**تازهترین اثر گروه تئاتر هشتم با عنوان «هیولاکش» به روی صحنه رفت**
گروه تئاتر هشتم، به تازگی نمایش «هیولاکش» را به اجرا درآورده است. این اثر، با اقتباسی وفادار از شاهنامه فردوسی تهیه شده و سعی دارد تا اسطورههای ایرانی را به زندگی معاصر پیوند دهد. این نمایش نه تنها داستان پادشاهی گشتاسب را روایت میکند، بلکه به موضوعات مهمی چون وطندوستی، مهاجرت و هویت نسل جدید میپردازد.
**توجه به ادبیات کهن**
مهدی سیمریز، نویسنده این نمایش، در گفتوگو با خبرنگاران به فعالیتهای گروه هشتم اشاره کرد و گفت: “این گروه بهدنبال بررسی شاهنامه و ادبیات فارسی است و در سالهای اخیر، آثار مختلفی از این متن را بر روی صحنه بردهاند.” او به نمایشهای گذشته مانند «ماردوش» و «رویاهای اصلی» اشاره کرد و افزود: “هیولاکش، سومین اثر ما در این زمینه است که بر داستان گشتاسب متمرکز است.”
**پیوند داستانها**
سیمریز اشاره کرد که داستان «هیولاکش» به نوعی ادامه داستان «شبرنگ» است که درباره پادشاهی کیخسرو روایت میشود. او توضیح داد که توالی تاریخی در شاهنامه، الهامبخش داستان گشتاسب بوده است. در این نمایش، داستان با تاجگذاری لهراسب شروع میشود و به خروج و بازگشت گشتاسب منتهی میشود.
**موضوعات معاصر**
نویسنده نمایش اظهار داشت: “این داستان به نسبت شرایط اجتماعی و سیاسی امروز ایران شباهتهای زیادی دارد.” او بر این نکته تأکید کرد که مضامین نمایش، برای مخاطب جوان جذاب است و شامل موضوعاتی چون وطنپرستی و مهاجرت میشود.
**تأمل در وطندوستی**
سیمریز درباره تأثیر نمایش بر مخاطب گفت: “این داستان به سوالات مهمی نظیر وطندوستی پاسخ میدهد و تماشاگر با موضوعات روزمرهای آشنا میشود.” او همچنین توضیح داد که در حدود 100 دقیقه اجرای این نمایش، تماشاگر احساس خستگی نمیکند و تا پایان داستان را دنبال میکند.
**چالشهای تبدیل شاهنامه به نمایش**
او در پایان افزود: “تبدیل شاهنامه به نمایش کار دشواری است. زبان آن مربوط به بیش از هزار سال پیش است و نیاز به بازسازی دارد.” تلاش این گروه بر این بوده که دیالوگها را به زبانی قابل فهم برای امروز تبدیل کند، بدون آنکه ارزشهای اصلی شاهنامه خدشهدار شود.### انتخاب داستان گشتاسب از شاهنامه و موفقیت نمایش «هیولاکش»
کارگردان نمایش «هیولاکش» در گفتگویی به تشریح دلیل انتخاب داستان گشتاسب از شاهنامه پرداخت و اظهار داشت که این اثر یکی از روایتهای کمتر شناختهشده اما با ظرفیتهای دراماتیک بالا به شمار میرود. وی اشاره کرد که مخاطبان عموماً با چند داستان مشهور شاهنامه آشنا هستند و به داستانهای دیگر ظلم شده است.
سیم ریز، نویسنده نمایش، تأکید کرد که داستان گشتاسب، برخلاف دیگر روایتها، توانایی خود را در جلب توجه تماشاگران به نمایش گذاشت. بسیاری از بینندگان پس از مشاهده این اثر، درباره وجود چنین داستانی در شاهنامه شگفتزده شدند و پاسخ مثبت بود؛ این داستان واقعاً در شاهنامه فردوسی موجود است.
علاوه بر این، کارگردان «هیولاکش»، محمد جهانپا، به چالشهای تولید این نمایش در مشهد اشاره کرد. او از محدودیتهای غیررسمی در اجرای عمومی و نگاه سلیقهای به ادبیات حماسی انتقاد کرد و تصریح کرد که تئاتر ایران باید بار دیگر به شاهنامه توجه کند. این نمایش که از مشهد آغاز و در جشنواره تئاتر فجر موفقیتهای قابل توجهی کسب کرد، جوایز اصلی کارگردانی و نویسندگی را از آن خود کرده است.
جهانپا درباره دورههای قبلی کاری خود به آثار خود اشاره کرد، از جمله نمایشهای «افسانه» و «رویای عطری به نام شبرنگ» و افزود که این سومین نمایش او در حوزه شاهنامه است. در «هیولاکش» نزدیک به ۴۰ نفر، شامل بیش از ۳۰ بازیگر و ۱۰ نفر از عوامل پشتصحنه، مشارکت داشتند.
وی با ذکر جزئیات درباره تمرینها گفت که این مراحل از اردیبهشت ۱۴۰۴ آغاز شد و با برنامهریزی دقیق و هدفمند صورت گرفت. این نمایش در مشهد در ۲۰ شب اجرا و حدود ۶ هزار مخاطب را جذب کرد، اما کارگردان اشاره کرد که محدودیتهایی مانع از افزایش تعداد شبهای اجرا شد.
در ادامه، نمایش «هیولاکش» در جشنواره بینالمللی تئاتر همدان با استقبال خوبی روبهرو شد و سپس در جشنواره تئاتر فجر دو اجرای موفق در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر تهران داشت. بازخوردها از سوی تماشاگران بسیار مثبت بود و این نمایش در چهار بخش مختلف نامزد دریافت جوایز شد که در نهایت جوایز اصلی نویسندگی و کارگردانی را به خود اختصاص داد.
جهانپا همچنین جایزه «مکتب سلیمانی» را به عنوان نشانهای از پیوند عمیق شاهنامه با مفهوم وطن و ارزشهای فرهنگی ایرانی مورد تحسین قرار داد و بر موفقیت آثار نمایشی که به روایتهای همین اثر بزرگ پرداختهاند، تأکید کرد.در چهلودومین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، کارگردان نمایش «هیولاکش» به اهمیت این اثر و پیامهای آن درباره وطن پرداخت. وی اظهار داشت که این جایزه برای او ارزش خاصی دارد و دیدگاههای حاج قاسم سلیمانی نسبت به وطندوستی و ایراندوستی، به عمق مفهوم شاهنامه مرتبط است. به گفته او، حاج قاسم نماد واقعی عشق به وطن بود که جانش را برای ایران فدای کرد.
این کارگردان به نقد تفسیرهای سطحی نسبت به شاهنامه پرداخت و ابراز نگرانی کرد که برخی نظرات در مرکز هنرهای نمایشی، شاهنامه را به کلیشههای تکراری تقلیل میدهند. او تأکید کرد که شاهنامه، به عنوان خردنامه ایرانیان، در زمانهای بحران میتواند مردم را گرد هم بیاورد.
جهانپا همچنین اشاره کرد که تا زمانی که داستانهای شاهنامه به طور کامل به صحنه نیایند، نمیتوان به اقتباسهای مدرن یا پارودی روی آورد. او بر اهمیت شناخت شخصیتها و قصههای این اثر برای مخاطب تأکید کرد و گفت که شاهنامه توانایی بالایی برای اجرای متعدد دارد که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
نازیلا نوروزی، بازیگر نقش «کتایون»، نیز در این جشنواره موفق به کسب مقام شد و به اقتباس نمایش از شاهنامه پرداخت. وی اعلام کرد که تمامی آثار این گروه، موضوعاتی درباره وطن و عشق به ایران را در بر میگیرد. نوروزی درباره تمایز «هیولاکش» نسبت به سایر آثار پیشین گروه گفت که این نمایش بهویژه برای نوجوانان تأثیرگذار بود و توانسته بود ارتباط عمیقی با مخاطبان برقرار کند.
این بازیگر به پیشرفتهای کیفی و تکنیکی در نمایش «هیولاکش» اشاره کرد و گفت که تمرینات فشردهای برای آمادهسازی نقش خود انجام داده است. شخصیت «کتایون» را بهخوبی مرور و به عمق آن پرداخت. وی دیالوگهای پایانی نمایش را به عنوان یکی از نقاط قوت کار خودش برشمرد و بیان کرد که این دیالوگ برای انتقال عشق به وطن بسیار مؤثر بوده است.### موفقیت نمایش «هیولاکش» در جشنواره تئاتر فجر
بازیگر نمایش «هیولاکش» درباره تجربیات خود در جشنواره تئاتر فجر گفت: احساس واقعی و دلگرمکننده زمانی به او دست داد که تماشاگران ایستاده او و سایر بازیگران را تشویق کردند و با فریادهای «آفرین» از آنها قدردانی کردند. او این لحظه را تجلی واقعی کار خود دانست و افزود که برای نخستین بار است که نامزد بازیگری میشود و این تجربه برایش بسیار ویژه است. او در ادامه ابراز کرد که به عنوان یک ایرانی و به دلیل عشقش به کشورش، توانسته این احساس را از طریق بازیگری به تماشاگران منتقل کند.
در بخش نمایشهای صحنهای «ایران من»، نمایش «هیولاکش» با چهار نامزدی، موفق به کسب جوایز بهترین نمایشنامه و بهترین کارگردانی شد و همچنین جایزه ویژه مکتب شهید قاسم سلیمانی را به دست آورد.
هیأت داوران نویسندگی مهدی سیمریز را به عنوان برگزیده بهترین نمایشنامه معرفی کردند و محمد جهانپا نیز برای کارگردانی این اثر، موفق به کسب عنوان برگزیده کارگردانی شد. این نمایش همچنین در دو بخش بهترین بازیگر زن و مرد نیز نامزد دریافت جایزه شد.
«هیولاکش»، به عنوان یکی از تولیدات خانه نمایش امید، با حمایت حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان رضوی به مرحله اجرا درآمد و بعد از عبور از مراحل داوری، به جشنواره بینالمللی تئاتر فجر راه یافت. این اثر نمایشی که با الهام از اسطورهها و روایتهایی از شاهنامه به بررسی مفهوم بازگشت به وطن پرداخته، توجه هیأت داوران و تماشاگران جشنواره را به خود جلب کرد.
