**خبرگزاری مهر – گروه هنر:** هماکنون در عرصه موسیقی کشور، ترکیب «موسیقی» و «مناجات» به عنوان یک مسیر مهم و شناخته شده در طول سالهای اخیر مطرح شده است. با مشارکت هنرمندان و ذاکران امر اهل بیت (ع)، این رویکرد در قالبهای مختلفی به مخاطبان ارائه شده و در نوع خود جایگاه ویژهای پیدا کرده است. هنرمندان با بهرهگیری از تجارب علمی و عملی خود، ارادت خویش به خداوند را از طریق موسیقی ابراز کرده و به ویژه در ماه مبارک رمضان، آثار ماندگاری خلق کردهاند. این آثار که در آنها از نیایشها، دعاها و حتی آیات قرآن استفاده شده، به تاریخ موسیقی ایرانی افزوده شدهاند.
هرچند در مقایسه با چهار پنج سال گذشته، تولید این نوع آثار کاهش یافته، اما همچنان تعدادی از هنرمندان به این حوزه توجه دارند. این موسیقی میتواند در شرایط دشوار زمانه کنونی، آرامش را برای علاقهمندان به موسیقی ایرانی و جدی فراهم کند؛ آثاری که در ایام رمضان طعمی خاص و شیرین دارند و امید میرود برای همگان فرصت تجربه این موسیقی ناب فراهم شود.
در سالهای اخیر، هنرمندان و مراکزی که در زمینه موسیقی آیینی فعالیت دارند، تلاش کردهاند تا با استفاده از منابع غنی موسیقی ردیف دستگاهی و موسیقی نواحی، آثاری را تولید یا بازسازی کنند که در دهههای گذشته با همکاری هنرمندان بزرگ به وجود آمدهاند. این آثار، با تمرکز بر «مناجات خوانی»، به ایجاد لحظات شیرین برای روزهداران در ماه رمضان کمک کرده است.
جمعآوری و تدوین این نوع آثار که ابعاد متنوعی از موسیقی را در بر میگیرد، امری چالشبرانگیز و ضروری در راستای حفظ میراث فرهنگی است. نهادهایی مانند مرکز موسیقی حوزه هنری و سازمان صداوسیما سعی در احیای موسیقی آیینی و مذهبی داشتهاند، هرچند این فعالیتها نیازمند توجه بیشتری به مؤلفههای فنی و ارزشهای والای موسیقی ایران است.
تولید و بازسازی آثاری که ریشه در باورهای فرهنگی و اعتقاد مذهبی ما دارد، اقدامی ضروری به شمار میرود. این آثار باید برای مخاطبان و پژوهشگران در دسترس باشند، چرا که شناخت هویت فرهنگی ایرانیان مستلزم رجوع به این میراث ارزشمند است. شنیدن آثاری که بخشی از هویت و اعتقادات ما را شکل میدهد، میتواند به آرامش افراد در شرایط پیچیده روزگار کمک کند.
در سلسله گزارشهای «مناجاتهایی که با موسیقی شنیدنی شدند»، گروه هنر خبرگزاری مهر به بررسی و معرفی آثار شاخص در حوزه مناجات خوانی پرداخته و تلاش دارد تا این میراث فرهنگی را به مخاطبان معرفی نماید.در ایام ماه مبارک رمضان، آثاری موسیقایی شامل آلبومها، تکآهنگها و دیگر توفیقات مذهبی جدید به علاقمندان معرفی شده است. در این راستا، سیزدهمین نسخه از گزارشی که به این موضوع اختصاص دارد، به پروژه موسیقایی «حدیث انتظار» پرداخته است. این اثر در سال ۱۳۸۱ با همکاری گروه همسرایی «لیله القدر»، شامل هنرمندانی همچون صالح دریاییفرد و سعید باقری، توسط مرکز موسیقی حوزه هنری انقلاب اسلامی با تنظیم و آهنگسازی امید فتحالهی منتشر شد. این آلبوم بهواسطه سبک منحصر به فرد خود، یکی از آثار متمایز آن دوران تبدیل شد.
آلبوم «حدیث انتظار» شامل قطعاتی چون «دعا»، «علی امامی»، و «بیابان طلب» است که اشعار آن از شاعران نامی مانند آیتالله شیخ محمد حسین اصفهانی و نزار محمد علوی انتخاب شده است. این قطعات بهخوبی فضایی معنوی و روحانی در ماه رمضان را منتقل میکنند.
پروژه موسیقایی یادشده به همخوانی در آوازهای مذهبی و آئینی پرداخته و سعی دارد تا این سنت را با تلفیق سازهای الکترونیکی و آکوستیک و همچنین ادغام کلام فارسی و عربی به روز کند. هدف این اثر ارائه نسخهای نوین و قابل پذیرش برای دوستداران اهل بیت (ع) است.
گروه تواشیح «لیله القدر» که تحت سرپرستی امید فتحالهی و مدیریت صالح دریاییفرد فعالیت میکند، بهعنوان یکی از پیشگامان تواشیح در ایران شناخته میشود. این گروه از دو دهه پیش در زمینه موسیقی مذهبی و اجرای آثار مرتبط با قرآن و اهل بیت (ع) فعالیت میکند و با ارائه سبکهای جدید، توانسته است توجهات زیادی را جلب کند.
بهخصوص، شیوههای اجرایی این گروه مشابه روشهای رایج در کشورهای اسلامی نظیر لبنان و سوریه است. در فضای موسیقی مذهبی ایران، با وجود فعالیتهای «لیله القدر»، گروههای نوظهور دیگری نیز به صحنه آمدهاند.
صالح دریاییفرد، مدیرعامل موسسه «لیله القدر»، در نشست خبری که در سال ۱۳۹۷ برگزار شده بود، درباره فعالیتهای گروهش اشاره کرد که آنها در تلاشند تا با تولید آثار متناسب با سلیقه مخاطبان، در تبلیغ دین اسلام و مذهب شیعه موفق باشند و آثاری با موضوعات اجتماعی را نیز تولید کنند.در راستای جذب جوانان، مسئولان هنرهای مذهبی بر نوآوری به عنوان یکی از اولویتهای اصلی خود تأکید کردند و در پی الگوگیری از کشورهایی مانند لبنان و سوریه هستند تا به فضاهای جدیدی رسیده و هنری متنوع را ارائه دهند.
یکی از فعالان این حوزه اظهار داشت که بعد از انتشار آلبومهای «حدیث انتظار» و «آرام دلها»، استقبال از آثار این گروه موجب شد تا گامهای بزرگی به سمت عرصه بینالمللی بردارند. در این راستا، طی سفرهای مختلف به کشورهای گوناگون، آثار با زبانهای متنوعی به علاقمندان ارائه شده است.
دریاییفرد افزود: گروه همخوانی «لیله القدر» در زمینه فعالیتهای بینالمللی مطالعات گستردهای انجام داده و اثر مکتوبی تحت عنوان موسیقی آسمانی کشورهای اسلامی منتشر کرده است. در این اثر، نظرات مقام معظم رهبری و دیگر علمای برجسته نیز درج شده که به شناخت بیشتر مخاطبان خارجی از فعالیتهای این گروه کمک شایانی میکند. وی به توانمندی گروه در اجرای اثر به زبان چینی در یکی از اکسپوهای چین افتخار کردند.
در ادامه، این مدرس دانشگاه در پاسخ به پرسشهایی درباره نامگذاری «موسیقی الهی» توضیح داد که پس از توصیه مقام معظم رهبری مبنی بر استفاده از واژههایی چون «همسرایی» به جای «تواشیح»، گروه تغییر رویکرد داده و تلاش دارد تا آثارش مخاطبان را به یاد خدا و آموزههای اخلاقی بیندازد.
صابر دریاییفرد، یکی از اعضای گروه «لیله القدر»، در این نشست به اولین آلبوم این گروه در سال ۷۸ با عنوان «حدیث انتظار» اشاره کرد که با حمایت حوزه هنری منتشر شد و استقبال زیاد مردم، منجر به تولید مجدد آن به صورت سیدی شد. وی افزود که آثار دیگر گروه نیز همچون «نگین آفرینش» و «بوی گل یاس» به موفقیتهای پرفروشی دست یافتهاند.
در نهایت، این پروژه موسیقایی دارای هدف ارایه آثاری نوین و کمتر تجربه شده در آن زمان بوده است که به عنوان یکی از پیشگامان عرصه موسیقی مذهبی عمل کرده و طرحهای جدیدی برای شنوندگان این نوع ملودیها ارائه میدهد.
برای شنیدن تک آهنگ «رمضان» و «سبحان الله» از آلبوم «حدیث انتظار»، علاقمندان میتوانند به لینکهای مربوطه مراجعه کنند.
