به گزارش خبرگزاری مهر، پایگاه خبری الجزیره در گزارشی به افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی اشاره کرده و اعلام کرده که این افزایش ناشی از تحرکات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است. این موضوع نگرانیهای زیادی در مورد احتمال اعلام وضعیت فوقالعاده «فورس ماژور» توسط شرکتهای انرژی در کشورهای خلیج فارس به وجود آورده است. این نگرانیها به ویژه پس از اقدام قطر، کویت و بحرین در پی تشدید تنشها در خاورمیانه و اختلالات ناوبری در تنگه هرمز شدت یافته است.
الجزیره خاطرنشان کرده که این وضعیت میتواند قیمت نفت را به بالای ۱۵۰ دلار در هر بشکه افزایش داده و موجب بروز اختلالات جدی در اقتصاد جهانی شود. کشورهای خلیج فارس، به عنوان یکی از مراکز اصلی تولید انرژی در جهان، حدود ۳۲.۷ درصد از ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارند و به طور روزانه تقریباً ۱۸ میلیون بشکه نفت تولید میکنند که معادل ۱۹ درصد از تقاضای جهانی است.
علاوه بر این، قطر به عنوان دومین صادرکننده بزرگ گاز طبیعی مایع در سطح جهانی، تأثیر زیادی بر بازارهای انرژی دارد؛ به گونهای که تقریباً ۲۰ درصد از تجارت جهانی گاز مایع از این کشور منشأ میگیرد و اختلال در صادرات آن میتواند تبعات قابل توجهی برای بازارهای بینالمللی به همراه داشته باشد.
شرکتها و دولتها معمولاً در شرایط غیرقابل کنترل به بند «فورس ماژور» در قراردادهای انرژی استناد میکنند تا بدون جریمه، اجرای قرارداد را متوقف کنند. اعلام این وضعیت به معنای کاهش یا توقف صادرات است. به عنوان مثال، شرکت نفت کویت پس از متوقف شدن حرکت کشتیها از تنگه هرمز، وضعیت فوقالعاده را اعلام کرده و شرکت پاپکو انرژی بحرین نیز به همین ترتیب اقداماتی مشابه انجام داده است.
«نهاد اسماعیل»، کارشناس انرژی، به الجزیره گفت که اعلام فورس ماژور توسط کشورهای خلیج فارس میتواند منجر به کاهش عرضه حدود ۱۸ میلیون بشکه در روز شود و جبران این کاهش در کوتاهمدت به دشواری امکانپذیر خواهد بود. او همچنین به افزایش هزینههای حمل و نقل و بیمه به عنوان عوامل دیگری اشاره کرد که فشار بر بازارهای انرژی را تشدید میکنند.
تحلیلهای اقتصادی نشان داده که اختلالات در تنگه هرمز ممکن است صادرات کالاهای اساسی دیگری مانند پتروشیمیها، کودهای شیمیایی و فلزات صنعتی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. «هاشم عقل»، کارشناس امور انرژی، میگوید که چنین وضعیتی ممکن است منجر به افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی هزینههای حمل و نقل و تأخیر چند هفتهای در زنجیرههای تأمین جهانی انرژی شود.
به نوشته الجزیره، افزایش قیمت برق و گاز در اروپا میتواند فشار بیشتری بر روی صنایع بزرگ مصرفکننده انرژی، از جمله صنایع شیمیایی و فولاد، وارد کند و ممکن است برخی از شرکتها را به کاهش تولید یا جابجایی فعالیتهای خود به مناطق با هزینه پایینتر وادار کند.
در نهایت، گزارش میافزاید که در صورت ادامه جنگ و اختلالات در صادرات خلیج فارس، اقتصاد جهانی ممکن است با بزرگترین شوکهای انرژی در دهههای اخیر مواجه شود و پیامدهایی مانند افزایش قیمتها، اختلال در تجارت و فشارهای تورمی بر اقتصاد کشورها را به همراه داشته باشد.
