**سالمندی جمعیت در ایران: واقعیتی که نیازمند توجه فوری است**
جمعیت سالمند ایران به مرحلهای بحرانی رسیده است و بر اساس اعلام رئیس سازمان بهزیستی، تعداد سالمندان در حال حاضر به ۱۰ میلیون و ۳۵۰ هزار نفر رسیده که معادل ۱۴ درصد کل جمعیت کشور را تشکیل میدهند. سیدجواد حسینی با اشاره به روند شتابان سالمندی در کشور، پیشبینی کرده است که تا سال ۱۴۳۰، این نسبت به ۳۱ درصد افزایش خواهد یافت.
طبق برآوردهای نهادهای بینالمللی، زمینههایی نظیر کاهش باروری و افزایش امید به زندگی، از عوامل اصلی افزایش جمعیت سالمند در ایران محسوب میشود. حسینی گفت که این پدیده تنها به افزایش تعداد سالمندان محدود نمیشود، بلکه با چالشهای متعددی از جمله فقر، بیماریهای مزمن و نیاز به مراقبتهای مستمر نیز گره خورده است. آمارها نشان میدهند که ۶۲ درصد سالمندان کشور به یک بیماری مزمن مبتلا هستند، که این امر لزوم توسعه خدمات بهداشتی و مراقبتی را دوچندان میکند.
**تأثیر سالمندی بر ساختار اجتماعی و اقتصادی**
سالمندی جمعیت تأثیرات گستردهای فراتر از حوزههای بهداشتی دارد و بر بخشهای اشتغال، تأمین اجتماعی و خدمات شهری نیز اثرگذار است. صندوق جمعیت سازمان ملل همچنین بر لزوم تطبیق نظامهای اجتماعی و رفاهی با تغییرات جمعیتی تأکید کرده است. حسینی بر اهمیت بازنگری در سیاستهای کشور تأکید کرد و بیان کرد که سالمندی باید بیشتر به عنوان یک چالش اجتماعی شناخته شود.
**افزایش ظرفیت اقتصادی سالمندان**
در عین حال، استفاده از پتانسیلهای اقتصادی این گروه سنی نیز در دستور کار قرار گرفته است. حسینی مفهوم اقتصاد نقرهای را معرفی کرده و به فرصتهای شغلی که برای سالمندان جوان وجود دارد، اشاره کرد. او دانست که میانگین سن بازنشستگی در ایران حدود ۵۲ سال است و این موضوع نشاندهنده این است که سالمندان جوان میتوانند به فعالیتهای اقتصادی ادامه دهند.
**برنامهریزی برای جامعه سالمند**
در سالهای اخیر، مباحثی نظیر ایجاد شهرهای دوستدار سالمند و بازنگری در سیاستهای حمایتی از سالمندان مطرح شده است. صندوق جمعیت سازمان ملل نیز خبر داد که از سال ۲۰۲۵ برنامهای برای بهبود محیطهای شهری برای سالمندان اجرا خواهد شد. حسینی همچنین از بازنگری در سند سالمندی و تدوین لایحه حمایت از سالمندان خبر داد.
آمارها نشان میدهند که ایران با تغییرات قابل توجهی در ساختار سنی جمعیت مواجه است و پیشبینی میشود که تا سال ۲۰۵۰، سهم افراد بالای ۶۰ سال به ۲۷.۹ درصد برسد. در چنین شرایطی، چالش اصلی نه تنها افزایش تعداد سالمندان، بلکه تأمین نیازهای آنها در زمینههای سلامت، درآمد و مشارکت اجتماعی خواهد بود.
