به گزارش خبرنگار ما، نشست ویژهای به مدیریت اصغر نعیمی، کارگردان مطرح سینما، در موزه سینمای ایران برگزار شد. در این رویداد که با حضور چهرههای سرشناس از جمله سهیل موفق، محسن امیریوسفی، فخرالدین سیدی و وحید موسائیان همراه بود، فیلم «زیر درختان زیتون» اثر عباس کیارستمی به عنوان یکی از آثار برجستهی سینمای ایران مورد بررسی قرار گرفت.
نعیمی در ابتدای این نشست، با ابراز خوشآمدگویی به حاضران، «زیر درختان زیتون» را یکی از آثار مهم کیارستمی دانست و به تاثیر این کارگردان بااستعداد بر سینمای ایران اشاره کرد. وی گفت: «این فیلم اثر برجستهای است که میتوان آن را یکی از گنجینههای سینمای ایران قلمداد کرد.»
وی همچنین درباره کیارستمی افزود که این کارگردان اگرچه کم درباره آثارش سخن میگفت، اما آثار او خود گویای دیدگاههای عمیق فرهنگی و هنری اوست. نعیمی تاکید کرد که کیارستمی دارای رویکرد خاصی در اعتماد کردن به مخاطب بود و سینمای او، بیننده را به مشارکت فعال در پروسهای خلاق دعوت میکند.
نعیمی در ادامه به اهمیت ایجاد یک جهان منحصر به فرد توسط کیارستمی پرداخت و گفت: «کیارستمی، با استراتژیهایی خاص، در آثاری مانند «کلوزآپ» و «باد ما را خواهد برد» جهان شخصی خود را به تصویر کشید.» او بر این باور بود که شیوهای که این کارگردان با استفاده از واقعیتهای اجتماعی به ساخت داستانهایی برای تماشاگران میپرداخت، از نقاط قوت آثار او بود.
نعیمی در پایان به نقش فرهنگ بومی در موفقیتهای جهانی کیارستمی اشاره کرد و از فقدان او ابراز تاسف کرد. او به نقل از کیارستمی گفت: «اگر باید یکی از خودم و آثارم را انتخاب کنم، خودم را انتخاب میکنم.»
در ادامه این برنامه، سعید قطبیزاده، منتقد سینما، دعوت شد تا نظرات خود را در ارتباط با کیارستمی و آثارش به اشتراک بگذارد. قطبیزاده که برای سومین بار در این رویداد شرکت میکرد، به پیوند بین خود و کانون کارگردانان سینمای ایران پرداخته و خاطرنشان کرد که این نوع تعاملات به عمق ارتباط بین منتقدان و سازندگان سینما کمک میکند.**تحلیل سینمایی عباس کیارستمی: از بومیگرایی تا جهانی شدن**
منتقد سینما در یک جلسه علمی، به بررسی ابعاد جهانی شدن سینمای عباس کیارستمی پرداخت و اهمیت آثار او را در راستای ظرفیتهای بومی ایران مورد تحلیل قرار داد. به گفته این منتقد، ناصر تقوایی در نقلقولی میگوید: «برای جهانی شدن، باید نگاه بومی داشت»؛ از این رو، کیفیت بومی آثار کیارستمی را تنها میتوان با کارهای علی حاتمی مقایسه کرد.
این منتقد خاطرنشان کرد که کیارستمی بر اساس خردهفرهنگهای ایرانی و با در نظر گرفتن تحصیلاتش در رشته نقاشی، به ایجاد فرمهای جدید سینمایی دست زده است. به عنوان مثال، فصل پایانی فیلم «زیر درختان زیتون»، به عنوان یک تابلوی امپرسیونیستی محسوب میشود. او همچنین افزود که کیارستمی، به صورت غریزی و شهودی مسیری را در سینما گشود که میتواند به عنوان الگویی برای سایر فیلمسازان شناخته شود.
وی به موفق نبودن برخی فیلمسازان همدوره کیارستمی در ایجاد مشابهت با سبک او اشاره کرد و گفت: «تنها فیلمسازانی که توانستهاند عمیقترین مفاهیم بومی را در آثارشان درج کنند، موفق به جهانی شدن شدهاند». او اظهار داشت که فیلمهای تلاشکننده برای شبیهسازی آثار خارجی، قادر به برقراری ارتباط زبانی با مخاطبان نیستند.
در ادامه، این منتقد به عناصر رئالیسم در سینمای کیارستمی اشاره کرد و گفت: کیارستمی با افزودن غنا به رئالیسم، تصاویری را خلق کرده است که در عین حال، فراتر از مفهوم رئالیستی عمل میکنند. به عنوان مثال، در فیلمهای «زیر درختان زیتون» و «باد ما را خواهد برد»، مشاهده میشود که صدای محیط با تصاویری که ارائه میشود، تناقض ایجاد میکند.
او همچنین ویژگی مشترک تمامی آثار بزرگ سینمای جهان را در ارتباط با خود سینما ارزیابی کرد و گفت: «هر فیلم بزرگی در هر زمانی، ویژگی مشترکی دارد که به سینما بودن آن مرتبط است». کیارستمی در آثارش به این موضوع پرداخته و دست به ایجاد روایاتی میزند که به نقد و تحلیل سینما میپردازند.
این منتقد به طور خاص به فیلم «کلوزآپ» اشاره کرد و تلاش کیارستمی در استفاده از تدوین موازی را ارزشمند دانست. وی افزود: استفاده از نماهای بلند و میزانسن در «زیر درختان زیتون»، نمونهای از نوآوریهای کیارستمی در سینماست.در یک اظهار نظر جدید، قطبیزاده به بررسی دو فیلم برجسته «کلوزآپ» و «زیر درختان زیتون» ساخته عباس کیارستمی پرداخت و آنها را آثاری جهانی دانست که فراتر از تاریخ سینما با تاریخ معاصر جهان ارتباط دارند. وی تأکید کرد که این فیلمها به جای تمرکز بر تقطیع، بیشتر به خلق چشماندازهای نو میپردازند.
قطبیزاده در ادامه سخنانش، به اهمیت خلاقیت در فرآیند فیلمسازی اشاره کرد و گفت: بسیاری از آثار کیارستمی به نوعی فیلم در فیلم محسوب میشوند و سؤالاتی را درباره چیستی سینما مطرح میکنند. وی نظر رودولف آرنهایم را نقل کرد که عقیده دارد هر اثر مهمی در تاریخ، نوعی تردید درباره بازتاب واقعیت دارد. وی تصریح کرد که فاصله میان توان هنرمند و واقعیت، هنر نامیده میشود.
وی با اشاره به ویژگیهای فیلمبرداری گفت که بسیاری از سریالهای تلویزیونی از دو دوربین برای ضبط استفاده میکنند و این در حالی است که کارگردانهایی چون جان فورد پلانها را با یک دوربین میگرفتند. قطبیزاده به مثال فیلم «سفر دور و دراز به خانه» ساخته جان فورد اشاره کرد و اظهار داشت که وجود نقصهای راکوردی در بهترین آثار سینما امری معمول است. وی همچنین به صحبتهای مسعود کیمیایی درباره «گوزنها» اشاره کرد و گفت که عدم توجه به جزئیات راکوردی به کیفیت نهایی فیلمها لطمه نمیزند و خلاقیت در پرداختن به اثر مهمتر است.
برنامه کلاسیکهای کانون نیز به طور منظم به تحلیل و بررسی آثار برجسته سینمای ایران میپردازد.
