**خبرگزاری مهر – گروه سلامت:** سوزن باریکی به آرامی به بازوی افراد نفوذ میکند. وعدهای وسوسهانگیز در پس آن نهفته است: «لاغری سریع، بدون نیاز به رژیم و جراحی». در همین حین، کاربرانی در شبکههای اجتماعی از نتایج شگفتآور تجربیات خود میگویند، در حالیکه واقعیت تلختری در پس این تصاویر جذاب نهفته است. چاقی به عنوان یکی از پیچیدهترین بیماریهای مزمن عصر حاضر، نه با یک تزریق ساده درمان میشود و نه با تصمیمات آنی.
با توجه به اینکه بیش از نیمی از جمعیت کشور با معضل اضافهوزن مواجه هستند، مرز میان روشهای علمی درمان و تبلیغات فریبنده هر روز کمعمقتر میشود. در این میدان پرمشغله، جراحیهای استاندارد، داروهای تخصصی و شیوههای غیرمجاز برای کاهش وزن یکدیگر را به چالش میکشند، جایی که عواقب اشتباه، بیش از چند کیلوگرم وزن، میتواند سلامتی یک عمر را به خطر اندازد.
چاقی دیگر صرفاً یک مشکل ظاهری یا انتخاب شخصی نیست. امروز به عنوان بیماری مزمن چندوجهی و هزینهبر شناخته میشود که سلامت جسمی، روانی و حتی آینده اجتماعی افراد را تحتالشعاع قرار میدهد. بروز شیوع بالای چاقی، به ویژه در میان کودکان و نوجوانان، زنگ خطری جدی برای نظام سلامت به صدا درآورده و به تبع آن، بازار درمان اضافهوزن از اصلاح سبک زندگی تا جراحیها و داروهای قاچاق به شدت داغ است.
### *کاندیدای واقعی جراحی چاقی چه کسانی هستند؟*
مهدی عالمرجبی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران، با اشاره به معیارهای علمی جراحی چاقی، شاخص توده بدنی (BMI) را مهمترین معیار تشخیص میداند. چنانچه BMI فرد بالاتر از ۳۵ باشد، وی در محدوده چاقی مرضی قرار میگیرد و در صورت بالاتر بودن BMI از ۴۰، به چاقی بسیار شدید منجر میشود. چنین شرایطی معمولاً نیازمند مداخلات درمانی جدی است و جراحی میتواند گزینه مؤثری باشد.
### *آیا جراحی چاقی محدودیت سنی دارد؟*
عالمرجبی تصریح میکند که بر خلاف باورهای قبلی، امروزه محدودیت سنی جدی برای جراحی چاقی وجود ندارد. پیشرفتهای تکنیکهای مدرن، خطرات جراحی را به میزان قابل توجهی کاهش داده است. حتی در نوجوانان مبتلا به چاقی شدید، این عمل میتواند تأثیرات مثبت چشمگیری بر سلامت و اعتماد به نفس داشته باشد. همچنین در سالمندان، چاقی احتمال بروز بیماریهای جدی همچون بیماریهای قلبی و دیابت را افزایش میدهد، بنابراین جراحی میتواند به بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول عمر کمک کند.
### *اسلیو و بایپس؛ تغییر یا شروعی جدید؟*
روشهای جراحی چاقی مانند اسلیو و بایپس بسته به شرایط فرد و بیماریهای موجود انتخاب میشوند. این نوع جراحیها به معنای «کمخوری اجبار» نیست، بلکه هدف آن بهبود الگوی تغذیه است. پس از عمل، بیماران به یک رژیم غذایی سالمتر روی میآورند، هرچند مصرف کافی پروتئین و افزایش تدریجی فعالیت بدنی نیز از الزامات به شمار میآید.
### *جراحی؛ آخرین گزینه یا استاندارد درمانی؟*
محمد هاشمی، دبیر انجمن پیشگیری و درمان چاقی ایران، در گفتگو با خبرگزاری مهر تأکید دارد که جراحیهای محدودکننده باید در آخرین مراحل درمان به کار گرفته شوند، یعنی زمانی که دیگر روشها مؤثر نباشند. او هشدار میدهد که بسیاری از بیماران پس از جراحی ناتوانی در اصلاح رفتارهای غذایی، ممکن است با عواقب ناگزیر مواجه شوند.### درمان چاقی: تأکید بر اصلاح سبک زندگی
تحقیقات نشان میدهد که بیماران ممکن است بخشی از وزن خود را دوباره به دست آورند. در این راستا، اصلاح شیوه زندگی به عنوان بخش اساسی درمان چاقی باقی مانده است.
### داروهای لاغری تزریقی: امید یا وابستگی؟
سعید سینا، متخصص جراحی لاغری، در گفتگو با خبرنگاران بیان کرد که داروهای لاغری برای حفظ اثر خود به مدت حداقل دو سال مصرف مداوم نیاز دارند و در صورت قطع مصرف، معمولاً وزن به حالت قبلی بازمیگردد. ضمن اینکه جراحی لاغری، بهعنوان یک روش دائمی، میتواند به اثرات ماندگارتری منجر شود، البته مشروط به رعایت توصیههای پزشکی.
### گروههای پرخطر برای مصرف داروهای لاغری
به گفته سینا، افرادی که دارای چاقی شدید، BMI بالا، دیابت کنترلنشده یا بیماریهای گوارشی خاص هستند، گزینه مناسبی برای استفاده از داروهای لاغری به شمار نمیروند. در این موارد، جراحی چاقی به عنوان روشی ایمنتر و مؤثرتر توصیه میشود.
### داروی مونجارو: بین درمان و تبلیغات فریبنده
داروی «مونجارو» (تیرزپاتاید)، که به منظور درمان دیابت نوع ۲ طراحی شده، در ایران غیرمجاز و تحت نظارت وزارت بهداشت نیست. این دارو نیاز به نسخه تخصصی و شرایط نگهداری خاص دارد، اما بهطور گستردهای در شبکههای اجتماعی تبلیغ میشود. سازمان غذا و دارو نیز درخصوص مصرف خودسرانه این دارو هشدار داده و عوارضی چون التهاب پانکراس و مشکلات کلیوی را یادآور شده است.
### تبلیغات در فضای مجازی: خطرات لاغریهای سریع
تبلیغات گزاف در شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام و تلگرام به وعده «لاغری سریع و بدون بازگشت» نه تنها آگاهی افراد را تحت تأثیر قرار داده، بلکه آنان را به سمت مصرف داروهای قاچاق سوق میدهد. این در حالی است که عوارض و شرایط مصرف این داروها نادیده گرفته میشود.
به گزارش مهر، چاقی به عنوان یک بیماری مزمن نیازمند برخورد آگاهانه و نظارت پزشکی است. بیتوجهی به اصول علمی و اتکا به تبلیغات غیرواقعی میتواند سلامت جسم و روان افراد را به خطر اندازد.
