به گزارش خبرگزاری، پس از گذشت بیش از پنج دهه از فعالیت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، داوود کیانیان، سعید زینالعابدینی معاون تئاتر این کانون و محمدرضا کریمی صارمی معاونت تولید، در گفتوگویی به بررسی عملکرد این نهاد در حوزه تئاتر و فعالیتهای مرتبط با آن پرداختهاند.
این کارشناسان تئاتر بر این نکته تأکید کردند که کانون پرورش فکری با استفاده از پژوهش و همکاری با استادان برجسته، توانسته است هنرمندان و مخاطبان کودک و نوجوان را تربیت کند، حرکتی که نهتنها ادامه دارد بلکه آیندهای خلاقانه برای تئاتر کودکان فراهم میآورد.
کیانیان در خصوص نقش کانون در ایجاد جریانی مستمر در تئاتر کودک و نوجوان، توضیح داد که جریانسازی در این حوزه به نمونۀ ابداع و استمرار وابسته است. وی به مثال تئاتر حرفهای در این نهاد در سال ۵۰ اشاره کرد و خاطرنشان کرد که اگرچه در ابتدا ابداع بود، اما با ادامهدار شدن، به جریانی تأثیرگذار تبدیل شده است.
این هنرمند تئاتر همچنین به ویژگیهای جریانسازی، مانند نوآوری و نیاز به ایجاد سیستمهای تولید و اجرا اشاره کرد و آموزش نمایش خلاق و تفکیک تئاتر کودک و نوجوان را بهعنوان شاخصهای دیگر نام برد.
کیانیان با اشاره به تأثیرات مثبت این نهاد در دهه ۵۰ بر تولیدات تئاتری، بیان داشت که این فعالیتها اغلب بهصورت الگو برای دیگران درآمده و بر اساس پژوهشهای گسترده ویژه هنرمندان بزرگ شکل گرفتهاند.
این هنرمند همچنین به تربیت هنرمندان و مخاطبان در این کانون اشاره کرد و گفت که با آموزش دانشجویان و مربیان در این زمینه، امکانات هنری برای کودکان و نوجوانان در سراسر ایران فراهم شده است. این حرکت، همچنان در آموزش مربیان هنری ادامه دارد و برگزاری کلاسهای نمایشنامهنویسی و جشنوارههای زنده و عروسکی از جمله اقداماتی است که به تداوم آن کمک کرده است.
کیانیان با بیان اینکه مرکز تولید تئاتر از نظر کیفیت و تفکیک سنی در موقعیت مطلوبی قرار دارد، به اهمیت جریانسازی و الگو بودن در این عرصه تأکید کرده و به ایجاد بخش پژوهش بهعنوان یک ضرورت پرداخته است.### حمایت از تئاتر کودک و نوجوان؛ گسترش عدالت فرهنگی در ایران
سعید زینالعابدینی، معاون تئاتر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، به تشریح اقدامات حمایتی این کانون در تولیدات نمایشی پرداخته است. وی تأکید کرد که نیاز است به وضوح مشخص شود که کدام نوع تئاتر مدنظر است. زینالعابدینی توضیح داد که کانون فقط به تئاتر کودک و نوجوان توجه دارد و متولی سایر گونههای تئاتری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. او در اینجا به تفاوت مهمی در نوع تئاتر کانون اشاره کرد و آن را «تئاتر پداگوژیک» نامید که مبتنی بر آموزش و تربیت است.
زینالعابدینی ادامه داد، نمایش در کانون به عنوان ابزار تربیتی تعریف میشود و در دو حوزه فعالیت میکند: حوزه اول، فعالیتهای نمایشی با کتابخانهها و مراکز است که به فرایند محور بودن توجه دارد. او خاطرنشان کرد که اهداف این برنامهها بیشتر بر روی توانمندسازی مددآموزان متمرکز است و اجرای نهایی در اولویت نیست. در حوزه دوم، تولید تئاتر حرفهای برای خردسالان تا نوجوانان مورد توجه قرار دارد که برای تماشاگرانی همچون مربیان و خانوادهها طراحی میشود.
این مقام مسئول همچنین به حمایت از تولیدات استانی برای گسترش زیرساختها اشاره کرد و گفت که کانون از پروژههایی مانند «کتاب-تئاتر» و تئاتر فراگیر حمایت میکند. این پروژهها به هدف اجرا در مدارس و مراکز کانون انجام میشوند تا احساس جدایی اعضای گروهها از جامعه کاهش یابد.
در راستای فعالیتهای فرهنگی، معاون تئاتر کانون به برنامه مهم «هزار رویا» اشاره کرد و بیان داشت که در نظر دارند طی ۳ تا ۵ سال آینده یک هزار نمایش در استانهای مختلف ایران اجرا شود. در حال حاضر بیش از ۱۰۰ گروه نمایشی در حال تولید نمایش هستند و تعدادی از آنها در جشنواره بینالمللی تئاتر کودک همدان نیز شرکت کردهاند. او تأکید کرد که با توجه به تجربههای گذشته، تأمین کیفیت آثار تولیدی نسبت به کمیت آنها اهمیت بیشتری دارد.
زینالعابدینی درباره هدفگذاریها و توسعه زیرساختهای تئاتر در استانها، به تاسیس کارگاههای آموزشی و مباحث ملی برای گسترش عدالت فرهنگی در این حوزه اشاره کرد.### توسعه تئاتر کودک و نوجوان در استانها
به تازگی، برنامههایی به منظور ایجاد مراکز تئاتر و خانه نمایش کودک و نوجوان در استانهای مختلف کشور اعلام شده است. هدف این است تا در تمامی استانها به ترویج هنر تئاتر پرداخته و فرصتی برای اجراهای هنری فراهم شود. در راستای این طرح، معیارهایی برای تأسیس مراکز تولید تئاتر تعیین شده که شامل وجود سالن مناسب، لابی، گیشه، سرویسهای بهداشتی و فضایی برای تمرین و تولید دکوراسیون و عروسک میشود. به گفته مسئولان، این مراکز باید امکان تولید کامل هر اثر را فراهم آورند.
مسئولان پروژه تاکید دارند که این دو طرح به دلیل اهمیت سرعت اجرا همزمان پیش میرود. آنها معتقدند که اصلاح و تجهیز زیرساختها میتواند به تسهیل روند کار کمک کند و عدالت فرهنگی را فراتر از صرف افتتاح یک ساختمان ایجاد کند.
این دیدگاه در پایان با اشاره به شرط صدور مجوز استانی تأکید میکند که مدیران محلی باید حداقل ۲۰۰ شب اجرای نمایش را در کارنامه خود ثبت کنند تا به واقعی بودن فعالیتهای تئاتر کودک در آنجا اطمینان حاصل شود.
### حمایت از تئاتر کودک و نوجوان
محمدرضا کریمیصارمی، معاون تولید کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، از سوی دیگر بیان کرد که کانون سهم خود از فروش تئاترها را به صفر رسانده و تمام درآمد حاصله به گروههای تئاتری اختصاص مییابد. این تغییر رویکرد در نتیجه فعالیت شورای عالی تئاتر کانون و شامل برنامهریزیهای مدون براساس سیاستهای کلی این نهاد است.
کریمیصارمی ادامه داد که شورای عالی تئاتر کانون نه تنها در ارزیابی آثار هنرمندان فعالیت میکند، بلکه به دعوت از هنرمندان برجسته برای نمونهسازی آثار فاخر نیز پرداخته و متنهای نمایشی را برای اقتباس بررسی میکند.
وی همچنین اشاره کرد که در دو سال گذشته، کانون ۲۰ درصد سهم سالن را به گروههای تئاتری اختصاص داده که برای اولین بار آثار خود را به نمایش میگذارند. این اقدام میتواند به تقویت مالی گروهها کمک کند و با کاهش هزینههای کانون، به پشتیبانی از تئاترهای مستقل بپردازد.
کریمیصارمی در نهایت به اهمیت صنعتسازی در حوزه تئاتر اشاره کرده و تأکید کرد که باید تلاش کرد تا تئاتر به سمت صنعتی شدن پیش برود. با این رویکرد، حمایتهای مؤثرتر از سازمانها فراهم و جریانهای جدیدی به وجود میآید. تئاتر به عنوان ابزار مهمی در آموزش و جذب مخاطب، همچنان نقشی برجسته در فرهنگ و هنر ایفا میکند.
