به گزارش خبردونی، جمعیت انبوهی از هواداران در یکی از رویدادهای مربوط به نیما تکیدو، توجهها را به تأثیرگذاری چهرههای مجازی بر جلب مخاطب جلب کرد. این برنامه که به صورت مشخص باید با ظرفیت معین برگزار میشد، با حضور بیش از حد انتظار جمعیتی بسیار بزرگ مواجه شده و در نهایت، منجر به لغو مراسم و بروز آسیبدیدگی برای این تولیدکننده محتوا گردید.
این رویداد که قرار بود با ثبتنام اینترنتی برای پنج هزار نفر انجام شود، به طور ناگهانی به یکی از پرتجمعترین اجتماعات غیررسمی یک چهره مجازی تبدیل شد. نیما تکیدو اعلام کرده بود که برای پذیرش تقریباً ۱۵ هزار نفر هم آمادگی داشته، اما ورود بیرویه افراد بدون ثبتنام، تمام برنامهریزیها را به هم ریخت. این ازدحام نه تنها به آسیبدیدگی او و لغو برنامه انجامید، بلکه باعث ورود نیروی انتظامی برای مدیریت اوضاع شد.
نیما تکیدو به عنوان یک چهره شناختهشده در فضای مجازی، در طی سالهای اخیر بدون وابستگی به رسانههای سنتی، به یکی از تولیدکنندگان محتوای محبوب فارسیزبان تبدیل شده است. او با بیش از یک میلیون و نیم دنبالکننده در اینستاگرام و حدود ۹۰۰ هزار مشترک در یوتیوب، مخاطبانش را از میان نوجوانان و جوانان تشکیل میدهد که به طور مستمر با محتوای او در ارتباط هستند.
وی به واسطه تولید ویدیوهای طنز و چالشهای گروهی، نوع خاصی از ارتباط با مخاطب را ایجاد کرده که بر پایه شوخیهای روزمره و فضایی صمیمی استوار است. این وضعیت تنها به تعداد دنبالکنندگان او محدود نمیشود؛ اهمیت نیما تکیدو به نوع رابطهای که با ایشان برقرار میشود نیز برمیگردد. مخاطب به جای اینکه فقط یک بیننده باشد، در تولید محتوا مشارکت میکند و احساس نزدیکی بیشتری با سازنده دارد.
رویداد ایرانمال به عنوان یک تغییر در الگوی شهرت در ایران مشاهده میشود که نشان میدهد یک تولیدکننده محتوا میتواند بدون داشتن حضور در تلویزیون یا سینما، جمعیت زیادی از مخاطبان را به خود جذب کند و در دنیای واقعی نیز تاثیرگذار باشد.
روند مشهور شدن در یک دهه اخیر به کلی دگرگون شده است. در گذشته، بازیگران، خوانندگان و ورزشکاران از طریق راههای مشخص شهرت پیدا میکردند، اما اکنون این چهرهها از دل شبکههای اجتماعی و تلفنهای همراه پیدا میشوند.
در رسانههای سنتی، رابطه مخاطب با هنرمند معمولاً یکطرفه بود و مخاطب تنها تماشاگر بود. امروزه، شبکههای اجتماعی این فاصله را برداشته و به کاربران این امکان را میدهند که زندگی روزمره تولیدکنندگان محتوا را دنبال کنند و به آنها پیام دهند، که خود نشاندهنده ایجاد نوعی نزدیکی عاطفی با این افراد است.
محققان ارتباطات به این نوع تقریب به نام «رابطه شبهاجتماعی» اشاره میکنند، که در آن مخاطب احساس نزدیکی با فردی پیدا میکند که ممکن است هرگز ملاقات نکرده باشد. این حس نزدیکی میتواند قدرت تأثیرگذاری چهرههای مجازی را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.در آبان ۱۳۹۳، مراسم تشییع پیکر مرتضی پاشایی، هنرمند جوان، شاهد حضور قابل توجهی از جوانان بود که بسیاری را شگفتزده کرد. در آن زمان، برخی از رسانهها و افراد جامعه با تعجب میپرسیدند که پاشایی کیست و چگونه توانسته چنین جمعیتی را به خود جلب کند. این مراسم نشان داد که تاثیر فرهنگی نسل جوان، از مسیر رسانههای رسمی عبور نمیکند. نقد این پدیده به موضوعی مورد توجه رسانهها و کارشناسان تبدیل شد، اما متاسفانه بسیاری از این نقدها به فراموشی سپرده شد و هیچکدام از نظریات کارشناسی در حوزه سیاستگذاری فرهنگی جدی گرفته نشد.
این در حالیست که مقبولیت افرادی همچون مرتضی پاشایی و نیما تکیدو، نشاندهنده تغییرات جدید در روند شکلگیری محبوبیت است. در گذشته، موسیقی و رسانههای اجتماعی نوپا نقش مهمی در گسترش شهرت داشتند، در حالی که امروزه پلتفرمهای دیجیتال به تنهایی قادر به تبدیل یک چهره به یک پدیده فراگیر هستند. این پدیده نیازمند تحلیلهای کارشناسی جدی است تا فرصتها و تهدیدهای آن مورد بررسی قرار گیرد و بدون اجبار، راهکارهای واقعی ارائه شود.
یکی از مسائل مهم در این فضا، مفهومی به نام «اقتصاد توجه» است. در این سیستم، توجه مخاطبان به عنوان یک سرمایه مهم برشمرده میشود. تعداد دنبالکنندگان، بازدیدها و واکنشها، به سرمایهای قابل توجه تبدیل شده است که میتواند منجر به قدرت اجتماعی و اقتصادی شود. در این راستا، ماجرای ایرانمال نیز به خوبی قابل تحلیل است، جایی که تعداد دنبالکنندگان یک صفحه، میتواند به نیرویی واقعی برای جابجایی افراد تبدیل شود.
گسترش چهرههای تاثیرگذار در فضای مجازی، مسئولیتهای جدیدی را به ارمغان آورده است. هرچه نفوذ یک فرد بیشتر باشد، پیامدهای تصمیمات و فعالیتهای او نیز گستردهتر خواهد بود. برگزاری رویدادهای عمومی با حضور این چهرهها دیگر نمیتواند به سادگی مدیریت شود و نیاز به دقت بیشتر در انتخاب مکان و پیشبینی تعداد شرکتکنندگان دارد.
در کنار این تحولات، تغییر ذائقه فرهنگی نسل جوان نیز سؤالبرانگیز است. بسیاری از محتواهای پرمخاطب کنونی شامل ویدیوهای کوتاه و طنز هستند که عموماً با سرعت بالا تولید میشوند، در حالی که آثار جدیتر در زمینههای مختلف، با چالش بیشتری برای جذب مخاطب مواجهاند. این روند نه تنها در ایران بلکه مقولهای جهانی است که نشاندهنده غلبه سرعت و توجه بر عمق و کیفیت محتوا است.
اکنون باید پرسید که در این رقابت برای جلب توجه، چه آیندهای برای آثار فرهنگی عمیقتر و نهادهای تولیدکننده محتوای جدی وجود دارد؟ واقعیت این است که چهرههای امروزی ممکن است نه از استودیوهای تلویزیونی، بلکه از صفحات تلفن همراه میلیونها کاربر ظهور کنند.
