حسن روحانی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک، در سخنانی که در افتتاحیه سمینار «تطبیق لایحه بودجه سال 1388 با سند چشمانداز و سیاستهای کلان برنامه چهارم» در تاریخ 26 بهمن 87 بیان کرد، به ناکامیهای دولت در اجرای برنامه چهارم توسعه اشاره کرد. او بر اساس آمارهای موجود، اعلام کرد که در سه سال اخیر، اسناد بالادستی کشور نادیده گرفته شده و دولت نتوانسته به اهداف تعیین شده دست یابد.
روحانی تأکید کرد که طبق برنامه چهارم، نرخ تورم باید به 8.6 درصد کاهش مییافت، اما بر اساس آمارهای بانک مرکزی، این نرخ به 25.9 درصد در دیماه رسیده است. او همچنین به نادرستی محاسبات و دستکاریهای ممکن در آمارها اشاره کرد و گفت که اگر محاسبات قبلی از سال 1384 مجدداً اعمال شود، نرخ تورم حتی بیشتر خواهد بود. وی به جایگاه بیکاری نیز اشاره کرد و عنوان کرد که ادعای کاهش نرخ بیکاری به یک رقمی، مبتنی بر وامهای بنگاههای زودبازده بود که واقعی نبود.
روحانی در ادامه از رشد چشمگیر حجم پول در کشور با افزایش بیش از صد درصدی سخن گفت و افزود که حجم نقدینگی از 67 هزار میلیارد تومان در سال 1384 به 170 هزار میلیارد تومان رسیده است. همچنین شاخص کل بورس نیز از 12100 واحد به 8500 واحد کاهش یافته است.
عضو مجلس خبرگان رهبری با ذکر ارقام رشد اقتصادی، که به طور میانگین زیر اهداف برنامه چهارم قرار دارد، بیان کرد که در سالهای گذشته کشور درآمد ارزی بیسابقهای کسب کرده ولی این امر نتوانسته به رشد مطلوب اقتصادی منجر شود. وی تصریح کرد که برای جبران تاخیر اقتصادی، لازم است تا در سال آینده به رشدی معادل 18.4 درصد دست یابیم.
روحانی به وضعیت سرمایهگذاری نیز اشاره کرد و گفت که رشد سرمایهگذاری طبق برنامه باید 12.2 درصد باشد، در حالی که این عدد در سالهای گذشته پایینتر از حد انتظار بوده است. او همچنین به رتبه ضعیف ایران در فضای کسب و کار در مقایسه با سایر کشورها اشاره کرد و نشان داد که این موضوع مانع دستیابی به اهداف بلندمدت کشور است.
در پایان، روحانی تأکید کرد که موفقیتهای مورد اشاره برخی از مقامات به معیارهای اصلی اقتصادی مربوط نمیشود و این معیارها باید شامل رشد اقتصادی، تورم، بیکاری و فضای کسب و کار باشد.**نگرانیها درباره وضعیت امنیت غذایی و واردات محصولات کشاورزی**
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکید کرد که امنیت غذایی یکی از مهمترین محورهای برنامه چهارم توسعه کشور به شمار میرود. وی با انتقاد از اینکه در سال گذشته مشکلات مربوط به کشاورزی به خشکسالی و بارندگی نسبت داده شد، خاطر نشان کرد که در دهههای گذشته کشور خشکسالیهای شدیدتری را نیز پشت سر گذاشته است.
روحانی با ابراز نگرانی از رشد چشمگیر واردات محصولات کشاورزی در سه سال گذشته، بیان کرد که در سال 1383 نه تنها در زمینه حبوبات واردات نداشتیم بلکه صادرکننده هم بودیم. اما در سال 1386 تبدیل به یک واردکننده عمده حبوبات شدیم و بیش از 100 هزار تن وارد کردیم. همچنین میزان واردات ذرت نیز در این بازه زمانی افزایش یافته و گندم کشور به یکی از بزرگترین واردکنندگان جهانی تبدیل شده است.
وی با اشاره به «ضریب جینی» بهعنوان معیاری برای سنجش نابرابری توزیع درآمد، اذعان داشت که بر مبنای گزارشات بانک مرکزی، این شاخص نسبت به سال 1383 افزایش یافته است و این نشاندهنده افزایش فاصله طبقاتی علیرغم شعارهای دولت است. به گفته وی، برای تحقق عدالت اجتماعی صرفاً شعار و سخنرانی کافی نیست و نیازمند برنامهریزی دقیق کارشناسی هستیم.
رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک همچنین به موضوع کاهش وابستگی دولت به درآمدهای نفتی اشاره کرد و گفت که علیرغم اعلام برخی شعارها، هیچ پیشرفتی در این مورد مشاهده نمیشود. گزارشها نشان میدهد که تراز عملیاتی بودجه در سالهای اخیر به شدت منفی بوده و این نشاندهنده افزایش وابستگی دولت به درآمدهای نفتی است.
روحانی در پایان با تاکید بر نشانههای اقتصادی و چالشهای پیشرو، ابراز امیدواری کرد که دولت و مجلس در تدوین لایحه بودجه سال آینده توجه بیشتری به اهداف کلان داشته باشند و تلاش کنند تا بخشی از عقبماندگیهای اقتصادی جبران شود. وی بر اهمیت نقش نمایندگان مجلس در بهبود وضعیت اقتصادی تاکید کرد و اعلام کرد که وجود کارشناسان با تجربه در مجلس میتواند به تحقق این اهداف کمک کند.
