به گزارش خبرگزاری مهر، فریال آذری، کارگردان و مدرس تئاتر، در سخنانی درباره نویسنده معروف، فریدریش دورنمات و نمایشنامه «ملاقات بانوی سالخورده» اظهار داشت که وی را به نوعی پل میان تئاتر حماسی برشت و تئاتر پوچگرای بکت میداند. آذری تأکید کرد که دورنمات برخلاف این دو نویسنده، مسئولیت اخلاقی را مهم تلقی کرده و به مسائلی چون بحران عدالت در جوامع میپردازد.
وی همچنین به عنوان یکی از نمونههای برجسته گروتسک مدرن، به «ملاقات بانوی سالخورده» اشاره کرد و گفت این نمایشنامه به عنوان یک ابزار برای افشای واقعیتهای جامعه، عمل میکند. آذری افزود که در این اثر، زبان رسمی و ادبیات محترمانه به طرز جالبی نشان میدهد چگونه جامعه میتواند به جنایت، بهعنوان یک گزینه معقول بنگرد.
این کارگردان به بازگشت شخصیت کلارا با بدنی ناقص اشاره کرد و توضیح داد که این بازگشت، نقصهای اخلاقی جامعه را نمایان میکند. وی بر این نکته تأکید کرد که این جامعه، به جای مواجهه با حقیقت، با پدیدهای به نام شیءشدگی روبرو است.
آذری مرگ شخصیت اصلی را نوعی تولد معکوس توصیف کرد و گفت که جامعه با حذف انسان بالغ جایگزین زایش میکند. او افزود که این پروسه در ادبیات مدرن، به شکل عمیقتری نمود پیدا میکند و در «ملاقات بانوی سالخورده»، گروتسک نه تنها اغراق بصری بلکه نمایانگر اخلاقیات تغییر یافته به شمار میآید.
وی همچنین به بازتعریف دورنمات از تراژدی در دنیای مدرن اشاره کرد و این نکته را مطرح کرد که تراژدی کلاسیک در شرایط حاضر ممکن نیست. آذری به تأکید دورنمات بر نقش ساختارهای اجتماعی در شکلگیری تراژدی اشاره کرد و افزود که وی این فاجعه را به جای سرنوشت فردی، به شکلی جمعی بررسی میکند.
در ادامه، آذری گفت که دورنمات در آثارش، به ویژه در «ملاقات بانوی سالخورده»، از زبان اخلاق بهعنوان ابزار نقد اجتماعی استفاده میکند. او همچنین به تأثیر خنده همزمان با وحشت در این نمایشنامه پرداخت و اشاره کرد که این وضعیت، تماشاگر را ناخواسته به موقعیت همدستی میکشاند. دورنمات با نقد نهادهای مختلف اجتماعی، فساد را نتیجه ساختارهای نادرست معرفی میکند.
برنامه رادیویی «آنسوی جلد» به تهیهکنندگی سجاد کلبادینژاد و سردبیری احمد محمدتبریزی و گزارشگری آوا نوری هر یکشنبه ساعت ۲۱ از شبکه رادیویی نمایش پخش میشود.
