**نرخ تورم در ایران: اختلاف آمار بین دو مرجع اصلی**
طبق اعلام بانک مرکزی، نرخ تورم تا پایان دیماه به ۴۴.۲ درصد رسیده، در حالی که مرکز آمار چند روز پیش این رقم را ۴۴.۶ درصد گزارش کرده است. قابل ذکر است که بانک مرکزی تقریباً هفت سال از انتشار علنی محاسبات خود اجتناب کرده بود و اخیراً اقدام به بازگشایی اطلاعات خود کرده است. این سازمان محاسبات تورم از سال ۱۳۱۶ را بر روی وبسایت خود قرار داده، در حالی که مرکز آمار از ابتدای دهه ۹۰ به این فرآیند پرداخته است.
با وجود اینکه نرخ تورم دیماه از سوی مرکز آمار بالاتر است، این موضوع تنها در معدودی از موارد اتفاق میافتد. علت این تفاوت به سبدهای مختلف محاسباتی این دو مرجع بازمیگردد. بانک مرکزی برای محاسبات خود تنها از اطلاعات شهری استفاده میکند، در حالی که مرکز آمار شامل اطلاعات روستایی نیز میشود و عموماً نرخ تورم در شهرها بالاتر است. در نتیجه، بهطور کلی اعداد اعلامی بانک مرکزی بیشتر از مرکز آمار بوده است.
تحلیلهای اخیر نشان میدهد در ۱۰ ماه گذشته، نتایج بانک مرکزی غالباً بالاتر از مرکز آمار بوده، به جز در دیماه. در آغاز سال، بانک مرکزی نرخ تورم را ۳۶.۴ درصد و مرکز آمار آن را ۳۳.۲ درصد محاسبه کرده بود. به این ترتیب، بانک مرکزی افزایش ۸ درصدی در تورم را در ۱۰ ماه اخیر به ثبت رسانده در حالی که مرکز آمار این افزایش را بیشتر از ۱۱ درصد میداند.
دیماه سال ۱۴۰۴ به عنوان سالی با تورم بالا، بیشترین افزایش نرخ را نسبت به ماههای دیگر نشان داده است. طبق گزارشها، نرخ تورم ماهانه در دیماه به ۷.۹ درصد رسیده و پیشبینی میشود نرخ ماهانه در بهمنماه نیز بین ۸ تا ۱۰ درصد باشد. کارشناسان در مورد تأثیرات حذف ارز ترجیحی هشدار دادهاند و با وجود تخصیص کالابرگ، انتظار میرود فشارهای تورمی همچنان بر مردم ادامه یابد.
نمودارهای مربوط به روند تورم از سال ۹۱ تاکنون نشان دهنده همخوانی کلی بین محاسبات دو مرجع است، اگرچه در برخی سالها شکاف بین آنها بیشتر شده است. این بررسیها حاکی از آن است که از ابتدای دهه ۹۰، نرخ تورم ایران به سطوح بالاتری رفته و در سالهای اخیر، این رقم حتی از ۵۰ درصد نیز فراتر رفته است.
مرکز آمار و بانک مرکزی با وجود اختلافات در ارقام خود، بر این نکته توافق دارند که بالاترین نرخ تورم از سال ۹۰ در سال ۱۴۰۱ به ثبت رسیده است. مرکز آمار این نرخ را ۴۵.۸ درصد و بانک مرکزی ۵۳.۱ درصد اعلام کرده است. پیشبینیها نشان میدهد که تورم در ماههای آینده احتمالاً افزایش خواهد یافت و ممکن است به رکوردهای جدیدی برسد، در حالی که انتظار میرود تا پایان سال ۱۴۰۴، نرخ تورم به ۴۷ تا ۴۸ درصد افزایش یابد و رکوردهای قبلی شکسته شود.
