به گزارش خبردونی، شهر صنعتی راس لفان در شمال شرقی قطر و در حدود ۸۰ کیلومتری دوحه، به عنوان مرکزی مهم در صنعت گاز طبیعی ایجاد شده است. این منطقه در دهه ۱۹۹۰ با هدف قرار گرفتن قطر به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید گاز توسعه یافت و هماکنون بزرگترین مرکز تولید و صادرات گاز طبیعی مایع در دنیا محسوب میشود.
راس لفان نقش کلیدی در پالایش و صادرات گاز میدان عظیم گنبد شمالی، معروف به پارس جنوبی، ایفا میکند. این میدان در خلیج فارس واقع شده و به عنوان بزرگترین مخزن گازی شناختهشده جهان به شمار میرود. گاز استخراجشده از این میدان که به تأسیسات راس لفان منتقل میشود، پس از تصفیه به منظور صادرات آمادهسازی میشود.
این منطقه شامل پالایشگاهها، واحدهای مایعسازی گاز، مخازن ذخیرهسازی و زیرساختهای صنعتی مدرن است. شرکتهای بینالمللی بزرگ انرژی از جمله قطرانرژی، شل، اکسونموبیل، توتالانرژیز و کونوکو فیلیپس در پروژههای مختلف این شهر صنعتی همکاری دارند.
ظرفیت تولید گاز طبیعی مایع قطر فعلاً حدود ۷۷ میلیون تن در سال برآورد میشود که عمده آن در مجتمعهای مایعسازی راس لفان تولید میشود. این تولید قطر را به یکی از بزرگترین صادرکنندگان LNG جهانی تبدیل کرده است.
بندر راس لفان نیز یکی از بزرگترین پایانههای صادرات انرژی است و به گونهای طراحی شده که میتواند به طور همزمان چندین کشتی بزرگ حامل LNG را بارگیری کند. تخمینها نشان میدهد که سالانه بین ۱۰۰۰ تا ۱۱۰۰ کشتی حامل گاز از این بندر به بازارهای جهانی ارسال میشوند.
گاز مایع صادراتی قطر به مناطق مختلف دنیا ارسال میشود، که در این میان کشورهای آسیایی نظیر ژاپن، کره جنوبی، چین، هند و تایوان از اصلیترین خریداران آن هستند. همچنین با افزایش نیاز اروپا به منابع جایگزین انرژی، صادرات قطر به کشورهای اروپایی از جمله بریتانیا و فرانسه نیز در حال رشد است.
میدان مشترک ایران و قطر، یعنی نورت فیلد یا گنبد شمالی، یکی از بزرگترین ذخایر گازی جهان به شمار میرود که برآوردها نشان میدهد نزدیک به ۵۰ تریلیون مترمکعب گاز طبیعی در آن وجود دارد. این میدان، سهم قابل توجهی از ذخایر گازی شناختهشده جهان را شامل میشود.
قطر از دهه ۱۹۹۰ با جذب سرمایهگذاریهای خارجی و همکاری با شرکتهای بینالمللی، روند توسعه این میدان را تسریع کرده و توانسته با فناوریهای پیشرفته، گاز را به LNG تبدیل و به بازارهای دوردست منتقل کند. برعکس، توسعه قسمت ایرانی این میدان به دلایل متعدد از جمله تحریمها و محدودیتهای فناوری با چالشهای بیشتری مواجه شده است.
برای قطر، میدان نورت فیلد به عنوان منبع اصلی ثروت ملی شناخته میشود و گاز استخراجشده از آن پس از تصفیه، در واحدهای مایعسازی گاز در راس لفان آماده و سپس به بازارهای جهانی منتقل میشود. در سالهای اخیر، قطر برنامههای توسعه انرژی متعددی را دنبال کرده است.**قطر در حال افزایش ظرفیت تولید LNG**
قطر به منظور افزایش ظرفیت تولید LNG، برنامهای جامع برای توسعه میدان گازی خود به نام «گسترش میدان شمالی» را آغاز کرده است. طبق این طرح، ظرفیت تولید LNG این کشور در چند سال آینده از 77 میلیون تن به 126 میلیون تن در سال خواهد رسید. تحقق این هدف میتواند موقعیت قطر را به عنوان یک بازیگر کلیدی در بازار جهانی گاز تقویت کند.
**وابستگی اقتصاد قطر به راس لفان و تأثیر اختلالات صادرات**
اقتصاد قطر به شدت به درآمدهای ناشی از صادرات گاز وابسته است و بخش عمدهای از این درآمدها از طریق صادرات LNG تولیدشده در راس لفان به دست میآید. برآوردها حاکی از آن است که درآمد سالیانه این کشور از صادرات گاز طبیعی مایع و دیگر محصولات گازی بین 60 تا 100 میلیارد دلار متغیر است.
با توجه به اینکه بسیاری از زیرساختهای مایعسازی و صادرات LNG در راس لفان متمرکز است، این منطقه به قلب اقتصادی قطر شناخته میشود. اختلال در فعالیتهای این شهر صنعتی میتواند آثار منفی قابل توجهی بر درآمدهای کشور داشته باشد.
در صورت ایجاد اختلالات وسیع در تأسیسات راس لفان، بخش بزرگی از صادرات گاز قطر ممکن است دچار وقفه شود و این امر میتواند بیش از نیمی از درآمدهای صادراتی این کشور را تحت تأثیر قرار دهد، به طوری که درآمد سالانه قطر با کاهش مواجه خواهد شد.
قطر در سالهای اخیر با تأسیس یک صندوق ثروت ملی بزرگ تلاش کرده تا از شوکهای اقتصادی مصون بماند. ارزش داراییهای «صندوق سرمایهگذاری قطر» که از درآمدهای انرژی کشور تأمین میشود، بالغ بر 400 میلیارد دلار است و این صندوق میتواند به عنوان یک سپر اقتصادی عمل کند.
**عواقب جهانی اختلال در صادرات قطر**
در سطح جهانی، اختلال در فعالیتهای راس لفان ممکن است آثار گستردهای بر بازار انرژی بگذارد. قطر به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان LNG، سهم قابل توجهی از تجارت جهانی این ماده را تأمین میکند و به نظر میرسد که حدود یکپنجم تجارت جهانی LNG به صادرات این کشور وابسته باشد.
اگر صادرات قطر متوقف یا به شدت کاهش یابد، عرضه جهانی LNG ممکن است به شکل ناگهانی کاهش یابد، که این امر میتواند به افزایش قیمت گاز در بازارهای بینالمللی منجر شود. کشورهای آسیایی که بزرگترین واردکنندگان LNG از قطر هستند، نخستین کشورهایی خواهند بود که تحت تأثیر این وضعیت قرار میگیرند.
در اروپا نیز با توجه به تلاشها برای کاهش وابستگی به گاز روسیه و افزایش واردات LNG، اختلال در صادرات قطر میتواند فشار بیشتری بر بازار انرژی وارد کند. در این صورت، احتمال افزایش تقاضا برای گاز مایع از سایر تولیدکنندگان بزرگ نظیر ایالات متحده و استرالیا وجود دارد.
به طور کلی، راس لفان در ساختار انرژی جهانی به قدری حساس است که نه تنها برای اقتصاد قطر، بلکه برای امنیت انرژی بسیاری از کشورها نیز اهمیت راهبردی دارد. تمرکز زیرساختهای گازی در این شهر، آن را به یکی از نقاط کلیدی شبکه انرژی جهانی تبدیل کرده است و هر گونه تغییر در وضعیت آن میتواند تأثیرات فراوانی فراتر از مرزهای قطر بر بازار جهانی گاز داشته باشد.
