**تحولات جدید در روابط اسرائیل و ترکیه: نگرانیهای اسرائیل درباره فعالیتهای نظامی ترکیه در سوریه**
به نقل از خبرآنلاین، بن کاسپیت در المانیتور گزارش داده است که مقامهای امنیتی و سیاسی اسرائیل به ادعای ترکیه مبنی بر عدم وجود برنامهای برای استقرار پایگاههای نظامی در سوریه مشکوک هستند. اسرائیل اخیراً به پایگاه هوایی ابوالظهور در استان ادلب حمله کرده و این اقدام را مبتنی بر اطلاعات مربوط به گسترش نظامی ترکیه در این منطقه قلمداد کرده است.
پس از این حمله، مقامهای ارشد ترک، از جمله برهانالدین دوران، مشاور ارتباطات رئیسجمهور رجب طیب اردوغان، اتهامات اسرائیل را بیاساس خواندند. با این حال، منابع امنیتی اسرائیل به رد ادعاهای ترکیه ادامه میدهند و ادعای آنکارا را نمیپذیرند.
یک منبع آگاه از امنیت اسرائیل در گفتوگو با المانیتور تصریح کرده است که اطلاعات موثقی در دست است که نشان میدهد ترکیه قصد دارد سامانههای راداری و پهپادهای تهاجمی را در پایگاه نیروی هوایی سوریه مستقر کند. این مقام بیان کرد که نیروهای ترکیه به هیچ وجه در خاک سوریه مستقر نخواهند شد و اسرائیل نمیگذارد چنین اتفاقی بیفتد.
ترکیه در طول جنگ داخلی سوریه یکی از حامیان اصلی مخالفان دولت بوده و از سال ۲۰۱۶ حدود ۲۰ هزار نیروی نظامی را به تدریج در شمال سوریه مستقر کرده است. وزیر دفاع ترکیه اوایل سال بیان کرد که این کشور قصد خروج نیروهای خود از سوریه را ندارد.
فاکسنیوز نیز به نقل از منابع اسرائیلی اعلام کرده که اسرائیل اطلاعات حساس در مورد پایگاه سوریه را به دولت ترامپ ارائه داده است. همچنین، جالب توجه است که گزارشها نشان میدهد هیأتی از افسران ترکیه پیش از حمله اسرائیل از این پایگاه بازدید کرده بودند که واکنشهای زیادی را به همراه داشته است.
وزارت دفاع ترکیه از سوی دیگر اطلاعات مربوط به دیدار این هیأت را رد کرده است.
در همین حین، وزیر خارجه سوریه، اسعد الشیبانی، به طور علنی دخالت نظامی ترکیه در این پایگاه را تکذیب کرده و تأکید کرده است که فعالیتهای انجام شده صرفاً مربوط به بازسازی باند فرودگاه آسیبدیده بوده است.
خبرگزاری رویترز نیز اشاره کرده است که موضوع گسترش حضور نظامی ترکیه به یکی از موضوعات اصلی گفتگوها میان اسرائیل و سوریه تبدیل شده است و احتمالاً در آینده این موضوع بیش از پیش مورد توجه قرار خواهد گرفت.
سوریه در حال حاضر در شرایطی پیچیده قرار دارد و تلاش میکند میان دو کشور اسرائیل و ترکیه توازن برقرار کند.### نگرانیهای اسرائیل از روابط با آنکارا و کاهش حمایت آمریکا
اسرائیل در حال تقویت روابط خود با آنکاراست، کشوری که موضعی خصمانه نسبت به این رژیم دارد. این روابط منجر به افزایش نگرانیها در خصوص احتمال بروز اشتباهات محاسباتی یا سوءتفاهمها شده است که میتواند منجر به درگیریهای نظامی شود.
در ماه مارس، اسرائیل به واکنش نسبت به حمله نیروهای وابسته به دولت سوریه به غیرنظامیان دروزی در استان سویدا، اقدام به حمله به زیرساختهای دولتی سوریه کرد.
#### نگرانی اسرائیل از کاهش حمایت آمریکا
همزمان، اسرائیل نسبت به کاهش تعهدات دیرینه آمریکا به امنیت خود نگران است. این نگرانی ناشی از اقدامات رئیسجمهور پیشین آمریکا، دونالد ترامپ، و انتقادهای وی از نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، است. گزارشها حکایت از آن دارد که نتانیاهو ترامپ را به ورود به درگیری با این تصور ترغیب کرده که پیروزی آسانی در انتظار است.
مواضع تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه این کشور در امور سوریه، نیز بر نگرانیهای اسرائیل افزوده است. باراک اخیراً حمله اسرائیل به پایگاه ابوالظهور را محکوم کرده و تاکید کرد که این اقدام ممکن است به تنشهای نظامی با ترکیه و سوریه منجر شود.
باراک در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما نگران هستیم که حملات هوایی اسرائیل به پایگاه ابوالظهور تنش غیرضروری را تشدید کند و به ثبات منطقه آسیب بزنه.»
یک دیپلمات ارشد اسرائیلی که خواست نامش فاش نشود، بیان کرد که محکومیت باراک نشاندهنده مواضع نزدیک به ترکیه در نظر اسرائیل است. باراک همچنین پیشتر از دو طرف خواسته بود تا به توافق «عدم تجاوز» دست یابند، اقدامی که به اعتقاد اسرائیل تهدیدات امنیتی ناشی از دمشق را نادیده میگیرد.
اسرائیل معتقد است که احمد الشرع کنترل کامل در سوریه ندارد و گمان میکند که او ممکن است حضور گروههای جهادی را در نزدیکی مرز نادیده بگیرد. از این رو، توافق عدم تجاوز میتواند اسرائیل را در موقعیتی آسیبپذیر قرار دهد.
باراک در گذشته نیز خواستار حضور ترکیه در نیروی بینالمللی به منظور ایجاد ثبات در غزه بوده که این امر نگرانیهای اسرائیل را نسبت به تهدید امنیتی ناشی از ترکیه افزایش داده است.
یک مقام ارشد دیپلماتیک اسرائیلی تصریح کرد: «از آنجایی که باراک به دنبال این موضوع است، نه مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نگرانی ما دوچندان شده است.»
این مقام افزود: «متأسفانه باراک به منافع ترکیه نزدیکتر است و ما تصمیم به محدود کردن اطلاعات خود در این زمینه داریم.»
اسرائیل به این مسئله آگاه است که باراک از حمایت ترامپ برخوردار است و ترامپ نیز حمایت خود از اردوغان را بارها اعلام کرده است.
#### بیاعتمادی اسرائیل به دمشق و آینده روابط
مقامهای امنیتی اسرائیل همچنین اظهارات و تکذیبیههای دبیرکل نیروهای مسلح سوریه را در خصوص حضور نظامی ترکیه در این کشور رد کردهاند. یک مقام نظامی اسرائیلی تاکید کرد که سوریها از توانمندیهای اسرائیل آگاه هستند و باید همگان به دقت شرایط را زیر نظر داشته باشند.### تحولات جدید در روابط اسرائیل و سوریه
اخیراً جریانی در سطح دیپلماتیک و نظامی میان اسرائیل و سوریه مطرح شده که به تغییر مواضع اخیر دمشق نسبت به تصمیمات آنکارا اشاره دارد. به نقل از منابع نزدیک به دیپلماسی اسرائیلی، سوریها از برنامههای ترکیه آگاه بودند و برآورد میشود که آنها از مخالفت اسرائیل مطلع بودند. با این حال، دمشق در ابتدا به این موضوع واکنش نشان نداد تا این که با واکنش تند سفیر آمریکا در ترکیه، ناچار به تغییر موضع شد.
از سوی دیگر، تحلیلگران اسرائیلی بر این باورند که سوریها تمایلی به پذیرش نیروهای ترکیه در خاک خود ندارند، اما نمیتوانند به راحتی در برابر آنکارا مقاومت کنند. ترکیه در کمک به تثبیت حکومت احمد الشرع پس از ناآرامیهای داخلی سالهای گذشته نقش اساسی ایفا کرده و هنوز هم در زمینه بازسازی ارتش سوریه فعال است.
یک مقام نظامی اسرائیلی اعلام کرد که کشورش هیچ تمایلی به جنگ با ترکیه ندارد و وضعیت کنونی را دور از وقوع جنگ میداند. با این حال، او بیاعتمادی عمیق اسرائیل نسبت به ترکیه و سوریه را تأیید کرد.
بر پایه اطلاعات این مقام، مذاکرات اخیر میان دمشق و تلآویو جهت دستیابی به توافقات امنیتی که از می 2025 آغاز شده بود، به دلیل عدم اطمینان اسرائیل از تغییر نگرش احمد الشرع متوقف شده است. وی به ابراز نگرانی درباره ناپایداری رفتار الشرع اشاره کرد و گفت: «امکان تغییر مواضع او در آینده وجود دارد.»
در این میان، اسرائیل برای توافق امنیتی با سوریه آماده است اما تأکید کرده که هیچگونه امتیازی را در زمینه مواضع امنیتی خود، به ویژه در منطقه کوه حرمون، نخواهد پذیرفت.
در گزارشی از رسانه عمومی اسرائیل، یک کشور خاورمیانهای به یکی دیگر از کشورها توصیه کرده که با اسرائیل توافق کند تا بدین وسیله احساس امنیت کاذب ایجاد کند و خود را برای یک مواجهه بزرگتر آماده کند. با این حال، مشخص نیست که این توصیه به کدام کشورها مربوط میشود، اما برخی کارشناسان بر این باورند که سوریه از این مشاوره برخوردار بوده است.
نسبت به این تحولات، مقامهای اسرائیلی، به ویژه پس از حمله حماس در 7 اکتبر 2023 و تبعات آن، نگران افزایش حضور نظامی ترکیه در سوریه هستند و آن را تهدیدی غیرقابل قبول برای امنیت ملی کشورشان تلقی میکنند. یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیلی تصریح کرد که هیچیک از نخستوزیران اسرائیل اجازه ایجاد پایگاههای ترکیهای در نزدیکی مرزهای کشور را نخواهند داد. او گفت: «حل این معضل نیازمند بررسیهای عمیقتری در واشنگتن و آنکارا است.»
