**نوسانات شدید ارز در ایران؛ دلایل و راهکارها**
به گزارش خبرآنلاین، روزنامه اعتماد چینش ناپایدار نرخ ارز در بازار ایران را بررسی کرده و به تعدادی از عوامل مؤثر در این امر پرداخته است. از جمله مشکلاتی که فروشندگان با آن مواجهاند، عدم اطمینان نسبت به قیمتهای آینده کالاهاست که منجر به احتیاط در فروش، افزایش قیمتها و حتی توقف عرضه میشود.
این نوسانات در کل اقتصاد اثرگذاری منفی دارد و در عین حال، به عواملی نظیر افت درآمدهای ارزی ناشی از مشکلات صادرات نفت و دشواریهای بازگرداندن ارز مربوط میشود. به گفته کارشناسان، دولت نیز در مدیریت بازار ارز کمبود ابزارهای مؤثر دارد و هر بحران سیاسی یا خبری تأثیر فزایندهای بر روی نرخ ارز میگذارد.
یکی دیگر از دلایل این بحران، الگوی حکمرانی اقتصادی مبتنی بر بازار آزاد و ارز تکنرخی است که در شرایط تحریمی به وخامت اوضاع دامن میزند. در این وضعیت، و زمانی که ارز به کالایی کمیاب تبدیل میشود، عرضهاش در یک بازار که تنها بر اساس قدرت خرید عمل میکند، به هدر رفتن منابع ملی میانجامد.
نقش شبکه بانکی نیز در این بحران غیرقابل انکار است. بانکها به دلیل خلق پول بیضابطه، شرایطی را فراهم کردهاند که قشری از جامعه بدون تولید واقعی، به منابع مالی دسترسی پیدا کند و به افزایش تقاضا برای ارز دامن بزند.
برای حل این معضلات، دو سطح از راهکارها قابل اعمال هستند: مدیریت کوتاهمدت بازار ارز و اصلاحات ساختاری. در مدیریت کوتاهمدت، کنترل تقاضا ضروری است و واردات کالاهای غیرضروری باید به طور جدی محدود شود. همچنین، باید تأمین نیازهای اساسی و مواد اولیه تولید در اولویت قرار گیرد.
در سطح عمیقتر، موضوع به پشتوانه پول ملی بازمیگردد. در حال حاضر، ریال تنها با دلار تضمین میشود، و این معضل باید از طریق مدیریت صحیح واردات و توزیع کالاهای اساسی اصلاح شود.
به علاوه، دولت باید به طور جدی در مدیریت صادرات و واردات دخالت کند و نظام توزیع را بهینهسازی کند. در نهایت، کنترل و محدودیت در خلق پول بانکی کلید ثبات ارزی و پولی خواهد بود.
به گفته کارشناسان، ادامه رویه فعلی تنها به تداوم بحران و افزایش فشار بر معیشت مردم منجر خواهد شد. لذا تغییر الگوی حکمرانی اقتصادی و بازنگری در سیاستهای ارزی امری ضروری به نظر میرسد.
