به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایلنا، مستند سینمایی «پهلوانان نمیمیرند» به کارگردانی شراره عطاری اخیراً در سینماهای هنر و تجربه به نمایش درآمده است. این مستند داستان محسن قاسمی، کشتیگیر مشهور و قهرمان آسیایی را روایت میکند که در اوج قهرمانی به اعتیاد مبتلا شده و با تبعات آن دست و پنجه نرم میکند.
به مناسبت اکران این مستند، گفتوگویی با کارگردان آن درباره «پهلوانان نمیمیرند» و هدفهای ساخت این اثر انجام شده که جزئیات آن در ادامه میآید:
**چگونگی شکلگیری ایده و ساختار «پهلوانان نمیمیرند»**
ایده این فیلم از دغدغهای عمیق در مورد اعتیاد که یکی از بزرگترین بحرانهای جامعه ایران است، نشأت گرفته است. عطاری اشاره کرد که این بحران قابلیت تاثیرگذاری بر تمام قشرها را دارد. چند سال پیش قصد ساخت مستندی درباره جرائم ناشی از اعتیاد را داشت، اما آن پروژه به دلیل مسائل مربوط به مجوزها متوقف شد.
سال ۱۳۹۸، با شنیدن خبری درباره محسن قاسمی، دو دغدغهاش یعنی سرنوشت قهرمان ملی و چالشهای مراکز ترک اعتیاد به هم رسید. او معتقد است که این فیلم تنها روایت یک ورزشکار نیست، بلکه به بحران جدیتری پرداخته است که سالها در ذهن او وجود داشت.
وی در ادامه تاکید کرد که سعی کرده به جای قضاوت، انسانها را درک کند و بر این باور است که مستند زمانی اثرگذار است که پیچیدگیهای انسانی را روایت کند و مخاطب را به تفکر در مورد مسائل اجتماعی ترغیب کند.
**تعریف جدید از «پهلوان»**
عنوان فیلم بهگونهای طراحی شده است که میتوان آن را به دو شکل خواند: هم «پهلوانان نمیمیرند» و هم «پهلوانان میمیرند». عطاری خوانش نخست را متفاوت و مثبت میداند زیرا به مرام و منش پهلوانی، که بیشتر از جسم انسان اهمیت دارد، تمرکز دارد. او توضیح داد که قهرمان بودن لزوماً به معنای پهلوان بودن نیست و پهلوانی به اخلاق، گذشت و تعاملات انسانها بستگی دارد.
محسن قاسمی در زندگیاش پتانسیل دستیابی به عنوان قهرمانی را داشته، اما با چالشهایی مواجه شده است. این مستند درباره نقاط ضعف انسانی و آسیبپذیری افراد حتی در میان ظرفیتهای بالایشان صحبت میکند و عطاری تأکید دارد که او را نه به عنوان یک اسطوره، بلکه انسانی معاصری در نظر گرفته است که میتواند برای جامعه یک یادآوری باشد.
**انتخاب ورزشکار به عنوان محور اصلی**
عطاری با اشاره به دغدغه اصلیاش درباره اعتیاد گفت: او در زندگی خود با افرادی روبهرو شده که تحت تأثیر این بحران قرار گرفتهاند. ورود به زندگی قاسمی او را با بعد جدیدی از این مسئله آشنا کرد؛ اعتیاد در میان ورزشکاران حرفهای. او افزود که این پدیده برخلاف تصور عمومی نادر نیست و دلایل بسیاری دارد.
از آنجایی که محسن قاسمی فقط یک موضوع نبود، او فرصت مناسبی برای بررسی عمیقتر این موضوع فراهم کرد.
**ابعاد انسانی و اجتماعی مسئله اعتیاد**
عطاری در پایان اظهار داشت که در این مستند، انسانگرایی محور اصلی است. او به اهمیت عواملی که به تعالی انسان کمک میکند و عواملی که او را به سقوط میکشد، اشاره کرد. به عقیده او، این فیلم بیشتر درباره انسان و تجربیات او است تا صرفاً یک مستند درباره اعتیاد.**بررسی بحران اجتماعی و نقش سینما در آن**
یک پژوهشگر به تازگی از واقعیتهای نگرانکنندهای در ارتباط با اعتیاد در میان ورزشکاران، بهویژه کشتیگیران، پردهبرداری کرده است. او به چالشهای این قشر از جامعه پرداخته و تأکید کرده که برخی از ورزشکاران در اوج قهرمانی به این معضل گرفتار آمدهاند، در حالی که برخی دیگر موفق به بازگشت شده و به یاری دیگران میشتابند یا در مواردی تلخ، جان خود را از دست میدهند.
محسن قاسمی، به عنوان یکی از نمایندگان این واقعیت عمیق، تجاربش را با مطالبه روایت این معضلات از زبان سینما در میان میگذارد. او بر این باور است که در مورد معضلات اجتماعی نمیتوان از سینما انتظار درمان داشت، بلکه سینما وظیفه دیدن و روایت کردن واقعیتها را دارد.
او سینمای مستند را ابزاری برای آگاهیبخشی میداند و معتقد است که این ژانر باید به مسائل پنهان در جامعه بپردازد. قاسمی اظهار میدارد که چنانچه یک فیلم بتواند حتی یک فرد را به تفکر در خصوص مسألهای وادارد، به هدف خود رسیده است. او بر ضرورت نظارت بر مراکز ترک اعتیاد و بهرهگیری از شیوههای علمی تأکید دارد و میگوید که سینما میتواند این درخواستها را به گوش مسئولین برساند.
در خصوص اکران فیلمهای مستند نیز او اشاره میکند که مشکل در عدم اطلاع مخاطبان از وجود این آثار است. او شبکه هنر و تجربه را به عنوان بستری مناسب برای نمایش فیلمهای مستند میداند و معتقد است که برای جلب توجه مخاطبان به این فیلمها، نیاز به سیستمهای تبلیغاتی مؤثر است.
تجربه اکران فیلم «پهلوانان نمیمیرند» در قزوین یکی از نمونههای موفق در این زمینه ذکر شده است. از آنجایی که پیگیری یک ورزشکار محلی اطلاعرسانی خوبی را برای جامعه کشتی فراهم کرد، نتیجه آن افزایش تعداد تماشاگران بوده است.
با وجود خوشحالی قاسمی از اکران فیلمش، او هنوز بر این باور است که مستندها از حمایتهای تبلیغاتی لازم بیبهرهاند. او پیشنهاد میکند تا نهادهای فرهنگی بخشی از ظرفیت خود را برای معرفی و تبلیغ آثار مستند صرف کنند.
در مورد اصلاح فیلم «پهلوانان نمیمیرند» نیز قاسمی اشاره میکند که تغییرات ایجاد شده، تأثیر قابل توجهی بر ساختار و پیام فیلم نداشته و اثر در قالب خط داستانی اصلی خود به نمایش درآمده است.
