به گزارش خبرآنلاین از پایگاه خبری «مساء پرس» یمن، «تورهان شومز»، رئیس گروه پارلمانی حزب خوب ترکیه، به امضای «توافقنامه مکه» توسط «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهور ترکیه واکنش نشان داد. وی این توافقنامه را بهعنوان مستنداتی میداند که هرگونه حمله به ترکیه، عربستان یا پاکستان را بهعنوان یک حمله مشترک تلقی میکند و بر لزوم دفاع مشترک تأکید دارد.
شومز با مطرح کردن این سوال که اردوغان این توافقنامه را با چه مجوزی امضا کرده، اشاره کرد که طبق ماده 90 قانون اساسی ترکیه، باید این توافق به تصویب پارلمان برسد و جزئیات آن بهطور کامل مورد بررسی قرار گیرد.
وی همچنین تأکید کرد که باید ماهیت فعلی تهدیدات مشخص شود و پرسشهایی در خصوص تهدیدات متوجه ترکیه، ایران و پاکستان مطرح کرد. شومز به احتمال خطر حمله ایران به عربستان در نتیجه تنشهای فعلی اشاره کرد و گفت که در این شرایط، نگرانیهایی درباره موضع ترکیه وجود دارد.
«مراد امیر»، معاون رئیس گروه پارلمانی حزب جدید (YENİ Parti)، نیز بر ضرورت بررسی توافقنامه در مجلس تأکید کرد و آن را نشانهای از ضعف در قانون اساسی ترکیه دانست.
وی همچنین به این نکته اشاره کرد که پاکستان بهعنوان یک قدرت هستهای با تنشها در کشمیر و افغانستان درگیر است و عربستان سعودی منافعش با اسرائیل و آمریکا گره خورده است.
امیر گفت که ترکیه نمیتواند درگیر این نوع درگیریهای منطقهای شود و توافقنامه مذکور را صرفاً بهدنبال منافع مالی عربستان دانست.
وی تصریح کرد که ترکیه و پارلمان انتظار دارند تا دلایل این توافقنامه و خطرات ناشی از آن بهطور شفاف بیان شود.
در همین راستا، «میتات رندی»، سفیر بازنشسته ترکیه، نیز به انتقاد از مقامات کشور پرداخت و گفت که این پیمان در راستای منافع آمریکا ایجاد شده و نشاندهنده آسیبپذیری امنیتی عربستان است.
وزیر امور خارجه ترکیه پیش از این اعلام کرده بود که ایران هدف این پیمان نیست و تا زمانی که به یکی از اعضای آن حمله نشود، هیچ یک از کشورها هدف محسوب نمیشوند.
شبکه الجزیره از تمایل مصر برای پیوستن به این پیمان دفاعی خبر داده و تأکید کرده است که ترکیه بهدنبال گسترش این توافق فراتر از سه کشور بنیانگذار است. فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، خاطرنشان کرد که این ابتکار برای پوشش تمامی کشورهای منطقه برنامهریزی شده است.**نقش ایران در ترتیبات منطقهای از سوی فیدان ضروری اعلام شد**
فیدان، مقام ترکیهای، اهمیت نقش ایران در ساختارهای منطقهای را مورد تأکید قرار داد و گفت: اگر ایران بتواند مسائل خود را در سطح منطقه حل کند و آماده همکاری سازنده در یک چارچوب جمعی باشد، حضور آن در ترتیبات منطقهای حیاتی است.
وی همچنین خاطرنشان کرد که ترکیه بهطور مداوم این موضع را بیان کرده و ایران نیز با این موضوع آشناس.
به نقل از ایرنا، توافقنامهای با عنوان «پیمان دفاعی مکه» در تاریخ ۱۶ مرداد (هفتم اوت ۲۰۲۶) به امضای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان رسید.
وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده است که هدف از این توافقنامه، تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه تهدید و توسعه همکاریهای دفاعی میان این سه کشور است؛ بهنحوی که هرگونه حمله مسلحانه به یکی از اعضا بهعنوان حمله به تمامی اعضا شناخته خواهد شد.
