### تحرکات نظامی آمریکا در دریای کارائیب و تأثیر بر ونزوئلا
تحولات اخیر در دریای کارائیب و افزایش فعالیتهای نظامی ایالات متحده در برابر ونزوئلا باعث شده تا این کشور مجدداً در کانون توجه محافل دیپلماتیک و امنیتی قرار گیرد. دولت سابق دونالد ترامپ، حکومت نیکلاس مادورو را «تروریستی» خوانده و با اعزام تجهیزات و نیروهای نظامی به منطقه، نگرانیها از تشدید فشارها و سناریوهای تقابلی را افزایش داده است.
در این راستا، **حمید شهرابی**، کارشناس مسائل امنیتی آمریکای لاتین، در گفتوگویی به بررسی ابعاد سیاسی، اجتماعی و امنیتی بحران ونزوئلا پرداخته است. وی تأکید میکند که توصیف حکومت این کشور بهعنوان «دیکتاتوری» و اتهامات مرتبط با قاچاق مواد مخدر یا نفوذ ایران و حزبالله بیشتر از آنکه مبتنی بر واقعیت باشد، بخشی از پروژه فشار سیاسی و نظامی آمریکا برای تسلط بر منابع نفتی ونزوئلا است. به نظر او، این فشارها میتوانند به تشدید تنشها و سناریوهای نظامی پر هزینه در منطقه منجر شوند.
**آیا توصیف حکومت ونزوئلا به عنوان دیکتاتوری صحیح است؟**
شهرابی معتقد است که نامگذاری حکومت ونزوئلا بهعنوان دیکتاتوری نه تنها دقیق نیست بلکه تحریف واقعیت نیز محسوب میشود. او با اشاره به منشأ حکومت بولیواری میگوید که این نظام بر اساس اراده مردم بنا شده و از این حیث با حکومتهای دیکتاتوری تفاوت دارد. همچنین، وی به رعایت معیارهای دموکراسی در برگزاری انتخابات و آزادی ایجاد احزاب و اتحادیهها اشاره میکند و تأکید دارد که مردم در تصمیمگیریهای سیاسی شرکت فعالی دارند.
**وضعیت اجتماعی و سیاسی ونزوئلا چگونه است؟**
شهرابی توضیح میدهد که مردم ونزوئلا از طبقات مختلف اجتماعی تشکیل شدهاند و در مجموع، اکثریت کارگران و روستائیان از حکومت حمایت میکنند، در حالی که برخی اقشار دیگر، به دلیل فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمها، نارضایتی دارند. باوجود این، به گفته وی، مردم محروم عمدتاً حکومت را در کنار خود میبینند و از آن حمایت میکنند.
شهرابی همچنین اشاره میکند که علیرغم مشکلات اقتصادی، برخی از شاخصهای اجتماعی در مقایسه با قبل از انقلاب بهبود یافته و دسترسی به خدمات بهداشتی، آموزشی و مسکن برای اقشار کمدرآمد افزایش یافته است.
این گفتوگو به بررسی چالشها و تغییرات اجتماعی در ونزوئلا پرداخته و نشاندهنده دیدگاههای مختلف نسبت به وضعیت کنونی این کشور است.### بررسی وضعیت حکومت بولیواری در ونزوئلا
ناظران بینالمللی غیرمغرض هماکنون به نتایج تهاجم نظامی آمریکا به ونزوئلا توجه دارند و آن را بهمنظور کنترل منابع طبیعی، بهویژه ذخایر نفتی این کشور میدانند. در این راستا، پس از ورود حکومت چاوز به عرصه کنترل شرکت ملی نفت در اوایل سال 2003، تولید ناخالص داخلی ونزوئلا ظرف کمتر از شش سال تقریباً دو برابر شده و این رشد اقتصادی منجر به کاهش بیش از 50 درصدی نرخ فقر گردیدهاست. برخلاف این شرایط، نابرابری اقتصادی که با شاخص جینی اندازهگیری میشود، از 47 در سال 1999 به 41 در سال 2008 کاهش یافتهاست.
در همین دوره، هزینه خدمات اجتماعی به ازای هر نفر بیش از سه برابر شده و نرخ مرگ و میر نوزادان بیش از یکسوم کاهش یافته است. تعداد پزشکان عمومی در بخش دولتی دوازده برابر افزایش یافته و با همکاری کوبا، میلیونها ونزوئلایی به خدمات بهداشتی دسترسی پیدا کردهاند. همچنین، در حوزه آموزش عالی، نرخ ثبتنام از سال 2000 تا 2008 دو برابر شدهاست. این موارد نشاندهنده رشد مثبت در زمینههای مختلفی از جمله کاهش بیکاری و افزایش درآمدهای تأمین اجتماعی است.
اما از سال 2014، با تشدید تحریمها و بلوکه کردن منابع مالی ونزوئلا، بیش از 80 درصد از درآمدهای اقتصادی این کشور افت کرده و وضعیت معیشتی مردم به شدت تحت تأثیر قرار گرفتهاست. در این شرایط، آمریکا همچنان به دنبال سرنگونی حکومت بولیواری بوده، اما ونزوئلا به مقاومت خود ادامه میدهد و در برابر مشکلات، نشانههایی از رشد اقتصادی را نیز نشان میدهد.
در حاشیه این تحولات، اتهامات آمریکا درباره قاچاق مواد مخدر توسط دولت ونزوئلا بهگونهای مطرح میشود که بسیاری آن را بیاساس میدانند. کشت مواد مخدر در این کشور ممنوع است و هیچگونه آزمایشگاهی برای تولید آن وجود ندارد. به گزارشهای سازمان ملل و اداره مبارزه با مواد مخدر، اتهامات دولت ترامپ علیه ونزوئلا تأیید نشده و متوجه میشود که بیشتر مواد مخدر از مسیر کشورهای دیگری نظیر مکزیک و کلمبیا وارد ایالات متحده و اروپا میشود.
ادعاهای آمریکاییها درباره نفوذ ایران و حزبالله در ونزوئلا نیز به عنوان توجیهی برای تهاجم خود مطرح شده و باری دیگر، کارشناسان آن را بیپایه میدانند. این تفکر ناشی از رویکرد سلطهجویانه آمریکا نسبت به دوستان و دشمنانش بوده و همکاریهای بینالمللی را در چارچوب منافع خود میبیند.
در نهایت، اقداماتی که اخیراً از سوی آمریکا علیه ونزوئلا اتخاذ شده است، شامل حملات به قایقهای صیادی و تصاحب کشتیهای حامل نفت میشود که این موارد بهطور واضح خلاف قوانین بینالمللی محسوب میگردند. ترامپ همچنین به ترویج «تروریسم روانی» علیه مردم ونزوئلا پرداخته است. شرایط فعلی نشاندهنده نااطمینانی در آینده تنشها بین دو کشور و احتمال درگیریهای نظامی گستردهتر نیز هست.**تهدیدات ایالات متحده علیه ونزوئلا شدت گرفته است**
اخیراً، مقامات آمریکایی به شدت به دولت ونزوئلا و نمایندگان منتخب این کشور حمله کردهاند. این قطبنماهای سیاسی با اشاره به سیاستهای استکباری و فاشیستی، منابع طبیعی ونزوئلا را به عنوان ثروتهایی که به سرقت رفتهاند، نام بردهاند. این اقدامات شامل تهدیدهای آشکار به قتل منتخبین مردم ونزوئلا بوده است.
با توجه به سابقه جنایات ایالات متحده در نقاط مختلف جهان، احتمال تشدید حملات نظامی این کشور علیه ونزوئلا دور از انتظار نیست. این تهدیدات میتواند فراتر از نمایشهای سیاسی باشد.
علاوه بر این، هرگونه تجاوز نظامی به ونزوئلا میتواند عواقب خطرناکی برای ایالات متحده در پی داشته باشد. مردم این کشور با روحیهای قوی و مسلح به دفاع از خود، به احتمال زیاد مقابل متجاوزان ایستادگی خواهند کرد. با برخورداری از حمایتهای بینالمللی، انتظار میرود که سازما نهای جهانی بتوانند قدرت کاخ سفید را به چالش بکشند.
