### حملات به زیرساختهای نفتی؛ نگرانی از جنایات زیستمحیطی و اقتصادی
به گزارش خبرآنلاین، روزنامه اعتماد با اشاره به حملات اخیر به انبارهای نفت، تأکید میکند که برخی مسئولان این اعمال را بیشتر جنایت زیستمحیطی به شمار میآورند تا جنایت جنگی. این نوع جنایت میتواند آثار اقتصادی کمتری از خسارتهای انسانی برجا گذارد.
اگرچه گزارشهای رسمی هنوز منتشر نشده، نگرانیها درباره تأثیرات این حملات بر صنعت نفت و تأمین انرژی کشور همچنان ادامه دارد. آسیبپذیری تأسیسات پالایشگاهی در شرایط نظامی همواره یکی از مسائل مورد توجه بوده است.
محمود خاقانی، کارشناس ارشد نفتی، در مورد پیامدهای این حملات و بررسی ابعاد فنی، اقتصادی و روانی آنها اظهار نظر کرده است. به گفته وی، بر اساس اعلامیههای رسمی از شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، حملات اخیر به انبارهای نفت در تهران و کرج خسارت گستردهای به زیرساختها وارد نکرده و وضعیت منابع سوختی کشور همچنان قابل مدیریت است. خاقانی به تجربیات جنگ هشت ساله ایران و عراق اشاره کرد و افزود که پالایشگاهها در آن زمان بارها مورد حمله قرار گرفتند، اما با وجود نیروهای متخصص و تجهیزات مناسب، بیشتر خسارتها به سرعت ترمیم میشد.
این کارشناس یادآور شد که دشمن عمداً انبارهای نفت را هدف قرار داده است تا آلودگی شیمیایی گستردهای ایجاد کند، که اگرچه در ابتدا تلفات انسانی چندانی ندارد، اما میتواند به تدریج باعث بروز بیماریها و رعب و وحشت عمومی گردد. او همچنین به هشدارهای سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت بهداشت اشاره کرد و خواستار مستندسازی این اقدامات بهعنوان جنایات جنگی شد.
خاقانی بر جنبه روانی این حملات تاکید کرده و هشدار داد که ممکن است مردم بهدلیل احساس کمبود سوخت، به ذخیرهسازی غیرایمن اقدام کنند که میتواند خطرات جبرانناپذیری را به همراه داشته باشد. او تأکید کرد که اطلاعرسانی شفاف و صریح برای جلوگیری از نگرانی عمومی ضروری است، به ویژه در زمانهایی که اخبار متناقض منتشر میشوند.
این کارشناس همچنین بیان کرد که هدف بسیاری از حملات ممکن است ایجاد بیثباتی روانی در جامعه باشد و نگرانیهای درباره کمبود سوخت ممکن است منجر به رفتارهای هیجانی شود.
### سناریوهای احتمالی حملات آینده
در ادامه، خاقانی به سناریوی آینده حملات به پالایشگاههای نفتی اشاره کرد و تأکید کرد که تجربیات تاریخی نشان میدهد تأسیسات پالایشگاهی همواره اهداف مهمی در درگیریها بودهاند. او با هشدار درباره پیامدهای ممکن در صورت وقوع این حملات، بر اهمیت حفظ آرامش در جامعه تأکید کرد.### حملات به پالایشگاهها و تبعات اقتصادی آن
حملات به زیرساختهای نفتی میتواند عواقب بسیار سنگینی به دنبال داشته باشد. خاقانی، کارشناس حوزه نفت، در گفتوگویی به ابعاد خسارتهای اقتصادی ناشی از این گونه حملات اشاره کرد و گفت: «حتی صدمه به یک مخزن نفت یا فرآوردههای نفتی میتواند خساراتی بالغ بر دهها تا صدها میلیارد دلار به بار آورد. ارزش بالای نفت خام و محصولات نفتی ذخیرهشده در مخازن به این مسئله دامن میزند. در صورتیکه یک پالایشگاه بهطور مستقیم هدف حمله قرار گیرد، میزان خسارتها میتواند به میلیاردها دلار برسد، چرا که غیر از هزینههای بازسازی، توقف تولید و اختلال در زنجیره تأمین سوخت نیز خسارات اقتصادی قابل توجهی ایجاد میکند.»
وی در ادامه با بیان اینکه پالایشگاهها به دلیل ساختار پیچیده و ارتباطات بین واحدهای مختلف، بسیار آسیبپذیر هستند، افزود: «آسیب به هر بخش از این مجموعه میتواند عملکرد کل پالایشگاه را مختل کند. بهعنوان مثال، حتی اگر دیگر واحدها سالم باشند، آسیب به خطوط انتقال نفت خام یا تأسیسات تأمین خوراک، منجر به توقف فعالیت پالایشگاه میشود.»
خاقانی همچنین بر اهمیت واحدهای تقطیر در فرآیند پالایش تاکید کرد و اظهار داشت: «اگر این واحدها آسیب ببینند، کل فرآیند پالایش متوقف خواهد شد.» وی به تأثیرات حملات اینچنینی بر بازار جهانی انرژی نیز اشاره کرده و گفت: «در صورت گسترش چنین حملاتی، احتمال تأثیر بر قیمت نفت و فرآوردههای نفتی وجود دارد.»
این کارشناس یادآوری کرد که تاسیسات نفتی در بسیاری از کشورهای منطقه به دلیل ماهیت صنعتی و وسعت تجهیزات، همواره در معرض آسیب هستند. او همچنین بر لزوم آمادگی کشور برای مواجهه با شرایط بحرانی تأکید کرده و گفت: «اصلاح الگوی مصرف انرژی در جامعه به عنوان یکی از مهمترین اقدامات برای مدیریت وضعیت ضروری است.»
خاقانی بیان کرد: «مصرف سوخت در ایران طی سالهای اخیر بهطور مداوم بالاست و شرایط بحرانی میتواند فرصتی برای توجه بیشتر به صرفهجویی و مصرف بهینه انرژی باشد.» به گفته او، مشارکت عمومی مردم در کاهش مصرف انرژی میتواند نقش بسزایی در حفظ پایداری تأمین سوخت و کاهش فشار بر زیرساختها داشته باشد.
وی همچنین افزود: «مدیریت مصرف و افزایش آگاهی عمومی میتواند به تقویت تابآوری کشور در برابر بحرانهای آینده کمک کند.»
درباره حمله احتمالی ایران به پالایشگاه حیفا، خاقانی گفت: «ایران در گذشته به پالایشگاه حیفا حمله کرده است و در این روند آسیبپذیری تاسیسات اسرائیل نمایان شد. این حمله موجب توقف فعالیت پالایشگاه به دلیل آسیب به خطوط لوله مرتبط شد.» وی همچنین از گزارشها در خصوص شلیک موشکها و پهپادها از ایران و لبنان به سمت حیفا خبر داد و اظهار داشت که این حملات نیز ممکن است تبعات مشابهی به دنبال داشته باشد.
