به گزارش خبرگزاریها و به نقل از اداره کل روابط عمومی سازمان سینمایی، مراسم نکوداشت زندهیاد مسعود مهرابی، روزنامهنگار و منتقد سینما، با هدف بزرگداشت چهرههای تأثیرگذار عرصه نقد فیلم در سالن سیف الله داد سازمان سینمایی، عصر روز چهارشنبه ۲۴ تیر برگزار شد. در این مراسم از پرویز جاهد، عزیزاله حاجی مشهدی، طهماسب صلحجو، کامران ملکی و عباس یاری به خاطر سالها فعالیت در این حوزه تقدیر به عمل آمد.
حمیدرضا مدقق، مجری برنامه، اظهار داشت: این مراسم بخشی از فعالیتهای مداوم سازمان سینمایی است که شامل اهدا نشان درجه یک هنری، اکران مستندهایی از خرمشهر و بازسازی فیلم «سفیر» میباشد و حالا به بزرگداشت منتقدان و نویسندگان سینمایی اختصاص یافته است.
وی «سینما به روایت قلم» را تقاطع عشق و دلبستگی به هنر سینما بیان کرد و افزود: این برنامه به ارج نهادن به افرادی اختصاص دارد که با قلم خود ادبیات سینما را غنا بخشیدند و به ارتقاء سلیقه مخاطبان کمک کردند.
در ادامه، کلیپی به یاد مسعود مهرابی پخش شد و نیما حسنینسب بر روی صحنه آمد. وی با اشاره به نامهای شناختهشدهای چون هوشنگ گلمکانی و عباس یاری افزود: یادآوری دستاوردهای مهرابی در زمانی که فرآیند نشر بسیار دشوارتر از حال حاضر بود، اهمیت above- او را به تصویر میکشد. او همچنین به تأثیرات میراث فرهنگی این منتقد بر مجله فیلم پرداخت و اظهار داشت که مهرابی همواره اعتبار مجله را بر نام خود ترجیح میداد.
حسنینسب در ادامه بیان کرد که درگذشت مهرابی نقطه پایانی بر واقعیتی بود؛ مثلث طلایی مجله «فیلم» هرگز به موازاتی نبود. پس از او، برهم زنندگان میراث چهلساله این مجله به فعالیت پرداختند و پیامدهای آن مشهود است.
این منتقد همچنین اشاره کرد که تصور نمیکرد روزی در بزرگداشت مهرابی بدون حضور هوشنگ گلمکانی باشد. او آخرین روزها، کتابهای میراث علمی مهرابی را به یاد روزهای گذشته در کتابخانه خود نگه داشته است.
او به روحیه مهرابی در پیگیری موضوعات کمتر مطرحشده اشاره کرد و خاطرنشان کرد که اگر او به سراغ فرهنگهای مستند، فیلم کوتاه و سینمای کودک نمیرفت، این حوزهها ممکن بود سالها بدون توجه بمانند.در مراسم بزرگداشت مسعود مهرابی، حسینینسب به یادآوری خاطراتی از نخستین خرید خود، یعنی کتاب «تاریخ سینمای ایران» پرداخت و بیان کرد که این اثر چنان برایش ارزشمند بود که پس از سالها هنوز در کتابخانهاش نگهداری میشود. او همچنین به ویژگیهای انسانی مهرابی اشاره کرد و از عیادت وی در دوران بیماریاش سخن گفت.
در این مراسم، که با حضور رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی، برگزار شد، لوح یادبودی به دختر مهرابی اهدا گردید. فریدزاده از تمام افرادی که در برگزاری این نکوداشت کوشیدند تقدیر کرد و اعلام کرد که این رویداد برای خانواده مهرابی اهمیت ویژهای دارد.
جعفر گودرزی، رئیس انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی، در ادامه مراسم گفت که این گردهمایی آغاز راههای جدیدی برای انجمن خواهد بود. او افزود: «ما فقط از نامهایی تقدیر نمیکنیم بلکه به بسترسازانی که اجازه دادند سینمای ایران راه خود را بیابد، احترام میگذاریم.»
گودرزی همچنین بر این نکته تأکید کرد که نقد فقط نوشتن درباره فیلمها نیست، بلکه گفتگویی صادقانه میان انسان و هنر است. به گفته او، منتقدان نقش مهمی در حفظ تاریخ سینما و روشن نگاه داشتن حقایق ایفا میکنند.
وی در پایان تصریح کرد که پاسداشت منتقدان نه تنها به معنای احترام به آنان، بلکه به معنای احترام به خود سینماست. او از حمایت سازمان سینمایی برای برگزاری این مراسم تشکر کرد و خواستار ادامه چنین سنتهایی در آینده شد.
در این مراسم، ویدیویی از پرویز جاهد پخش گردید. سعید هاشمزاده، منتقد سینما، درباره او گفت که جاهد به واقعیتگرایی عشق میورزد و تلاش دارد تا آنچه را که در سینما میبیند، با صداقت بیان کند.### تقدیر از فعالان سینما در مراسم روز قلم
در مراسم روز قلم، پرویز جاهد، منتقد پیشکسوت سینما، که به دلیل سفر به خارج از کشور حضور نداشت، با انتشار ویدیویی، از سازمان سینمایی و انجمن منتقدان به خاطر قرار گرفتن نامش در فهرست پیشکسوتان تقدیر کرد. وی ابراز شکرگزاری کرد که در کنار افراد برجسته، به عنوان یک پیشکسوت شناخته شده است.
جاهد با اشاره به اینکه معمولاً از افراد در سنین بالا یا پس از درگذشت تقدیر میشود، افزود: “خوشبختانه من هنوز در قید حیات هستم.” او اهمیت قلم را یادآور شد و به آیهای از قرآن اشاره کرد که به بزرگی این ابزار خلق اشاره دارد.
وی درباره شرایط کنونی جامعه گفت: “در دوران دشواری بهسر میبریم، زمانی که ظلم و جهل در حاکم است. در این شرایط، نویسندگان و منتقدان نباید از دفاع از حقوق مظلومان بازبمانند.” جاهد تأکید کرد که در سالهای فعالیتش، همواره قلمش را در راه حقیقت و عدالت به کار گرفته و تألیفاتش برای علاقهمندان به سینما و تئاتر مفید بوده است.
### معرفی عزیزالله حاجیمشهدی
در ادامه مراسم، حسین گیتی، به معرفی عزیزالله حاجیمشهدی پرداخت و به سابقه طولانی او در مطبوعات سینمایی ایران اشاره کرد. حاجیمشهدی با تدوین و سردبیری چندین نشریه و حضور در جشنوارههای سینمایی به عنوان داور مورد توجه قرار گرفته است.
گیتی یادآور شد که آشناییاش با حاجیمشهدی به سال ۱۳۵۲ بازمیگردد و آنها نقدهای سینمایی مشترکی را در نشریات منتشر کردهاند. همچنین، او به کتاب ارزشمند حاجیمشهدی درباره سینمای مستند اشاره کرد و از دانش عمیق او در ادبیات و تاریخ سینما سخن گفت.
در پایان، گیتی خاطرنشان کرد که حاجیمشهدی فردی معتبر در نقدنویسی است و همواره نوشتههایش تأثیرات مثبتی داشته است. او ابراز امیدواری کرد که همکاریهای هنری ادامه یابد و روابط میان فعالان سینما حسنه باشد.**جنگ و دشواریهای همشهریان آبادانی**
عزیز اله حاجی مشهدی در مراسمی که به بررسی بلایای جنگ و تأثیر آن بر سینما اختصاص یافته بود، به احساسات خود نسبت به همشهریان آبادانیاش اشاره کرد و عنوان کرد که آنها تحت فشارهای ناشی از جنگ و موشکباران، روزهای سختی را سپری میکنند.
**ضرورت توجه به آثار منتقدان سینما**
وی همچنین از مدیران سینما خواست تا به انتشار آثار منتقدان و پژوهشگران سینما توجه بیشتری داشته باشند. حاجی مشهدی تأکید کرد که در حالی که هزینههای زیادی در سینما صرف میشود، نیاز است که بخشی از این سرمایه به حمایت از کارهای پژوهشگران و منتقدان اختصاص یابد.
این منتقد سینما تأکید کرد که بخش پژوهش و تألیف در ایران به شدت مهجور مانده و دستمزدها برای نویسندگان کمتر از حد انتظار است. او به این نکته اشاره کرد که اگر سینمای ایران میخواهد اندیشهور و ماندگار باشد، باید به تولید تفکر و نوشتار ارج نهد.
**ارزش واقعی پیشکسوتان سینما**
حاجی مشهدی با ابراز تشکر از سازمان سینمایی برای برگزاری این مراسم، به اهمیت نقش منتقدان و پژوهشگران در پیشرفت سینما اشاره کرد. او گفت: «پاسداشت پیشکسوتان باید به انتقال تجربه آنها به نسلهای آینده معطوف شود و تنها به برگزاری مراسمهای تجلیل محدود نشود.»
وی پیشنهاد داد که همانطور که از تولید فیلم حمایت میشود، بایستی از تولید اندیشه و پژوهش نیز حمایت گردد. به گفته وی، بسیاری از آثار منتقدان به دلیل مشکلات نشر به دست مخاطبان نمیرسند و برای حفظ سرمایههای مکتوب سینما باید سازوکار مناسبی فراهم شود.
**توسعه فرهنگی سینما با نسل جوان**
حاجی مشهدی در پایان ابراز امیدواری کرد که سینمای ایران با تکیه بر نسل جوان و تجربیات پیشکسوتان، در مسیر ارتقاء و توسعه فرهنگی پیشرفت کند. او معتقد است که سینما با فیلم زنده میماند، اما با نقد و اندیشه ماندگار میشود.
**سپاس از طهماسب صلحجو**
در ادامه، ویدیویی از طهماسب صلحجو نمایش داده شد؛ مهرزاد دانش درباره شخصیت او گفت که نسل وی سینما را با خواندن مجله فیلم آغاز کردهاند و به جذابیت قلم و شخصیت صلحجو اشاره کرد.
وی به تعریف مشخصههای نقد صلحجو پرداخت و گفت که او نقد فیلم را به عنوان گفتگو با اثر هنری میدید و از پرخاشگری پرهیز میکرد. دانش بیان کرد که صلحجو عاشق سینما بوده و در آسیبشناسی سینما و نقد با دقت مینوشت.در یک مراسم تجلیل از پیشکسوتان سینمای ایران، طهماسب صلحجو به اهمیت حفظ ارتباط کودکانه با سینما اشاره کرد و اظهار داشت که این عشق اولیه برای سینما در او همواره پابرجا مانده است. وی بر این باور است که علاقه به سینما بیشتر در دوره کودکی شکل میگیرد و ممکن است برخی افراد در بزرگسالی این ارتباط را رها کنند.
صلحجو همچنین به خاطرات خود از دوران کودکی پرداخت و به جمعآوری فیلمهای نگاهی اشاره کرد که همچنان در اختیار دارد. وی تأکید کرد که نباید مباحث ایدئولوژیک و فنی به سینما تحمیل شود و اصل این هنر همان عشق کودکانه است.
همچنین، در ادامه برنامه، محمدمهدی عسگرپور، رئیس هیئت مدیره خانه سینما، از زحمات کمرنگ کامران ملکی در حمایت از جامعه سینمایی تقدیر کرد و عدم حضور خود در این مراسم را عذرخواهی کرد. عسگرپور با اشاره به خدمات ارزشمند ملکی در زمینه نقد و نوشتار سینمایی و نیز در عرصههای فرهنگی و مدیریتی، تأکید کرد که وی با مسئولیتپذیری در مقاطع حساس تاریخ سینما در ایران، در تلاش برای حفظ منافع صنف بوده است.
عسگرپور به تجربههای مختلف ملکی در زمینههای مختلف سینما اشاره کرده و ویژگیهای اخلاقی او، از جمله خوشخلقی و صبوری، را برجسته دانست. وی بر اهمیت همکاری طولانیمدت با ملکی و ارزشهای او در پیگیری مسائل همکاران تأکید کرد و خاطرنشان ساخت که این پیگیریها در موضوعات مختلف، نه فقط معیشتی، بلکه اجتماعی و حقوقی نیز صورت گرفته است.در مراسم نکوداشت چند تن از شخصیتهای برجسته سینمای ایران، عسگرپور به تحلیلهای ارزشمند و عمیق مطرح شده در این زمینه اشاره کرد و آنها را نتیجه سالها تجربه و مطالعه توصیف نمود. وی در ادامه برای کامران ملکی و دیگر پیشکسوتان حاضر آرزوی سلامتی و موفقیت کرد و امیدوار بود که حضور این افراد همچنان به نفع جامعه سینمایی کشور باشد.
کامران ملکی، با ابراز احساسات و اشک در چشمانش، به عنوان یک خبرنگار حاضر شد و اظهار داشت که از قرار گرفتن نامش در کنار دیگران شرمنده است. او به ریشههای خانوادگیاش در رسانهها و تأثیر پدرش بر زندگیاش اشاره کرد و گفت که همیشه باید در تلاش باشد تا در حرفه خود پیشرفت کند. وی این لحظه را نماد تحقق آرزوی پدرش دانست.
سپس ویدئویی از عباس یاری پخش شد و سیفالله صمدیان به تمجید از او پرداخت. صمدیان عباس یاری را مشابه لیونل مسی دانست و بر اهمیت حضور او در جمعهای هنری تأکید کرد. او به تأثیری که یاری در ایجاد فضای دوستانه در جمع هنرمندان دارد، اشاره کرد و از فقدان این حس شادابی در بسیاری از جمعهای هنری ابراز نگرانی کرد.
عباس یاری در این مراسم با اشاره به نقش مسعود مهرابی در مسیر خود گفت که برای تقدیر از مهرابی هر سختی را خواهد پذیرفت. او همچنین بر تعهد خود به مجله فیلم و روح همکاری در این زمینه تأکید کرد و تصریح کرد که همواره خود را جزئی از تیم دانسته و نه محور آن.در یک مراسم هنری اخیر، عباس یاری، کارگردان شناخته شده، تأکید کرد که تعامل و نگاه مشترک، عاملی مؤثر در دوام همکاری سهنفره آنها برای ۳۸ سال بوده است. او در بخشهایی از صحبتهایش به پیشینهاش در حوزه مطبوعات اشاره کرد و گفت، رسانهها نقش کلیدی در شکلدهی به جریانهای فرهنگی دارند.
یاری با بیان تجربیات شخصیاش، عنوان کرد که هیچ فیلمی را بدون خرید بلیت در سینما تماشا نکرده است، مگر در مراسم افتتاحیه آن. وی همچنین از تلخی فقدان مسعود مهرابی سخن به میان آورد و اظهار کرد که از عدم تجلیل شایسته از او در زمان حیاتش افسوس میخورد.
رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی، در بخش پایانی مراسم به اهمیت نقد در هنر اشاره کرد و گفت که نقد نهتنها تفکر امروزی را تسهیل میکند، بلکه پلی برای درک آثار در آینده میسازد. او در ادامه به نسلهای آینده یادآوری کرد که آثار سینمایی بدون نقدهای موجود، از فضای فکری زمان خود خالی خواهند بود.
فریدزاده همچنین نسبت به کاهش توجه به کتاب و آثار مکتوب ابراز نگرانی کرد و به فاصله بین شعار و عمل در حمایت از فرهنگ اشاره کرد. او از همه اهالی فرهنگ و هنر خواست تا در راستای جدی گرفتن نقد هنری همکاری کنند.
این مراسم با تقدیر از چند چهره هنری و اجرای قطعهای از موسیقی به پایان رسید. شرکتکنندگان دیگری نظیر حبیب ایل بیگی و علیرضا اسماعیلی نیز در این برنامه حضور داشتند.
