### یادداشت منوچهر محمدی در تحلیل آثار سینمایی ایران
در سینما، زاویه دید متفاوت سازندگان یک اثر، عامل اصلی تمایز آن با دیگر آثار به شمار میآید. شرکت سینمایی سینا فیلم در اوایل دهه ۷۰ با رهبری منوچهر محمدی و منوچهر عسگری نسب و سیف الله داد، یکی از پیشگامان این رویکرد بود و فیلم مشهور «بازمانده» به عنوان یکی از محصولات مهم این شرکت معرفی شد.
منوچهر محمدی در رابطه با اهداف ساخت «بازمانده» اظهار کرده است که هدف این بود که فیلمی بسازند که نه تنها در ایران، بلکه در دنیای عرب نیز قابل طرح باشد. او پایهگذاری داستانی با محوریت موضوع فلسطین را جزو اولویتها قرار داده بود.
نگاه این فیلمسازان به مخاطب، منجر به تولید اثری جسور و نوآور شد، اما برخلاف انتظارات، پس از آمادهسازی فیلم در سال ۷۴، با بیمهریهای وزارت ارشاد روبرو شدند و اجازهی نمایش در جشنواره فجر آن سال را نیافتند. محمدی در این مورد بیان داشته که تحت فشار مجبور به اعلام عدم برگزاری فیلم در جشنواره شدند. اما در سال ۷۵، پس از دیدن فیلم توسط برخی مسئولان غیر از وزارت ارشاد، اجازهی نمایش صادر شد.
توجه محمدی به حمایت رهبر انقلاب، که عاملی برای انتشار «بازمانده» شد، به وضوح سهم نظارتهای سختگیرانه در سینما را نشان میدهد. خود او به تجربههای تلخی اشاره کرده که فیلمهایش نظیر «مارمولک» و «زیر نور ماه» با آنان مواجه شدند و بیان کرده که این آثار معمولاً با مقاومت روبرو بودند.
منوچهر محمدی در عرصه سینما به عنوان تهیهکنندهای مؤلف شناخته میشود، که شهرتش را مرهون توانایی در شناسایی و پرورش سوژههای جدید در سینما میداند. او از اولین همکاریاش با ابراهیم حاتمی کیا یاد میکند و میگوید که در یک جلسه، به حاتمی کیا یادآوری کردند که از تکرار خودداری کند و به سمت تولید سوژههای جدید برود. این نکته نشان میدهد چگونه یک تهیهکننده میتواند مسیر فکری یک کارگردان جوان را تغییر دهد و به سمت خلاقیت سوق دهد.در جدیدترین اخبار سینمای ایران، مصطفی رزاق کریمی، مترجم جوانی که سابقه همکاری با سفارت ایران در آلمان را دارد، با ساخت مستند «خاطراتی برای تمام فصول» بر اهمیت موضوعات انسانی در سینما تأکید کرد. این مستند به دنبال داستان تأثیرگذار «از کرخه تا راین» ساخته ابراهیم حاتمیکیا، به گامهای محکمتری در عرصه سینمای دفاع مقدس منجر شد.
حاتمیکیا در جریان ساخت این فیلم، به ارزش هنر در بیان روایتهای انسانی اعتقاد داشت. این فیلم به شکلی عمیق بر تجربیات انسانها در شرایط بحرانی متمرکز شده و توجه جامعه را جلب کرده است. منوچهر محمدی، تهیهکننده این آثار، با ساخت فیلم «ارتفاع پست» نیز نشان داد که چگونه میتوان ارتباطی بین هنر و مسائل اجتماعی برقرار کرد. او در این زمینه تأکید میکند که هنر میبایست به منظور تغییر وضعیت موجود، بهعنوان ابزاری اعتراضی عمل کند و برای رسیدن به آرمانها و اهداف استفاده شود.
محمدی بهطور مداوم در پی آن است که با بیان موضوعات انسانی، زبان سینما را گسترش دهد. او بهعنوان یک سینماگر، از مستقیمگویی پرهیز کرده و به مطالعه و کشف حقیقت از طریق آثار خود اعتقاد دارد. در نظر او، سینما باید فضایی برای تعامل و مشارکت تماشاگر باشد که موجب درک عمیقتری از واقعیتها شود.
اکنون، منوچهر محمدی با فیلم جدید «سرزمین فرشتهها» در جشنواره چهل و چهارم فیلم فجر حضور دارد. این فیلم بر خلاف سایر آثار، از هرگونه شعار و مستقیمگویی پرهیز کرده و به داستانی متعهد به احساسات انسانی پرداخته است. در این فیلم، تماشاگر به درک عمیقتری از رنجهای مردم غزه میرسد و احساساتی از جنس اشک و لبخند را تجربه میکند. کارگردانی بابک خواجهپاشا نیز به این فرآیند مکاشفه کمک شایانی کرده است.
