به نقل از خبرگزاری خبردونی، کلئوپاترا، ملکه معروف مصر باستان، چهرهای سرشناس در تاریخ به شمار میآید. او با دو مرد بزرگ تاریخ روم، ژولیوس سزار و مارک آنتونی، فرزندانی داشت و به هوش و زیباییاش شهرت یافت. با این حال، آرامگاه او با وجود تلاشها و جستجوهای فراوان هنوز پیدا نشده است.
گزارشها نشان میدهند که کلئوپاترا پس از شکست در نبرد آکتیوم در سال ۳۱ پیش از میلاد و در پی خودکشی مارک آنتونی، به زندگیاش پایان داد. او ترجیح داد به جای تحقیر در رم به عنوان غنیمتی جنگی، خود را بکشد.
نویسندگان رومی باستان معتقد بودند که کلئوپاترا و مارک آنتونی در مقبرهای در اسکندریه دفن شدهاند که در زمان مرگ آنها هنوز در حال ساخت بود. اما شهر باستانی اسکندریه به دلیل زلزله و سونامی شدید در سال ۳۶۵ میلادی ویران شد و به زیر دریا رفت.
جین دریکات، استاد تاریخ باستان در دانشگاه گلاسکو، میگوید: «پس از آن، تهاجمها و تخریبهای مختلفی در اسکندریه صورت گرفت و این امر به سختی یافتن آثار تاریخیاش منجر شد».
در دهه ۱۹۹۰، باستانشناسان موفق به کشف محله غرقشده سلطنتی اسکندریه شدند، اما هیچ نشانهای از آرامگاه کلئوپاترا به دست نیامده است و کاوشها هنوز بینتیجه مانده است.
کلئوپاترا در سال ۶۹ پیش از میلاد به دنیا آمد و در ۱۸ سالگی به عنوان ملکه هفتم کلئوپاترا بر تخت نشست، او آخرین فرمانروای سلسله بطلمیوسی بود. اطلاعات زیادی در مورد او از منابع مصری وجود ندارد، اما او به عنوان زن اغواگر و فریبندهای در روم مخصوصاً به خاطر تأثیرش بر مردان بزرگ تاریخ شناخته میشود.
دریکات، نویسنده کتاب «دختر کلئوپاترا»، به مستند بودن زندگی این ملکه در تاریخ روم اشاره میکند و میگوید که منابع رومی نباید بهطور کامل مورد اعتماد قرار بگیرند. او همچنین به پلوتارک، مورخ معروف، اشاره میکند که در کتاب «زندگی آنتونی» به مقبره کلئوپاترا اشاره کرده اما محل دقیق آن را مشخص نکرده است.
او یادآور میشود که کلئوپاترا آرامگاهی زیبا و بزرگ نزدیک معبد ایسیس ساخت و پس از شکست در نبرد آکتیوم به سمت مقبره خود گریخت.در پی وقایعی که به مرگ کلئوپاترا و مارک آنتونی انجامید، مارک آنتونی به شدت غمگین شد و با شمشیر خود اقدام به خودزنی کرد، هرچند این زخم او را به سرعت نکشت. پس از اطلاع از زنده بودن کلئوپاترا، او به خدمتکارانش دستور داد که جسدش را به مقبره منتقل کنند. در این میان، کلئوپاترا و همراهانش با استفاده از طنابها، او را از پنجره طبقه دوم بالا کشیدند در حالی که او در حال جان دادن بود.
اکتاویان به درخواست کلئوپاترا برای سوزاندن و دفن مارک آنتونی در مقبرهاش پاسخ مثبت داد، اما در عوض قصد داشت کلئوپاترا را به رُم ببرد. بر اساس افسانه، کلئوپاترا نگهبانانش را با سبدی از انجیر که ماری سمی در آن پنهان شده بود، فریب داد. پلوتارک در روایت خود اشاره میکند که او همچنین یک شیشه زهر را در موهایش پنهان کرده بود.
پلوتارک در متن خود بیان کرد که سزار، با وجود نارضایتی از مرگ کلئوپاترا، شجاعتش را ستود و دستور داد که جسد او و مارک آنتونی با شکوه به خاک سپرده شود. در همین راستا، کاسیوس دیو، نویسنده رومی، در توصیف مرگ این دو شخصیت تاریخ ساز نوشت که آنها به یک شیوه مومیایی شده و در یک آرامگاه به خاک سپرده شدند.
دریکات، محقق حوزه تاریخ، معتقد است که نویسندگان رومی باستان اطلاعات دقیقی درباره دفن کلئوپاترا و مارک آنتونی ارائه دادهاند و آرامگاه آنها احتمالاً در محله سلطنتی اسکندریه و نزدیکی معبدی متعلق به ایسیس واقع بوده است. او تأکید کرد که مرگ شخصیتهای مشهور در تاریخنگاری رومی اهمیت زیادی دارد و نباید از آن غافل شد.
اگر روایت پلوتارک صحیح باشد، کلئوپاترا و مارک آنتونی در سال ۳۱ پیش از میلاد در اسکندریه جان باختند. اما هیچ گزارشی از مقبره کلئوپاترا یا بازدید از آن در دست نیست. طغیان آب دریا و زلزله عظیم سال ۳۶۵ میلادی موجب نابودی بندر اسکندریه و دفن ویرانههای آن زیر لایهای از شن و آب شد.
در سال ۱۹۹۲، باستانشناس فرانک گودیو، تیمی را برای اکتشاف بندر غرقشده اسکندریه با استفاده از فناوریهای پیشرفته رهبری کرد. او موفق شد محل بندرهای قدیمی، از جمله “بندر سلطنتی” را شناسایی کند. یکی از معابد کشف شده به ایسیس اختصاص داشت که در نزدیکی یکی از کاخهای بطلمیوسی قرار داشت و گودیو در آن مکان سکهها و تندیسهایی مرتبط با کلئوپاترا پیدا کرد.
با توجه به نوشتههای پلوتارک درباره نزدیکی مقبره کلئوپاترا به معبد ایسیس، این احتمال وجود دارد که آرامگاه او نیز در همان منطقه قرار داشته باشد.در تازهترین اظهارات، گودیو در پاسخ به سوالات درباره مقبره کلئوپاترا اعلام کرد که تا کنون هیچ مدرکی از این گور در دسترس ندارد. با این حال، او به ایمان خود به وجود این مقبره در شهر غرقشده اسکندریه ادامه میدهد و بر صحت روایت پلوتارک تأکید میکند.
از سوی دیگر، کاتلین مارتینز، باستانشناس و وکیل مطرح جمهوری دومینیکن، به نظریهای متفاوت درباره سرنوشت مقبره کلئوپاترا پرداخت. او بر این باور است که ترس کلئوپاترا از دزدی جسدش به دست نیروهای اکتاویان، سبب شده تا او تصمیم بگیرد مقبرهاش را در محلی مخفی خارج از اسکندریه پنهان کند.
مارتینز در دو دهه گذشته در حفاریهای منطقهای به نام «تاپوسیریس ماگنا» مشغول بوده است. این بندر باستانی در حدود ۳۰ مایلی غرب اسکندریه واقع شده و هسته تحقیقات او را تشکیل داده است. در حالی که باستانشناسان قبلی این محل را تنها یک پایگاه کوچک میدانستند، مارتینز سرنخهایی به دست آورده که نشان میدهد این مکان ممکن است آرامگاه نهایی کلئوپاترا باشد.
در کاوشهای خود، مارتینز و تیمش موفق به کشف لوحی از پی بنا به زبان یونانی و خط هیروگلیف شدهاند که وجود معبدی به افتخار الهه ایسیس را در این مکان تأیید میکند. همچنین، آنها صدها سکه با تصویر کلئوپاترا پیدا کردهاند. اما دریکات، یکی از رقبای مارتینز، بر این باور است که معبدهای ایسیس در مکانهای مختلف وجود دارند و نمیتوان تصمیماتی تاریخی را تنها بر اساس این یافتهها اتخاذ کرد.
مارتینز با ارائه کشفیات جدیدی از جمله اتاقهای زیرزمینی و تونلی به طول ۴۳۰۰ فوت که این محوطه را به دریا مرتبط میکند، به پیشبرد این نظریه ادامه داده است. با این حال، دریکات تأکید میکند که تیم مارتینز هنوز یافتههای خود را بهطور رسمی منتشر نکرده و بنابراین ارتباط این کشفیات با کلئوپاترا همچنان ناواضح است.
علاوه بر این، مقبره کلئوپاترا تنها یکی از آرامگاههای گمشده از دوران باستان نیست. هیچیک از مقبرههای پادشاهان و ملکههای سلسله بطلمیوسی در مصر شناسایی نشده و از روم باستان تنها دو مقبره باقی مانده است. دریکات در این باره میگوید، نگاه به تعداد امپراتوران و مقبرههای موجود، نشاندهنده سختی یافتن آرامگاه کلئوپاترا است.
