به گزارش خبرگزاری مهر، خلیل علیمحمدزاده، رئیس اندیشکده سلامت جمعیت و خانواده، از کاهش نرخ رشد سالانه جمعیت ایران به ۰.۶ تا ۰.۷ درصد خبر داد و به شکاف قابل توجه بین استانها اشاره کرد. بر اساس این گزارش، استانهای سیستان و بلوچستان و هرمزگان بیشترین نرخ رشد را دارند، در حالی که استانهایی چون لرستان و خراسان شمالی با رشد منفی یا نزدیک به صفر روبهرو هستند.
علیمحمدزاده در ادامه هشدار داد که نرخ باروری کل به ازای هر زن بین ۱.۶ تا ۱.۷۷ فرزند قرار دارد و ۲۳ استان کشور زیر حد جانشینی هستند. وی همچنین نسبت به افزایش سالمندی جمعیت ابراز نگرانی کرد و پیشبینی کرد که این درصد در سال ۱۴۵۰ به ۲۰ تا ۳۲ درصد خواهد رسید.
وی به تغییر الگوهای اجتماعی نیز اشاره کرد و گفت که بعد خانوار به طور میانگین به ۳.۱ نفر کاهش یافته و ۷۷ درصد جمعیت در مناطق شهری زندگی میکنند. همچنین ۱۷ درصد از جمعیت کشور در تهران ساکن هستند.
علیمحمدزاده تأکید کرد که ایران یکی از سریعترین روندهای سالمندی را در جهان تجربه میکند و این موضوع فشار زیادی بر سیستمهای بهداشتی، درمانی و بازنشستگی وارد خواهد کرد. او همچنین به کاهش جمعیت در سن کار اشاره کرد و یادآور شد که این کاهش ممکن است به کمبود نیروی کار و کندی رشد اقتصادی منجر شود.
وی به تأثیر مشکلات اقتصادی نظیر بیکاری و تورم بر سیاستهای جوانی جمعیت اشاره کرد و گفت که نسل حاضر درواقع هزینههای کاهش باروری را پرداخت میکند. علیمحمدزاده هشدار داد که افزایش جمعیت سالمند میتواند آثار منفی بر رشد اقتصادی داشته باشد و هزینههای نظام سلامت به سبب بیماریهای مزمن مرتبط با سالمندی به شدت افزایش مییابد.
وی ضمن اشاره به نابرابریهای اجتماعی، راهکارهایی را برای مقابله با این چالشها پیشنهاد کرد. افزایش بهرهوری نیروی کار، اصلاح نظام بازنشستگی، و تسهیل ورود زنان به بازار کار از جمله این اقدامات هستند.
علیمحمدزاده جوانسازی جمعیت را راهبرد اصلی برای معکوس کردن روند پیری عنوان کرد و به تشریح سیاستهای حمایتی شامل پرداخت سبد غذایی و گسترش پوشش بیمه پرداخت. وی بر لزوم بهبود وضعیت اقتصادی و فرهنگسازی در زمینه ازدواج تأکید کرد و وضعیت موجود را نامطلوب ارزیابی کرد.
در نهایت، وی جوانسازی جمعیت را به عنوان یک راهبرد بلندمدت معرفی کرد که به هماهنگی میان سیاستهای جمعیتی و اصلاحات اقتصادی نیاز دارد تا به موتور محرکهای برای کشور تبدیل شود.
