وبسایت خبری
خبردونی

«عکس»؛ معمار نهفته در تاریخ و نگهدارنده حافظه جمعی؛ آیا دوربین قادر به ایجاد تاریخ است؟

«عکس» معمار پنهان تاریخ و حافظه جمعی؛ دوربین می‌تواند تاریخ‌ساز باشد؟

به گزارش خبرآنلاین، پویش بین‌المللی عکس و فیلم «طلوع ماه» به همت انجمن سینمای جوانان ایران و به همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد. این رویداد هدفش ثبت و ماندگار کردن جلوه‌های مردمی و تاریخی آئین‌های وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی بود. این پویش در دو بخش اصلی عکس و فیلم برگزار و از طریق تلفن همراه، آثار هنری و فرهنگی تولید شد. هنرمندان و علاقه‌مندان از سراسر کشور توانستند آثار خود را ارائه دهند. در بخش عکس، ۳۶۴ تک‌عکس و ۲۹۶ اثر در قالب ۵۳ مجموعه‌عکس به داوری حافظ احمدی، سیف‌الله صمدیان و عباس کوثری رسید. برندگان در مراسمی که امروز، ۲۸ مرداد، برگزار می‌شود، معرفی خواهند شد.

اعضای هیئت داوران به ویژگی‌های برگزیده آثار اشاره کردند که شامل سه منظر اصلی بود: «فراتر رفتن از عکس‌های صرف یادگاری»، «بازتاب سواد تصویری جامعه» و «تبدیل به حافظه تصویری و آرشیو زنده». این آثار ترکیبی از «روایت‌گری»، «صداقت در انتقال حس» و «نگاه متنوع مردم» بودند که آن‌ها را به مستندات تاریخی تبدیل کرده است.

سیف‌الله صمدیان به اهمیت استراتژیک و فرهنگی تصویر اشاره کرد و گفت: تاریخ یک کشور بیشتر از آن که به کلام بستگی داشته باشد، به تصاویر وابسته است. او به ضرورت نگرش فرهنگی نسبت به تصاویر تأکید و هشدار داد که در غیر اینصورت، تصاویر ممکن است از واقعیت انسانی فاصله بگیرند.

حافظ احمدی نیز بر اهمیت ثبت تصویری رویدادها از منظر مردم تأکید کرد و آن را گام مؤثری در افزایش حس همبستگی و حافظه تصویری جامعه دانست. او کیفیت آثار را با این شرط تحلیل کرد که عکس‌ها تنها یادگاری نباشند بلکه دارای تفکری عمیق باشند. احمدی همچنین به رشد سواد تصویری مردم و تمایل آن‌ها برای انتقال احساسات از خلال قاب دوربین اشاره کرد.

عباس کوثری درباره چالش‌های عکاسی مستند در هنگام وقوع وقایع، به اهمیت ثبت لایه‌های درونی وقایع اشاره کرد و گفت: عکاسان باید در تلاش باشند تا ابعاد درونی و احساسات واقعی افراد را در عکاسی خود بازتاب دهند. این روند، به رغم انحصارهای موجود، ضروری و چالش‌برانگیز است.دسترسی به مجموعه‌های عکاسی بازمی‌گردد، زیرا معمولاً مکان‌های مشخصی برای عکاسان تعیین می‌شود و بسیاری از موقعیت‌ها از پیش تعیین شده‌اند. به همین دلیل، ممکن است بخش‌هایی از واقعیت و تجربیات افراد از طریق دوربین پنهان بمانند.

در این زمینه، یکی از عکاسان بر ویژگی‌های عکاسی در رویدادهای تاریخی تأکید کرد و گفت که برای ثبت لحظات خاص، عکاس باید شانس حضور در موقعیت مناسب را داشته باشد. در چنین مواردی، او می‌تواند نماینده چشم کسانی باشد که در آن واقعه حاضر نیستند و امکان درک مستقیم آنچه که روی داده بر آنان میسر نیست.

این عکاس همچنین بر اهمیت اصول عکاسی مستند تأکید کرد و گفت که عکاس باید بدون هرگونه قضاوت به ثبت آنچه می‌بیند بپردازد، تا خودش بتواند با مخاطب ارتباط برقرار کند.

به گفته داوران یک پویش عکاسی، ایجاد آرشیوی مردمی به ثبت تاریخ از دیدگاه واقعی مردم کمک می‌کند و از تحریف آن یا فاصله گرفتن از حقایق انسانی جلوگیری می‌کند. این شیوه، امکان ثبت زوایای مختلف و لایه‌های درونی یک واقعه را فراهم می‌آورد که ممکن است در عکاسی‌های رسمی نادیده گرفته شوند. در نهایت، این آثار به عنوان یک «آرشیو زنده» و حافظه تصویری، واقعیات جامعه را برای نسل‌های آینده حفظ کرده و نشان‌دهنده اهمیت سواد تصویری و نقش جامعه در روایت تاریخ است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *