به گزارش خبرآنلاین، شبکه الجزیره در تحلیلی تازه اعلام کرد که در حالی که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی روز سهشنبه خود در مجمع عمومی سازمان ملل به تهدیدهای مکرر علیه ایران پرداخت، تحرکات دیپلماتیک گستردهای در نیویورک در حال شکلگیری بود.
در این راستا، مذاکرات غیرمستقیم سهساعتهای بین ایران و آمریکا انجام شد که در آن استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و جرد کوشنر، مشاور ارشد ترامپ با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران به تبادل پیام پرداختند. ترامپ این دیدار را «بسیار خوب» و «سازنده» توصیف کرد.
در همین زمان، ترامپ با سران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس ملاقات کرد و برخی مقامات منطقه نیز در حال بررسی پیشنهاد قطر برای ایجاد چارچوب امنیتی مشترک بین ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس بودند.
ورود مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران به نیویورک نیز بهعنوان یک رویداد کمسابقه شناخته میشود، زیرا این نخستین باری است که رهبر کشوری که مشغول جنگ با ایالات متحده است، برای سخنرانی به خاک آمریکا میرود.
بر اساس گزارش توحید اسدی، خبرنگار الجزیره از تهران، هدف اصلی عراقچی از این مذاکرات، انتقال آخرین بسته شروط ایران برای پایان دادن به جنگ در پی فروپاشی تفاهمنامه ۶۰ روزه ژوئن بود. با این حال، ناظران تاکید کردند که انتظار نتایج فوری و توافق نهایی از این نشستها چندان واقعبینانه نیست، و طرفین در حال بررسی راههای ممکن برای مدیریت تنش هستند.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در اندیشکده چتمهاوس، در این زمینه ابراز نگرانی کرد که به وقوع پیوستن تغییرات بنیادین در این هفته نامحتمل باشد، هرچند که تفاهمهای موقتی میتواند زمینهای برای ازسرگیری دیپلماسی فراهم کند.
کارشناسان بر این باورند که سوابق شکست مذاکرات میان تهدیدات نظامی، باعث ایجاد بدبینی نسبت به خوشبینی زودهنگام میشود. دو طرف در بیش از دو سال گذشته در حال مذاکره بودهاند، اما این فرایند در دو زمان به درگیریهای نظامی دامن زده است.
عادل عبدالغفار، پژوهشگر موسسه سیاست استراتژیک استرالیا، توضیح داد که در حالی که تحرکات واقعی برای ازسرگیری مذاکرات وجود دارد، لفاظیهای سیاسی همچنان نمود زیادی دارد. او افزود که ارزیابی گشایشهای واقعی به چند علامت کلیدی بستگی دارد، مانند تایید دور جدید مذاکرات و تغییر لحن طرفین از مطالبات حداکثری به سازوکارهای عملیاتی.
کشورهای حاشیه خلیج فارس به دلیل برقراری کانالهای ارتباطی با دو طرف و جلوگیری از پیامدهای ناشی از درگیریها، نقش مهمی در میانجیگری ایفا میکنند. دوحه و مسقط در تلاشاند تا پیامها را به ترتیبات عملیاتی در حوزه امنیت دریانوردی تبدیل کنند.
با این وجود، تحلیلگران معتقدند که نه کشورهای عربی و نه چین نمیتوانند توافقی را تحمیل کنند و هرگونه تصمیم نهایی صرفاً در دستان تهران و واشنگتن است. چالشی که دو طرف با آن دستوپنجه نرم میکنند این است که چگونه به فرمولی دست یابند که در آن هیچیک از آنها در نظر عموم تسلیم نشوند.
ایران در پاسخ به تهدیدات ترامپ هشدار داده و اعلام کرده است که انسداد تردد در تنگه هرمز، همچنان بهعنوان یک برگ برنده باقی خواهد ماند. بنا بر گفتههای عبدالغفار، تهران بدون اخذ تضمینهای قوی، حاضر به عقبنشینی از این موضع نخواهد بود و تنشها در منطقه نیز تنشهای بیشتری را به وجود خواهد آورد.
