به گزارش خبرآنلاین، نیکلاس مادورو، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا، در تاریخ 3 ژانویه 2026 توسط نیروهای دلتا فورس ایالات متحده به دستگیر شد. این واقعه در بستر خوابش در کاخ معروف به فولورانس اتفاق افتاد و به این ترتیب، حکومت 13 ساله او که بر اساس ایدئولوژی چاوزیسم بنا شده بود، به پایان رسید.
خبرآنلاین در تحلیلی به شناسایی شخصیت مادورو و نحوه ورودش به دنیای سیاست پرداخته است. او برخلاف بسیاری از رهبران آمریکای جنوبی، نه یک نظامی بالا رتبه و نه یک تکنوکرات با تحصیلات عالی بود، بلکه محصولی از خیابانها، اتحادیههای کارگری و سیاستهای پوپولیستی در منطقه به شمار میرفت. مادورو راه خود را از رانندگی اتوبوس و فعالیتهای اتحادیهای آغاز کرد، مسیرهایی که در روایتهای هوادارانش به «رئیسجمهور مردم» و در دیدگاه مخالفان به «عدم شایستگی برای اداره یک کشور بحرانزده» تعبیر شده است.
این گزارش نیز به روابط ایران و ونزوئلا میپردازد. دو کشور با وجود فاصله جغرافیایی و فرهنگی، به دلیل وجود یک دشمن مشترک یعنی ایالات متحده، به هم نزدیک شدند. این روابط از دوران هوگو چاوز آغاز شده و مادورو آن را ادامه داد. چاوز به عنوان یک چالشگر نظم آمریکایی در نیمکره غربی، به دنبال نزدیکی با کشورهایی بود که در تقابل با آمریکا قرار داشتند.
نزدیکی سیاسی بین تهران و کاراکاس از اوایل دهه 2000 شکل گرفت. در این زمان، چاوز و محمود احمدینژاد، هر دو به دنبال تقابل با ایالات متحده بودند و این همگرایی به امضای چندین توافقنامه اقتصادی و سیاسی انجامید.
این روابط به نفع ونزوئلا نیز بود. اولاً، حمایت ایران در عرصه بینالمللی به کاراکاس کمک کرد که در برابر تلاشهای ایالات متحده برای منزوی کردنش، مقاومتر باشد. دوماً، همکاری اقتصادی با ایران، به معنای کاهش وابستگی به غرب بود. همچنین، این ارتباط به واشنگتن پیامی قوی ارسال کرد که ونزوئلا حاضر است با دشمنان آن همپیمان شود.
از سوی دیگر، ایران نیز با سرمایهگذاری در ونزوئلا به دنبال شکستن انزوای دیپلماتیک خود در سطح بینالمللی بود، تا نشان دهد که هنوز هم در صحنه جهانی فعال است.### همکاری انرژی و نفتی ایران و ونزوئلا
ایران و ونزوئلا که هر دو عضو اوپک هستند، به نظر میرسد که همکاری در حوزه انرژی برایشان منطقی و مفید بوده است.
### عمق ژئوپلیتیک در منطقه آمریکای لاتین
نزدیکی تهران به کاراکاس، برای ایران بهعنوان یک امتیاز استراتژیک محسوب میشود، به خصوص در حیاط خلوت ایالات متحده.
### انتقال قدرت و ادامه اتحاد
پس از مرگ هوگو چاوز در سال ۲۰۱۳، سوالات زیادی درباره آینده روابط با ایران مطرح شد. نیکلاس مادورو، جانشین چاوز، نهتنها این ارتباط را ادامه داد بلکه آن را تقویت کرد. بهعنوان وزیر خارجه پیشین، مادورو اهمیت روابط غیرغربی را درک کرده بود و در زمانی که اقتصاد ونزوئلا دچار مشکلات شدیدی بود، ایران را بهعنوان یک شریک قابل اتکا شناسایی کرد.
### تنش با ایالات متحده
نزدیکی این دو کشور به سرعت به یکی از عوامل کلیدی برای تشدید تنش میان ونزوئلا و آمریکا تبدیل شد. واشنگتن از دیرباز به روابط تهران و کاراکاس با تردید مینگریست و حضور فعال ایران در آمریکای لاتین را بهعنوان یک چالش امنیتی در نظر میگرفت.
### مراحل تشدید تنش
تشدید تنشها در سه مرحله اساسی شکل گرفت. ابتدا آمریکا بهطور ایدئولوژیک به دولتهای چاوز و مادورو بهچشم رژیمهای پوپولیستی و غیردموکراتیک مینگریست. سپس با افزایش همکاری میان ونزوئلا و ایران، واشنگتن تحریمهایی علیه مقامهای ونزوئلا وضع کرد. نهایتاً، این پرونده به سطح امنیتی ارتقا یافت و آمریکا از تهدیدات امنیتی ناشی از این روابط سخن گفت.
### نفت، عامل اصلی اختلاف
نفت بهعنوان یکی از عوامل کلیدی در تنشهای بین دو کشور شناخته میشود. ونزوئلا با دارا بودن ذخایر غنی نفتی، برای سالها تأمینکننده اصلی انرژی آمریکا بود اما سیاستهای ملیسازی در دوران چاوز و مادورو این رابطه را تضعیف کرد.
### جنگ اقتصادی مادورو
مادورو همواره بر این نکته تأکید میکرد که مشکلات اقتصادی ونزوئلا ناشی از سوءمدیریت نیست بلکه نتیجه جنگ اقتصادی آمریکا است. این نظریه اگرچه بخشی از جامعه ونزوئلا را قانع میکرد ولی نتوانست نارضایتی گسترده ناشی از مشکلات اقتصادی را از بین ببرد.
### شکاف با واشنگتن
نزدیکی ایران و ونزوئلا به نقطهای رسید که بازگشتی به عقب ممکن نبود. آمریکا به این نتیجه رسید که مادورو جزو محور ضدآمریکایی است و از این رو رویکرد خود را از اصلاح رفتار به تلاش برای تغییر حکومت تغییر داد.
### تقابل ناگزیر
روابط این دو کشور عمدتاً بر پایه محاسبات سیاسی شکل گرفته و به رغم مزایایی که برای هر دو داشت، هزینههای سنگینی نیز به همراه داشته است. برای مادورو، این اتحاد به فشار سیاسی بدل شد و ایران به یک عامل مهم در تقابل با آمریکا تبدیل شد.
### آینده روابط ایران و ونزوئلا
اگرچه سقوط مادورو به معنای پایان بازی برای ایران نیست، اما بهمعنای کاهش فضای مانور خواهد بود. تغییر موازنه قدرت در آمریکای لاتین و تأثیرات آن فراتر از مرزهای ونزوئلا قابل مشاهده خواهد بود.
مشروح این گزارش را میتوان در منابع معتبر پیگیری کرد.
