به گزارش خبرگزاری مهر، تیم تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی تهران و دیگر موسسات همکار با بررسی و ترکیب نتایج ۲۲ پژوهش انجامشده در نقاط مختلف کشور به ارزیابی افسردگی پرستاران در دوران پس از همهگیری کووید-۱۹ پرداختند. این مطالعات بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ منتشر شدهاند و هدف آنها مشخص کردن میزان و گروههای پرخطر افسردگی در بین پرستاران ایرانی بود.
تحلیل دادهها نشان داد که حدود ۲۳ درصد از پرستاران با مشکلات افسردگی مواجه بودهاند. به بیان دیگر، حدود یک نفر از هر چهار تا پنج پرستار دچار این عارضه هستند. همچنین، برآورد پژوهشگران حاکی از آن است که نرخ افسردگی در مقایسههای مختلف بین ۱۹ تا ۳۰ درصد متغیر است، که نشاندهنده تفاوت در جمعیتهای مختلف میباشد.
در بررسی شدت افسردگی، مشخص شد که افسردگی متوسط در بین ۲۴ درصد از پرستاران رایجترین نوع افسردگی است. نتایج حاکی از آن است که مشکلات سلامت روان در این گروه تنها به افسردگی خفیف و شدید محدود نمیشود و عدهای از پرستاران با علائم حادتر نیز مواجه هستند.
در تحلیل زیرگروهها، مشاهده شد که پرستاران با مدارک تحصیلی بالاتر، میانگین نمرات افسردگی بیشتری نسبت به همکاران با مدارک کارشناسی دارند. همچنین، نمرات افسردگی در پرستاران مرد از زنان کمی بالاتر بود. با اینحال، بین سن و میزان افسردگی رابطه معناداری مشاهده نشد. نویسندگان این مطالعه معتقدند که فشارهای شغلی و مسئولیتهای بیشتر ممکن است توضیحدهنده این تفاوتها باشد، اما این نتایج الزاما به معنای آسیبپذیری بیشتر این گروهها نیست.
پرستاران در دوران همهگیری تحت فشارهای زیادی شامل افزایش حجم کار و کمبود نیروی انسانی قرار داشتند و نگرانیها از ابتلا به بیماری برای خود و خانواده نیز بر این فشارها افزوده شد. این مشکلات میتوانند به تأثیرات منفی بر سلامت روانی آنها منجر شوند و احساس خستگی و فرسودگی را تشدید کنند. همچنین، مشکلسازی فشار ناشی از همهگیری تنها به پرستاران شاغل در بخش کووید-۱۹ محدود نمیباشد و کارکنان سایر بخشها را نیز دربرمیگیرد.
این یافتهها حاکی از اهمیت سلامت روان پرستاران است، زیرا این موضوع علاوه بر جنبه فردی، بر کیفیت زندگی و عملکرد شغلی آنان و در نهایت بر کیفیت مراقبت از بیماران نیز تأثیرگذار است. به همین دلیل، پژوهشگران پیشنهاد میکنند که توجه به سلامت روان پرستاران در برنامهریزیهای نظام سلامت، به ویژه در زمان بحرانها، از اهمیت بالایی برخوردار باشد.
برخی از راهکارهای پیشنهاد شده شامل تسهیل دسترسی پرستاران به مشاورههای تخصصی در زمینه سلامت روان، برگزاری کارگاههای مدیریت استرس، تقویت گروههای حمایتی و ایجاد سیاستهای محیط کار با محوریت سلامت روان کارکنان است. این اقدامات میتوانند تابآوری پرستاران را افزایش دهند و به حفظ کیفیت خدمات درمانی در مواقع بحران کمک کنند.
نویسندگان همچنین بر محدودیتهای پژوهش تأکید کرده و خاطرنشان کردهاند که بسیاری از مطالعات مورد بررسی به دقت درکنار هم قرار نگرفتهاند که خود میتواند بر نتایج تأثیر گذار باشد.### تحلیل جدید از وضعیت روانی پرستاران ایرانی
تحقیقات اخیر نشان میدهد که در انجام این فراتحلیل، از روشهای نمونهگیری آنلاین و دسترسپذیر استفاده شده است. به همین دلیل، نتایج بهدستآمده ممکن است بهطور کامل نمایانگر وضعیت تمام پرستاران کشور نباشد. بعلاوه، تفاوتهای موجود در روشهای اجرای مطالعات و موقعیت جغرافیایی آنها میتواند بخشی از ناهماهنگی در آمار افسردگی گزارششده را توجیه کند.
#### نتایج کلیدی
این پژوهش بر نکتهای اساسی تأکید میکند: آثار روانی ناشی از پاندمی کووید-۱۹ بر پرستاران ایرانی، همچنان موضوعی حیاتی برای سیستمی بهداشت و درمان به شمار میآید. شیوع افسردگی ۲۳ درصدی نشانگر این است که حمایت از پرستاران باید فراتر از مؤلفههای فیزیکی و تجهیزاتی باشد و سلامت روان آنها باید در برنامهریزیهای آینده، چه در شرایط عادی و چه در زمان بحران، مدنظر قرار گیرد. به عبارتی، حمایت از افرادی که مراقبت از بیماران را انجام میدهند، جزء الزامات اساسی برای تضمین سلامتی کل نظام بهداشت و درمان محسوب میشود.
