجربه و شناختش از فرهنگ و جغرافیای منطقه، تسهیلکننده دسترسی بهتر و همکاری از سوی نهادهای محلی بود. به گفته او، تیم فیلمبرداری شامل اسماعیلی و فیلمبردار پروژه، آقای آزادی، با وجود شرایط دشوار، تلاش خود را برای پیشبرد کار از دست ندادند.
این کارگردان در پایان به اهمیت پرونده و خانوادهای که موضوع فیلم قرار داشت، اشاره کرد و اظهار داشت که باور به اهمیت روایت چنین موضوعاتی، تحمل سختیهای مسیر را آسانتر میکرد. او ابراز امیدواری کرد که بتوانند صدای خانوادههای مشابهی باشند و نیاز به توجه بیشتر مسئولان به پروندههای اینچنینی را اعلام کرد و خواستار اقدامات مؤثرتری برای فرهنگسازی در این زمینه شد.
