به گزارش خبرآنلاین، رسانه امواجمدیا خبر از برگزاری نشستی در عمان داد که هدف اصلی آن رونمایی از توافق ایران و عمان در خصوص راههای جدید تردد کشتیها در تنگه هرمز است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اسلامی ایران که در حال حاضر در دهلی نو به سر میبرد، در گفتوگو با شبکه تلویزیونی ایندیا تودی اظهار داشت: «وزیران امور خارجه کشورهای عربی روز دوشنبه در مسقط برای امضای توافق بر سر مسیر مشترک در تنگه هرمز گردهم میآیند».
پزشکیان افزود که برای باز کردن مسیر تنگه، ایالات متحده باید از سیاستهای محاصره و تجاوز به ایران دست بردارد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در مصاحبهای به تشریح اهداف این نشست پرداخت و گفت: «ایران و عمان به عنوان دولتهای ساحلی، مسئولیت تنظیم عبور ایمن از این تنگه را بر عهده دارند و این نشست به توضیح نتایج مذاکرات مربوط میشود. هدف ما تأمین منافع و امنیت مشترک تمامی کشورهای منطقه است».
او همچنین به انتقادها در خصوص تأثیر این نشست بر قیمت جهانی نفت پاسخ داد و تأکید کرد که این تحول دیپلماتیک نباید به طور خلاصه به کاهش قیمت نفت تقلیل یابد.
مذاکرات برای تعیین نقشه مسیر جدید کشتیرانی از زمان امضای تفاهمنامه اسلامآباد آغاز شده و به ابداع یک مسیر موقت جدید در تنگه هرمز منجر شده که به عنوان “طرح جداسازی ترافیک” شناخته میشود. این مسیر به مدیریت آینده تنگه هرمز نیز مربوط میشود، موضوعی که به طور دوجانبه میان تهران و مسقط پیگیری خواهد شد.
این نشست در شرایطی برگزار میشود که تنشهای نظامی در منطقه ادامه دارد و نگرانیها از عدم تمایل دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا برای رسیدن به راهحلهای دیپلماتیک، به چشم میخورد.
در خصوص حضور کشورها در این نشست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که حضور تمامی هشت کشور ساحلی خلیج فارس، شامل اعضای شورای همکاری خلیج فارس به همراه ایران و عراق در نظر گرفته شده، هرچند هنوز تأیید نهایی حضور وزرای خارجه این کشورها مشخص نشده است.
بر اساس اطلاعات دریافتی، عمان طرح اولیه این نشست را مطرح کرده و پس از حمایت محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دیگر کشورهای منطقه نیز موافقت کردهاند. حضور امارات در این نشست در سطح وزیر مشاور تأیید شده، در حالی که وزیر امور خارجه این کشور، عبدالله بن زاید آل نهیان، غایب خواهد بود. وزرای امور خارجه ایران و عراق نیز در این نشست شرکت خواهند کرد.
این منبع آگاه تاکید کرد که نشست مسقط به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز نیست و این موضوع نیازمند شرایط خاص خود است.ایران خود را برای بازگشایی تنگه هرمز به آمریکا اعلام کرده و شرایطی را مطرح کرده که به نظر میرسد به بازگشت واشنگتن به تعهدات موجود در تفاهمنامه اسلامآباد مرتبط است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، ایران خواهان شرایط سختتری برای اجرای بند اول این توافق، که توقف کامل و دائمی جنگ در تمامی جبههها است، شده است. این شرایط شامل پایان محاصره یمن و خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان نیز میباشد.
در همین راستا، قطر به طور همزمان با مسیر عمان، دیپلماسی فعال خود را با تهران ادامه میدهد. مقامات ارشد قطری در دو سفر طی هفته گذشته به تهران، نشستهای پنجساعتهای را در وزارت امور خارجه این کشور برگزار کردهاند.
دوحه که در سال جاری نقشی کلیدی در آزادسازی ۶ میلیارد دلار از داراییهای ایران داشته، از ابتکار عمان حمایت کرده و تهران را به شرکت در این محافل منطقهای ترغیب کرده است. همچنین، رابطه دوجانبه ایران و عربستان نیز همچنان برقرار است، هرچند جنگ در یمن و حملات انصارالله به تأسیسات انرژی، برگزاری نشستهای بزرگ میان این دو کشور را با چالش مواجه کرده است.
مسیر توافقشده بین ایران و عمان به عنوان یک “طرح جداسازی تردد موقت” در نظر گرفته شده و مذاکرات برای دستیابی به یک راهکار دائمی همچنان ادامه دارد. یکی از مسائل اصلی اختلافنظر، مدیریت آینده تنگه و دریافت هزینههای خدمات دریایی است؛ موضوعی که با مخالفت شدید آمریکا و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس روبهرو شده است.
ایران با استناد به ماده ۵ یادداشت تفاهم اسلامآباد که در ماه ژوئن به امضا رسید، تأکید میکند که مذاکرات مربوط به هزینهها تنها یک مسأله دوجانبه میان وزیر امور خارجه عمان و طرف ایرانی است و سایر کشورهای منطقه صرفاً در جریان این گفتگوها قرار خواهند گرفت. در شرایط کنونی، عدم اطمینان به تعهدات آمریکا، کشورهای عربی را به سمت واقعگرایی سیاسی و تعامل مستقیم با ایران سوق داده است.
