به گزارش خبرگزاریها، شش ماه پس از آغاز درگیریهای نظامی میان ایالات متحده و ایران، رقابتهای رسانهای و آماری دو طرف بر سر کنترل تنگه هرمز شدت یافته است. این تنگه که بهطور معمول گذرگاه عبور یکپنجم انرژی جهان به شمار میرود، اکنون به کانون توجهات تبدیل شده است. مقامهای کاخ سفید به تازگی با ارائه آمارهای کنترلی مدعی شدهاند که با راهاندازی یک «مسیر امن جنوبی» در امتداد سواحل عمان، و با استفاده از اسکورتهای نظامی سنتکام، توانستهاند این آبراهه را بهطور عملی بازگشایی کنند. اما بررسی دادههای ماهوارهای و آمار بارگیری بنادر نشان دهنده تناقضهای جدی در این ادعاهاست.
**آمارهای غیرواقعی**
طی هفتههای اخیر، مقامهای آمریکایی تصویری مثبت از شرایط ترانزیت انرژی به نمایش گذاشتهاند. **دونالد ترامپ**، رئیسجمهور آمریکا، با تأکید بر «کنترل کامل» نیروهای نظامی این کشور بر منطقه، ادعا کرده که اسکورتهای دریایی توانستهاند روزانه 30 تا 40 کشتی را عبور دهند. همچنین **کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا**، با اشاره به افزایش میانگین خروج نفت از تنگه هرمز به حدود 9 میلیون بشکه در روز، ادعا کرد که مجموع صادرات انرژی از خلیج فارس به 15 میلیون بشکه در روز رسیده است. وی همچنین به گزارشهایی در وزارت انرژی اشاره کرد که ادعا میکنند در 8 اوت، خروج سوخت از خلیج فارس برای نخستین بار از مرز 20 میلیون بشکه در روز عبور کرده است.
در همین راستا، **اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا**، با اشاره به مانورهای نظامی بر پاکسازی مینها، از نزدیک بودن توافق برای تردد آزاد کشتیها خبر داد.
**پاسخ قاطع تهران**
در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی ایران ضمن تأیید عبور محدود برخی کشتیها، ادعای آمریکا را به شدت رد کردهاند. **محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی**، تصریح کرد که نیروهای مسلح ایران کنترل کامل تنگه را در اختیار دارند و اجازه بازگشایی رسمی آن را نخواهند داد. او هشدار داد که آمریکا با ارائه «تضمینهای دروغین»، کشتیها را به مسیرهای خطرناک سوق میدهد. همچنین **محسن رضایی، یکی از مقامات ارشد امنیت ملی ایران**، تأکید کرد که تنگه هرمز تا زمانی که واشنگتن شروط ایران را نپذیرد، بهطور کامل باز نخواهد شد.
**تناقضهای آمارهای آمریکایی**
بررسی دقیق ادعاهای مقامات آمریکایی با آمارهای موسسات مستقل نشاندهنده یک گاف بزرگ آماری است:
– **مؤسسه کپلر (Kpler)**: دادههای این مرکز نشاندهنده عبور روزانه بین 5 تا 13 شناور از تنگه هرمز در ماه اوت است. میزان صادرات نفت خام در هفته منتهی به 3 اوت تنها 1.74 میلیون بشکه در روز بود.
– **مؤسسه لویدز لیست (Lloyd’s List Intelligence)**: **بریجت دیاکون، مدیر تحقیقات دریانوردی این موسسه**، تأکید میکند که میانگین تردد شناورهای غیرمرتبط با ایران در اواخر اوت حول 12 تا 14 فروند در روز بوده است.
– **مؤسسه آلاسایجی (LSEG Oil Research)**: آمار خروج نفت از کل منطقه خلیج فارس به میزان قابل توجهی پایینتر از ادعاهای مقامات آمریکایی است.بر اساس گزارشات جدید، تولید نفت کشورها در خلیج فارس به شدت مورد بررسی قرار گرفته است. در این راستا، پیشبینیها نشان میدهد که اوت به طور متوسط ۹.۳۳ میلیون بشکه در روز نفت تولید خواهد شد. این رقم شامل تمامی خطوط لوله میانبر عربستان و امارات بوده و تنها به عبور از تنگه هرمز محدود نمیشود.
مؤسسه هلندی هوآکس و مؤسسه کمودیتی کانتکست بهعنوان مراجع معتبر در این حوزه، حجم ترانزیت نفت را بین ۲ تا ۴ میلیون بشکه در روز برآورد کرده و بر این باورند که ادعاهای دولت آمریکا در این زمینه اعتبار چندانی ندارد. همچنین، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده که میزان ترانزیت در تنگه هرمز همچنان در پایینترین سطح ممکن قرار دارد و تعداد کشتیهای عبوری در واقعیت بسیار کمتر از آمار ارائهشده است.
جدول زیر مروری بر آمار مختلف درباره صادرات نفت از تنگه هرمز و تعداد کشتیهای عبوری را نشان میدهد:
| **مرجع اعلام آمار** | **ادعای حجم صادرات از تنگه هرمز** | **آمار واقعی عبور روزانه شناورها** |
|——————–|———————————|—————————————|
| وزارت انرژی آمریکا | ۹ میلیون بشکه در روز | عبور ۳۰ تا ۴۰ کشتی در روز |
| مؤسسه بینالمللی کپلر | ۱.۷ تا ۲.۷ میلیون بشکه در روز | ۵ تا ۱۳ فروند شناور در روز |
| مؤسسه لویدز لیست | ۲ تا ۳ میلیون بشکه در روز | ۱۲ تا ۱۴ فروند شناور در روز |
| مؤسسه تحقیقاتی LSEG | مجموعاً ۴.۴ میلیون بشکه از کل خلیج فارس | کاهش شدید بارگیری در بنادر عراق و کویت |
تحلیلگران بازار انرژی، از جمله کلاید راسل و روری جانستون، به سه دلیل اصلی برای نادرست بودن آمارهای ارائهشده از سوی کاخ سفید اشاره میکنند. نخست، شمارش مضاعف و شامل شدن قایقهای کوچک و یدککشها در این آمارها است. دوم، احتمال ثبت دوباره محمولههای نفتکشها در آمار صادراتی وجود دارد. سوم، به باور این کارشناسان، دولت در آستانه انتخابات و بحرانهای داخلی به دنبال کنترل قیمت سوخت و حفظ محبوبیت خود با ارائه آمار مثبت است.
به گفته پتراس کاتیناس و مونا یاکوبیان، عملیات نظامی آمریکا در تنگه هرمز خطرات زیادی به همراه دارد و ممکن است با حملات ایران مواجه شود. در نهایت، واقعیتهای بازار نشاندهنده کاهش قابل توجه ذخایر جهانی نفت بوده و به زودی کیفیت واقعی ادعاهای کاخ سفید مشخص خواهد شد.
منابع: رویترز، سیانبیسی، سیانان، د هیل، وال استریت ژورنال، الجزیره.












