به گزارش خبردونی، اصغر ابوالحسنی، قائممقام بانک مرکزی، در نشست «تطبیق و نظارت شرعی» در سیوهشتمین همایش بانکداری اسلامی، به لزوم بررسی تفاوتهای بین همایشهای سالهای گذشته و حال پرداخت. او بر این نکته تأکید کرد که برای پیشرفت در این حوزه نیاز به نگاهی جدید به مباحث موجود داریم.
ابوالحسنی اظهار داشت که در صورتی که موضوع نظام اقتصادی اسلام به حاشیه رانده شود، میتوانیم با تمرکز بر بانکداری اسلامی، به وظایف بانکها در سطح جهانی پرداخته و تلاش کنیم که این وظایف به شیوهای درست اسلامی شده و اجرا شوند.
او تصریح کرد که بانکها در سطح جهانی چه اسلامی و چه غیر اسلامی، سه فعالیت عمده دارند: تجهیز منابع، تخصیص منابع، و ارائه خدمات به مشتریان، که شامل نظام پرداخت نیز میشود.
در زمینه تجهیز منابع، ابوالحسنی به قانون وکالت در روابط بین بانک و مردم اشاره کرد که به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی تعریف شده است. وی همچنین خاطرنشان کرد که علیرغم قوانین موجود، همچنان امکان تعریف روشهای جدیدی برای جذب منابع وجود دارد.
قائممقام بانک مرکزی در ادامه، از محدودیتهای موجود در تخصیص منابع انتقاد کرد و گفت که بانکها و مشتریان به اندازه کافی از مفاهیم مربوط به عقود آگاهی ندارند. او تأکید کرد که امکان بررسی روشهای جدید و فراتر رفتن از رویکردهای کنونی وجود دارد.
ابوالحسنی همچنین بر اهمیت تعیین نقش بانک مرکزی در بانکداری اسلامی تأکید کرد و گفت که باید رابطه این نهاد با دولت، بانکها و مردم به گونهای مناسب در نظر گرفته شود. او از تسهیلات تکلیفی به عنوان یکی از نکات جالب در قوانین یاد کرد و به بررسی بهینه بودن روابط بانکی فعلی تأکید کرد.
در پایان، وی تأکید کرد که نوع روابط میان بانک مرکزی، دولت و دیگر ذینفعان باید با رویکردی جدیتر نسبت به اصول شرعی مدنظر قرار گیرد.### هشدار درباره پیشنهاد جبران کاهش ارزش پول در سپردهها
ابوالحسنی در بررسی پیشنهاد طهماسب مظاهری مبنی بر «قرض بدون بهره» هشدار داد که در صورت افزایش مبلغ سپردههای قرضالحسنه به دلیل افت ارزش پول، ممکن است تمامی سپردهها به سمت این نوع واریزها سوق پیدا کنند.
وی ادامه داد: نیاز است بررسی کنیم که منابع مالی در این طرح به چه کسانی تعلق خواهد گرفت. به عنوان مثال، فردی که برای ازدواج یا فرزندآوری وام میگیرد، در زمان بازپرداخت چگونه میتواند کاهش ارزش پول را جبران کند؛ بهویژه اگر او شغل یا درآمدی نداشته باشد.
ابوالحسنی تأکید کرد که باید به دنبال راهحلهای دیگری برای مشکلات موجود باشیم.
### پیشنهاد بهرهبرداری از اوراق ارز و طلا به عنوان ابزار ضدتورم
قائممقام بانک مرکزی به امکان استفاده از داراییهای واقعی اشاره کرد و گفت: میتوان با استفاده از طلاهای خریداریشده توسط مردم، اوراقی متناسب با تورم در بازار ارائه کرد تا به افراد امکان محافظت از داراییهایشان در برابر تورم فراهم شود.
وی همچنین با اشاره به وجود ارز، پیشنهاد تعریف اوراق ارزی را مطرح کرد. ابوالحسنی گفت: طلا و ارز داراییهای ملموس هستند و باید از مردم خواسته شود تا به جای سپردهگذاری در بانکها، با اطمینان از دریافت سودی متناسب با تورم، به سرمایهگذاری در این ابزارها بپردازند.
وی تصریح کرد که اگر قرار است این طرحها عملی شوند، نخستین شرط آن کاهش نرخ تورم به سطوح یک یا دو درصدی است.
### افزایش ریسک بانکها به دلیل برخی طرحها
ابوالحسنی به برخی طرحهای بانکی اشاره کرد که موجب افزایش ریسک برای بانکها شدهاند. وی مثال زد که طرحهایی چون «مهربانی» بانک ملی، تعهدات سنگینی را برای بانک به همراه دارند.
او ادامه داد: آیا جایز است که به مردم چنین برداشتی القا کنیم که میتوانند بدون نگرانی پول خود را در بانک قرار دهند و از سود متناسب با تورم بهرهمند شوند؟ باید پرسید که این سود از کدام فعالیت تولیدی حاصل خواهد شد و در صورت عدم ایجاد سود، از کدام منابع این مبالغ پرداخت خواهد شد.
### ضرورت بهرهبرداری از تجربیات جهانی در بانکداری اسلامی
قائممقام بانک مرکزی در ادامه تأکید کرد که ما باید از تجربیات بینالمللی در حوزه بانکداری و اقتصاد بهرهبرداری کنیم. او اشاره کرد که در سال جاری به دلیل محدودیتهای زمانی نتوانستهاند همایش بینالمللی برگزار کنند.
ابوالحسنی خاطرنشان کرد که لازم است از تجربیات سایر کشورها استفاده کنیم و اگر ابزارهایی با اصول اسلامی سازگار باشند، تواند در تصمیمگیریهای ما مؤثر واقع شوند.
وی در پایان اظهار داشت که مباحث اقتصادی و تخصصی باید در همایشهای مختلف بانک مرکزی درآمده و در همایشهای بانکداری اسلامی، توجه بیشتر به تطبیق و نظارت شرعی شود.
