به گزارش خبردونی، نوام چامسکی، نظریهپرداز و منتقد مشهور آمریکایی، به فوریت پس از حملات یازده سپتامبر، در سلسله گفتوگوهایی تلاش کرد تا زوایای مختلف این رخداد را تحلیل کند و به تبعات خطرناک قدرت بیمهار آمریکا اشاره نماید. این گفتوگوها در نوامبر 2001، کمتر از دو ماه پس از حملات، در کتابی با عنوان «یازده سپتامبر» منتشر شد.
نسخه فارسی ویرایش جدید این اثر، به قلم محمدرضا نوروزپور و توسط انتشارات خبر امروز، با زیرعنوان «از 11 سپتامبر تا جنگ رمضان؛ بازخوانی منطق سلطه و جنگافروزی آمریکا در اندیشه نوام چامسکی» منتشر شده است که گذشته را با حال پیوند میسازد.
ترجمه بخش اصلی کتاب، نزدیک به 25 سال قدمت دارد و نشر فارسی گفتوگوهای چامسکی از 20 شهریور 1381، همزمان با اولین سالگرد حملات یازده سپتامبر، در روزنامه جامجم آغاز شد. این مجموعه تحت عنوان «پرده یازدهم» در 30 شماره به چاپ رسید.
علت اصلی بازنشر این گفتوگوها، جنگ رمضان و ضرورت تحلیل رابطه میان قدرت نظامی، روایتهای رسانهای و توجیهات مداخله نظامی بوده است. همچنین، این اثر به بازسازی بخشی از تاریخ مطبوعاتی و فضای فکری سالهای ابتدایی پس از یازده سپتامبر اشاره دارد؛ دورهای که ایالات متحده به افغانستان حمله کرده بود و دولت جورج دبلیو بوش با شعار «جنگ با تروریسم» عملیاتها را گسترش میداد.
کتاب شامل مجموعهای از گفتوگوها درباره حملات یازده سپتامبر و واکنش آمریکا به آن است. فصلها با عناوینی چون «اقدامی بیسابقه از زمان جنگ 1812» و «آیا میتوان در جنگ با تروریسم پیروز شد؟» تنظیم شده و شامل نوشتاری به نام «تأملاتی درباره یازدهم سپتامبر» و دو پیوست درباره گزارشهای وزارت امور خارجه آمریکا نیز هست.
این نسخه به گفتوگوهای منتشرشده در 2001 محدود نمیشود، بلکه شامل نوشتههایی از سالهای بعد نیز میباشد. یکی از محورهای اصلی کتاب، ضرورت بررسی رفتار تمام دولتها، از جمله آمریکا، با معیارهای اخلاقی یکسان است. چامسکی میپرسد آیا ایالات متحده همان قواعدی را که دیگر کشورها را به رعایت آنها فرامیخواند، رعایت میکند یا خیر.
او به قربانیانی اشاره میکند که در روایتهای رسمی جنگها کمتر دیده میشوند و تأکید دارد که خشونت آمریکا غالباً تحت پوشش دفاع و امنیت توجیه میشود، در حالی که خشونت علیه آمریکا فوری محکوم میشود و نام «تروریسم» به خود میگیرد.
چامسکی بر این نکته تأکید میکند که مداخله نظامی و نقض حقوق بینالملل، باید با همان معیارهای اخلاقی سنجیده شود و به تجربیات تاریخی از کشورهای مختلف میپردازد.
ویژگی متمایز این ویرایش، مقدمهای است که مترجم برای روشنسازی نسبت بین تحلیلهای چامسکی و جنگ رمضان نوشته است و نشان میدهد که سازوکارهای شناسایی شده توسط چامسکی در سیاست خارجی آمریکا در شکلگیری و توجیه جنگهای جدید مؤثر بودهاند.**بررسی جدیدی در خصوص رویکردهای نظامی و دیپلماتیک آمریکا پس از یازده سپتامبر**
در یک تحلیل جدید، ساختارهای دشمنی مطلق و تقسیمبندی جهان به دو جبهه خیر و شر، نقش ویژهای در تحولات جهانی ایفا میکنند. در این مقدمه، بیاعتنایی به حقوق بینالملل و حق ملتها در تعیین سرنوشت خود، از موضوعات کلیدی مطرح شده است. همچنین، مداخلات در امور داخلی کشورهای مستقل و توجیه جنگها با استناد به مفاهیمی چون اخلاق و آزادی مورد بررسی قرار گرفتهاند.
تحولات پس از یازدهم سپتامبر تا جنگ رمضان، بهعنوان دورانی از فرصتهای دیپلماتیک برای ایران توصیف شده است؛ فرصتی که با مسدود کردن آن توسط آمریکا، به نتایج ناگوار منجر شد. ایران در صورت همکاری با شکلگیری نظم جدید سیاسی در افغانستان، بهسرعت با واکنشهای انتقادی از سوی دولت جورج بوش مواجه شد. همچنین، برخلاف تلاشهای ایران در راستای توافق هستهای، خروج یکجانبه دولت ترامپ و پیروی دولت بایدن از رویکردهای فشار به جای دیپلماسی، از دیگر نکات مورد تأکید در این مقاله است.
در انتقاد از سیاستهای آمریکا، این تحلیل به راهحلهای دیپلماتیک نپرداختن و ترجیح راهکارهای نظامی اشاره میکند. چامسکی نیز در این راستا، به اهمیت زبان و مبنای رسانهای جنگها پرداخته و تأکید کرده است که جنگها در قالب مرزبندیهایی رسانهای و زبانی شکل میگیرند که مسئولیت و عواقب آنها را کاهش میدهد.
در طراحی جلد کتاب «یازده سپتامبر؛ آیا راه دیگری وجود داشت؟»، تضاد میان رویدادهای خشونتآمیز و آمار رسمی به خوبی نمایان است. این اثر، همچنین به لزوم شناخت عمیقتر از سیاستهای جنگافروزانه آمریکا و تاثیرات آن بر قربانیان پرداخته و خوانندگان را به بازنگری در روابط بینالملل و دیپلماسی دعوت میکند.
کتاب جدید برای علاقهمندان به حوزههای سیاسی، رسانهای و حقوق بینالملل منتشر شده است و به بررسی پارادوکسهای سیاست خارجی آمریکا میپردازد.
علاقهمندان برای تهیه این کتاب میتوانند به شمارههای اعلامشده تماس بگیرند.
