به گزارش خبرآنلاین، تسوی برئیل در مقالهای برای هاآرتص به بررسی ائتلاف جدیدی میان عربستان، ترکیه و پاکستان پرداخته و آن را بیشتر بهعنوان ابزاری برای مدیریت بحران تلقی کرده است نه یک جبهه نظامی علیه ایران. به گفته او، این ائتلاف اعلام کرده که هدف خاصی را دنبال نمیکند و صرفاً به دنبال گسترش دیپلماسی و بحرانمدیری است.
برئیل ادامه میدهد که این اتحاد در صورت توسعه، میتواند به یک بستر سیاسی تبدیل شود که مذاکراتی را برای رسیدن به توافق در موضوعات حساس منطقهای، از جمله خلیج فارس و دریای سرخ، تسهیل کند و به جای ورود به جنگ، بر مدیریت تنشها تمرکز کند.
او میافزاید که کشورهای منطقه بهدنبال بازپسگیری قدرت تصمیمگیری در مدیریت بحرانها هستند تا وابسته به تصمیمات واشنگتن نباشند. این ائتلاف بهعنوان تلاشی برای تعادل قدرت منطقهای از طریق گفتوگو معرفی شده و نه ایجاد یک جبهه نظامی.
نویسنده همچنین به تردیدهای مصر در پیوستن به این ائتلاف اشاره کرده و میپرسد که آیا عربستان، ترکیه و مصر واقعاً نگاه مشابهی به اولویتهای منطقهای دارند یا خیر. این تحولات همزمان با سفر اخیر «هاکان فیدان» وزیر خارجه ترکیه به قاهره در حال رخ دادن است که هدف آن متقاعد کردن مصر برای مشارکت در این ترتیبات جدید است.
با این حال، قاهره همچنان احتیاط نشان میدهد و بهنظر میرسد عربستان نیز تمایلی به همکاری با مصر ندارد. گزارشی از میدل ایست آی نشان داده که ریاض دعوت ترکیه از مصر را به دلیل کاهش اهمیت راهبردی قاهره رد کرده است.
یک دیپلمات پیشین مصری به هاآرتص گفت که مصر ممکن است تمایل نداشته باشد در ائتلافی که به منافعش مرتبط نیست، مشارکت کند. او افزود که علیرغم اهمیت عربستان بهعنوان یک متحد، مصر باید در نظر داشته باشد که پیوستن به ائتلافهایی با ترکیه و پاکستان چه مزایایی برایش خواهد داشت.
این دیپلمات با بیان مثالهایی، پرسید که آیا مصر باید در شرایط خاص از پاکستان یا ترکیه دفاع کند اگر درگیر منازعاتی شوند که ارتباطی به منافع آن ندارد.
تردیدهای مصر تنها به ماهیت ائتلاف محدود نمیشود و همچنین به موضوعات منطقهای جاری مرتبط است. قاهره در جنگ علیه انصارالله که از ۲۰۱۵ آغاز شده، تمایل چندانی به مشارکت نظامی نشان نداده و فقط به عضویت در ائتلافی برای حفاظت از آزادی کشتیرانی در دریای سرخ اکتفا کرده است.
برئیل به این نکته اشاره میکند که عربستان از نقش محدود مصر در جنگ با انصارالله ناامید است و انتظار دارد که متحدش در مسائل امنیتی منطقه بیشتر کمک کند. تفاوت دیدگاهها در زمینه لیبی نیز مشخص است، جایی که مصر به حمایت از «خلیفه حفتر» پرداخته در حالی که ترکیه و قطر به دولت طرابلس کمک میکنند.### مخالفت ترکیه با مشارکت در نیروی چندملیتی در غزه
**اختلافات قاهره و آنکارا ادامه دارد**
با وجود بهبود روابط مصر و ترکیه در سالهای اخیر، ریشههای اختلاف دو کشور همچنان در محاسبات قاهره تأثیرگذار است. این روابط که در سال 2023 پس از یک دهه قطع رابطه از سر گرفته شد، بهدنبال برکناری «محمد مرسی» رئیسجمهور سابق مصر در سال 2013، دچار تنش شد.
رئیسجمهور ترکیه، «رجب طیب اردوغان»، همواره منتقد سرسخت «عبدالفتاح السیسی» بوده و مشروعیت نظام او را به رسمیت نمیشناخته است. ترکیه همچنین میزبان برخی چهرهها و رهبران اخوانالمسلمین بود که موجب نگرانی قاهره و تلقی آن بهعنوان یک بازیگر خصمانه شد. اما مشکلات اقتصادی مصر السیسی را به همکاری با اردوغان ترغیب کرده و ترکیه به سرمایهگذاری در مصر تشویق شده است.
با وجود این بهبود روابط، هنوز نگرانیهایی درباره مواضع اردوغان نسبت به اخوانالمسلمین و اختلافهایی در مورد رهبری جدید سوریه وجود دارد.
**غزه؛ منبع تنشها میان قاهره و آنکارا**
پرونده غزه یکی دیگر از عواملی است که موجب افزایش شکاف بین قاهره و آنکارا شده است. قاهره از نقش میانجیگری ترکیه در این منطقه ناراضی است، بهخصوص پس از حمایت «دونالد ترامپ» از آنکارا بهعنوان میانجی اصلی.
تحلیلگران اشاره میکنند که روابط نزدیک ترکیه با جنبش حماس یکی از دلایل این نگرانی است و منابع اسرائیلی نیز معتقدند قاهره و تلآویو در مخالفت با حضور نیروهای ترکیهای در هر نیروی بینالمللی در غزه همنظر هستند. این موضوع بهخوبی منعکسکننده تفاوتهای اولویتهای سیاسی دو کشور است.
**تنشهای پنهان بین قاهره و ریاض**
روابط مصر و عربستان نیز تحت تأثیر این اختلافات قرار دارد، هرچند دو کشور بهطرز رسمی با عناوینی نظیر “ائتلاف برادرانه” از یکدیگر حمایت میکنند. عربستان سعودی از زمان وقوع بهار عربی، کمکهای مالی قابل توجهی به نظام السیسی ارائه داده؛ اما اعلام سیاست «پایان کمکهای بدون قید و شرط» در سال 2023 روابط را پیچیده کرده است.
وزیر اقتصاد عربستان در مجمع داووس اعلام کرده که این کشور دیگر کمکهای بدون قید و شرط نخواهد داشت و سرمایهگذاریها وابسته به اصلاحات اقتصادی و هماهنگی با نهادهای مالی بینالمللی خواهد بود.
**انتقادات و واکنشها در روابط قاهره و ریاض**
پس از مجمع داووس، دو نویسنده سعودی بهشدت از وضعیت اقتصادی و سیاسی مصر انتقاد کردند. این انتقادات موجب واکنش تند مصریها شده است. سردبیر سابق روزنامه «الجمهوریه» به این انتقادات پاسخ داده و آن را توهین به مصر قلمداد کرد.
**آزمون واقعی برای ائتلافهای جدید**
در نهایت، کارشناسان میگویند که اگر عربستان، ترکیه و پاکستان بخواهند این همکاری جدید را به یک چارچوب مؤثر منطقهای تبدیل کنند، با چالشی جدی مواجه خواهند شد. حضور مصر با توجه به موقعیتش میتواند اعتبار بیشتری به این ائتلاف بدهد، اما قاهره به نظر نمیرسد که تمایل داشته باشد در ترتیباتی که ممکن است به منافعش آسیب بزند، دخالت کند. غیبت امارات و قطر نیز نشاندهنده تنوع نظرات در میان کشورهای عربی و خلیج فارس در مورد ماهیت ائتلافهای جدید است.
