**خبرگزاری مهر – گروه هنر – علیرضا سعیدی**؛ مجموعهها و نهادهای فرهنگی در سال گذشته با چالشهای جدی در زمینههای مختلف روبهرو بودند، بهگونهای که این دوره به یکی از تاریخیترین مقاطع فعالیتهای فرهنگی تبدیل شد. شرایط جنگی و رویدادهای سیاسی-اجتماعی همچون بحران زمستان و جنگ رمضان، به شدت بر فعالیتهای هنری تاثیر گذاشت و فضایی را برای مدیران فرهنگی ایجاد کرد که علاوه بر تلخی، تجربههای شیرینی را نیز به همراه داشت. این مقطع به واقع «شرایط حساس کنونی» نامیده شد و توانست تحولات قابل توجهی را در نهایت رقم بزند.
این مسیر چالش برانگیز به گونهای بوده که نه تنها هنرمندان بلکه مدیران فرهنگی نیز با تحولات خاصی روبهرو شدند و تجربیات جدیدی را شکل دادند. در حالی که تعطیلی فعالیتهای هنری، به خصوص در حوزه سینما، تئاتر و موسیقی، میتوانست به عنوان یک دوره نقاهت برای مدیران فرهنگی تلقی شود، اما واقعیتهای پشت پرده و چالشهای موجود، نیازمند تدابیر ویژهای بود تا چراغ هنر در عین حفظ کیفیت همچنان روشن بماند.
این فضای پرتنش با نقدها و نظراتی به سمت مدیران و هنرمندان همراه بود و به نظر میرسد مقطع فعلی به عنوان یک دوره پرچالش در عرصه فرهنگ و هنر کشور به ثبت خواهد رسید. امید است که شرایط به سمتی پیش برود که تجزیه و تحلیل مناسبی از آن صورت گیرد و تجربههای مفیدی را برای آینده به ارمغان آورد.
در این میان، بنیاد فرهنگی هنری رودکی یکی از نهادهای مهم در عرصه فرهنگ و هنر شدیداً تحت تاثیر قرار گرفت. این بنیاد، به دلیل فعالیتهای برجستهاش ، بهعنوان یکی از نهادهای کلیدی فرهنگی شناخته میشود. به تازگی در ترکیب هیئت مدیره و هیئت امنای آن تغییرات اساسی رخ داده و شایعاتی از تغییر مدیرعامل نیز در میان بوده که در حال حاضر تأیید نشده است.
طبق آخرین تغییرات، ترکیب جدید هیئت امنا و هیئت مدیره بنیاد با حضور سیدعباس صالحی به عنوان رئیس هیئت امنا و مهدی شفیعی به عنوان دبیر هیئت امنا شکل گرفته است. این تغییرات میتواند تاثیرات عمیقی بر آینده بنیاد و فعالیتهای آن داشته باشد و باید منتظر ماند و دید که این نهاد در روزهای آینده چه تحولات بیشتری را به خود خواهد دید.### گفتگو با مدیرعامل بنیاد رودکی: فعالیتها و چالشهای هنری
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی در گفتگو با خبرگزاری مهر به تشریح فعالیتهای این نهاد در حوزههای مختلف هنری از جمله تئاتر، موسیقی و هنرهای تجسمی پرداخت. این گفتگو به منظور ثبت در تاریخ و تحلیل فعالیتهای مدیریتی بنیاد صورت گرفت.
محمد اله یاری فومنی، که از شخصیتهای با تجربه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، پس از سالها خدمت در سطوح مختلف، درحال حاضر مدیرعامل بنیاد رودکی به شمار میآید. او در این گفتگو به روند فعالیتهای تئاتری و موسیقی بنیاد در سال گذشته پرداخت و به سوالات مرتبط پاسخ داد.
**مدیریت و شایعات تغییرات**
وی در پاسخ به شایعات اخیر مبنی بر احتمال خداحافظیاش از بنیاد رودکی و پذیرش سمت جدید در «صندوق اعتباری هنر»، به استمرار حضور خود در این سمت اشاره کرد و افزود: “مدیریت اجرایی به همراه آمدن و رفتنهاست و این امر طبیعی بهشمار میآید.” او ابراز امیدواری کرد که تا زمانی که این مسئولیت را به عهده دارد، تمام تلاشش را برای بهبود عملکرد بنیاد انجام دهد.
**بحرانهای هنری در سال گذشته**
اله یاری به دشواریهای فعالیتهای بنیاد در سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: “سال گذشته بهویژه در جریان جنگ ۱۲ روزه و سایر حوادث، فضا برای فعالیتهای هنری دشوار بود.” او توضیح داد که با توجه به شرایط بحرانی، حوزه فرهنگ و هنر نخستین بخشی بود که تحت تاثیر قرار گرفت. به گفته او، پس از این بحرانها به دلیل سوگواریهای محرم و صفر، فعالیتها به مدت سه ماه متوقف شد.
با این حال، وی تأکید کرد که پس از پایان این وقفه، فعالیتها با قدرت ادامه یافت و بنیاد رودکی به عنوان میزبان بسیاری از رویدادهای موسیقی و تئاتر در فجر پذیرا بود. او خاطرنشان کرد که در نیمه اول سال ۱۴۰۵، تقاضا برای اجرای تئاتر و موسیقی به صورت بیسابقهای افزایش یافته و بنیاد در تلاش است تا پاسخگو باشد.
اله یاری به تلاشهای بنیاد برای ارتقاء کیفیت و کمیت فعالیتها اشاره کرد و اعلام کرد که سالنهای بنیاد به حداکثر ظرفیت خود کار کردند و هنرمندان بسیاری برای اجرا به این نهاد مراجعه کردند. او در پایان ابراز امیدواری کرد که پس از عبور از بحرانها، بتوانند به تقاضاهای هنرمندان پاسخ مناسب بدهند.**خبرگزاری مهر: تحولات اخیر در حوزه تئاتر بنیاد رودکی**
در ادامه مباحث مربوط به بخش تئاتر بنیاد رودکی، فقدان برنامهریزی منسجم و نظاممند در مدیریت این بخش به عنوان یک چالش اصلی مطرح شده است. به نظر میرسد که این موضوع به دلیل تمرکز مدیریت بر حوزه موسیقی، نتوانسته است موجب سیاستگذاری مناسب برای تئاتر شود. سوالاتی در خصوص برنامههای بنیاد برای ارتقای سطح کیفی تئاتر در بخشهای نیمهحرفهای، حرفهای و دانشگاهی نیز مطرح است. به ویژه انتقادات به پدیدهای به نام «تئاتر لاکچری» که به طور خاص به دلیل جذابیتهای مالی و ساختاری بیشتر در اولویت قرار گرفته است، در حال افزایش است. هرچند تالار حافظ تا حدودی به نیازهای تئاتر جدی پاسخ میدهد، اما برخی هنرمندان معتقدند که بستر مناسبتری برای نمایشهای حرفهای در اختیار نیست.
همچنین، باورهایی سنتی در میان برخی هنرمندان نسبت به تالار وحدت وجود دارد که این تالار تنها برای موسیقی طراحی شده است. نمونهای از آن را میتوان به یادآوری یک استاد نمایش اشاره کرد که به فکر اجرای کار خود در تئاتر شهر بود و نه در تالار وحدت. با این حال، در دو سال اخیر، تعداد درخواستهای نمایشی برای تالار وحدت افزایش یافته است.
به طور کلی، این تالار در سالهای اخیر معمولاً هر شب یکی از آثار نمایشی را به اجرا درمیآورد و پس از آن نوبت به کنسرتهای موسیقی میرسد. با توجه به ویژگیهای فنی این بنای تاریخی، گروههای حرفهایتر و با سابقه بیشتر تمایل دارند که در آنجا به اجرا بپردازند.
در خصوص کلیدواژه «لاکچری»، اشاره شد که گروههای حرفهای و آنهایی که به امکانات خاص نیاز دارند، بیشتر به تالار وحدت درخواست میدهند. هزینههای تولید نیز در انتخاب سالن تأثیرگذار است، به طوری که گروههای با بودجه کمتر معمولاً به سالنهای دیگر مانند تالار حافظ مراجعه میکنند.
نهایتاً، در مورد وضعیت برنامهریزی در این تالار، توضیحات ارائه شده نشان میدهد که به استثناء شرایط خاص، برنامههای اجرایی تقریباً از قبل تعیین شده و منظم است. در تالار حافظ نیز به زودی جزئیات بیشتری درباره برنامههای اجرایی منتشر خواهد شد.در تازهترین اظهارات مسئولان حوزه تئاتر، تلاشها برای بهبود شرایط اجرایی نمایشها در تالار حافظ و سایر فضاهای تئاتری مورد تأکید قرار گرفته است. این اقدام در راستای افزایش کیفیت آثار نمایشی و فراهم کردن تسهیلات حمایتی برای گروههای حرفهای و دانشجویی صورت میگیرد. به گفته مسئولان، این تسهیلات میتواند به توسعه هرچه بیشتر فعالیتهای تئاتری کمک کند.
تحولات عمرانی در برج آزادی از جمله تجهیز و بازسازی پلاتوها و ارتقای سیستم نور و صوت سالن اصلی، موجب بهبود فضا برای تمرین و اجرا شده است. همچنین، به فعالیت مجدد کارگاه دکور در این بنیاد فکر میشود، که قبل از این به خوبی مورد استفاده قرار میگرفت، ولی در سالهای اخیر فعالیت آن کاهش یافته است. یکی از پیشنهادات مطرح شده، تبدیل این کارگاه به یک تالار نمایشی برای گروههای دانشجویی و احیای کارگاههای نجاری و آهنگری برای ساخت دکورهای نمایشی است.
در این راستا، جلساتی با هیئت مدیره بنیاد رودکی برگزار شده تا بررسی شود که کدام یک از این ایدهها مورد استقبال قرار گیرد. مسئولان در نظر دارند تا این تغییرات به بهبود کیفیت فعالیتهای تئاتری کمک کند.
علاوه بر این، به وضعیت ساختمان ضلع جنوب شرقی تالار وحدت پرداخته شده که به مدت طولانی بلااستفاده مانده است. نظرات مختلفی در خصوص تغییر کاربری این فضا وجود دارد؛ برخی بر این باورند که این مکان باید به عنوان رستوران برای هنرمندان همچنان باقی بماند، در حالی که دیگران پیشنهاد میدهند که آن را به سالنی برای برگزاری نشستهای تخصصی و خبری تبدیل کنند.
به طور کلی، این اقدامات به منظور ارتقاء سطح فعالیتهای تئاتری و بهرهبرداری بهینه از فضاهای موجود در دستور کار قرار دارد.در گفتوگوهایی تازهمدت، مسئولان بنیاد رودکی به احتمال آغاز دوباره اجراهای نمایشی در تالارهای حافظ و وحدت ابراز امیدواری کردند. به گفته آنها، با توجه به فضای نامناسب ناشی از جنگ رمضان، چندی پس از تعطیلات نوروز گفتگوهایی با گروههای نمایشی برای آغاز اجرا در این تالارها از سر گرفته شده است. بنیاد رودکی تصمیم گرفته است تعرفههای سالنها را در نیمه اول سال ثابت نگه دارد تا گروههای نمایشی بتوانند با انگیزه بیشتری به برنامهریزی بپردازند.
آنها همچنین اعلام کردند که تعدادی از گروههای موسیقی نیز برای اجرای کنسرتها اعلام آمادگی کردهاند و امیدوارند که به زودی این اجراها آغاز شود. اجراهای تئاتر که به دلیل جنگ و شرایط خاص به تأخیر افتاده، اکنون در دستور کار قرار گرفته و بنیاد در تلاش است تا با فراهم کردن نیازهای مالی، پروژههای جدیدی را در این حوزه پیش ببرد.
مسئولان بنیاد تأکید کردند که در راستای پشتیبانی از تئاتر، قیمت بلیتها به نسبت سال گذشته ثابت خواهد ماند، حتی در شرایطی که نرخ تورم افزایش یافته است. آنها همچنین این موضوع را مطرح کردند که بنیاد در تولید آثار تئاتر عروسکی، تحت کارگردانی بهروز غریب پور، برنامههای جدیدی را در دست اجرا دارد.
در نهایت، بنیاد رودکی بر ادامه حمایت از گروههای هنری تأکید کرد و اعلام نمود که هزینههای جاری این گروهها را کاهش خواهد داد تا فضایی مناسب برای اجراهای هنری فراهم شود.### از شایعه رفتن تا خبرهای خوش برای تئاتریها؛ گزینههای موجود چه هستند؟
آقای الهیاری، در مدت زمان مدیریت شما بر بنیاد فرهنگی هنری رودکی و در دورههای پیشین، مشاهده شده است که در زمینه سیاستهای اجرایی بنیاد، هماهنگی لازم بین این نهاد و معاونت امور هنری وزارت فرهنگ وجود ندارد. آیا این موضوع را تأیید میکنید و توضیحاتی در این خصوص دارید؟
ایشان در پاسخ به این پرسش اظهار داشتند که با محدودیت امکانات موجود، بهتر است همگرایی و همکاری افزایش یابد تا از حداقلها به نحو احسن استفاده شود. وی افزود که در طول سال، گفتگوهای متعددی با مدیران کل معاونت امور هنری داشتهاند و بسیاری از اعضای این معاونت در شوراهای تخصصی بنیاد رودکی مشغول به کار هستند. الهیاری همچنین به وجود شرایط مطلوب و همراستایی میان بنیاد و معاونت هنری اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد که این روند در آینده بهبود یابد، زیرا فاصله و عدم توافق میتواند فرصتها را از بین ببرد.
در زمینه آموزش نیز وی گفت که مرکز آموزش بنیاد از یک هفته پیش به صورت تمام وقت فعالیت خود را آغاز کرده است. الهیاری تاکید کرد که هدف از راهاندازی این مرکز، تحریک روحیه فعالیت در دیگر آموزشگاههای آزاد هنری در تهران است تا مردم و استادان بتوانند چرخه آموزش را دوباره آغاز کنند.
ادامه دارد…
