### تغییر در نظام پرداخت یارانهها: فرمول جدید جایگزین دهکبندی سنتی میشود
به گزارش اقتصاد آنلاین، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تصمیم به جایگزینی فرمول جدیدی برای پرداخت یارانهها به جای دهکبندی سنتی گرفته است.
این تصمیم که پس از سالها انتقاد به ناکارآمدی روشهای پیشین اتخاذ شده، بر اساس درآمد واقعی خانوارها طراحی شده و وعده میدهد که عدالت بیشتری در توزیع یارانهها برقرار شود. این اصلاحات به ویژه پس از حذف گسترده یارانهها در ماههای اخیر و افزایش انتقادها نسبت به معیارهای موجود، به عنوان راهکاری جدید برای ارزیابی مالی خانوارها مطرح شده است.
### مشکلات سیستم دهکبندی سنتی
دهکبندی یارانهها بیش از یک دهه است که اجرایی شده، اما انتقادات به این سیستم هر سال فزونی گرفته است. کارشناسان بر این باورند که معیارهای فعلی توان مالی خانوارها را بهدرستی منعکس نمیکنند. در این راستا، احمد میدری با انتقاد از سیستم موجود گفت: «این تصور که تمام ۲۷ میلیون نفر در سه دهک بالای درآمدی در وضعیت مرفهی به سر میبرند، نادرست است.» این اظهارات نشاندهنده نیاز به اصلاحات جدید بوده و آییننامه پیشنهادی حالا برای تصویب به هیئت دولت ارسال شده است.
### ویژگیهای فرمول جدید یارانهها
آییننامه پیشنهادی وزارت کار شامل حذف دهکهای ۸، ۹ و ۱۰ و تمرکز بر بررسی دقیق درآمد واقعی خانوارها خواهد بود. شاخصهای اصلی شامل موارد زیر است:
– **درآمد خالص خانوار:** پس از کسر مالیات و هزینههای ضروری
– **تعداد اعضای خانوار:** خانوارهای بزرگتر به حمایت بیشتری نیاز دارند
– **هزینههای واقعی زندگی:** شامل هزینههای مسکن، خوراک، حملونقل و خدمات شهری
– **تفاوت هزینهها میان تهران و سایر شهرها:** هزینه زندگی در تهران بهطور محسوسی بالاتر از سایر مناطق است
این فرمول به خانوارهایی که درآمد بالایی دارند اما هزینههای سنگینی نیز متحمل میشوند، اجازه دریافت یارانه بیشتری میدهد و افرادی که درآمد کمتری دارند اما در دهکهای بالای سنتی قرار گرفتهاند، بیشتر حمایت خواهند شد.
### مثال عملی از فرمول جدید
به عنوان نمونه، یک خانواده مستأجر در تهران با درآمد ماهانه ۴۰ میلیون تومان، پس از کسر هزینههای خود، ممکن است در گروه متوسط یا کمدرآمد قرار گیرد. این رویکرد، بر خلاف سیستم قبلی که فقط درآمد را ملاک قرار میداد، توان واقعی خانوار برای تأمین معیشت را ارزیابی میکند.
### جدول نمونه ارزیابی یارانه بر اساس فرمول جدید
جدول زیر بهخوبی تفاوتها را نشان میدهد و میتواند به فهم بهتر فرمول جدید کمک کند:
| شاخصها | خانوار ۱ | خانوار ۲ | خانوار ۳ | خانوار ۴ | توضیحات |
|————————–|———-|———-|———-|———-|———————————–|
| شهر | تهران | اصفهان | شیراز | تهران | اختلاف هزینهها بر اساس شهر |
| تعداد اعضای خانوار | ۴ | ۳ | ۵ | ۲ | اعضای خانواده در محاسبه یارانه موثرند |
| درآمد ماهانه (میلیون تومان) | ۴۰ | ۳۰ | ۵۰ | ۲۰ | درآمد خالص قبل از هزینهها |
| هزینههای ضروری | ۲۸ | ۱۸ | ۳۵ | ۱۵ | هزینه واقعی زندگی |
| درآمد واقعی پس از هزینهها| ۱۲ | ۱۲ | ۱۵ | ۵ | ملاک تعیین یارانه |
| گروه یارانهای | متوسط | متوسط | متوسط | کمدرآمد| نتیجه محاسبه بر اساس فرمول جدید |
با این تغییرات، فرمول جدید یارانهها به یک تحول عمده در نظام حمایتی کشور تبدیل میشود. این روش با تمرکز بر درآمد واقعی و هزینههای زندگی، میتواند نابرابریهای موجود را کاهش داده و عدالت بیشتری در توزیع یارانهها به ارمغان بیاورد. کارشناسان معتقدند این تغییر پاسخ مناسبی به انتقادهای چند ساله و تحولات اخیر اقتصادی به شمار میآید و راهی جدید برای حمایت هدفمند از خانوارها فراهم میآورد.
