محمدجواد ظریف، وزیر سابق امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و بنیانگذار اندیشکده موسسه پایاب، در مراسم رونمایی از کتاب «جهان پیش رو: گفتارهایی پیرامون نظام جهانی» به چالشهای جدید در نظام جهانی پرداخت. وی در این مراسم اظهار داشت که در حال حاضر دیگر با قطبهای مشخص در عرصههای مختلف مواجه نیستیم.
ظریف به نقل از یان برمر اشاره کرد که در حوزه نظامی، جهانی تکقطبی وجود دارد؛ اما در عرصه اقتصادی، قدرتهای جدید مانند چین و برخی کشورهای اروپایی در حال ظهور هستند. او تصریح کرد که تغییرات جدی در قدرتهای اقتصادی جهان بهوجود آمده و بسیاری از کشورهایی که پیشتر در فهرست 10 کشور نخست اقتصادی نبودند، اکنون در این لیست قرار گرفتهاند.
وزیر سابق امور خارجه افزود: «ما دیگر در دوران گذار نیستیم و به دوران پساقطبی وارد شدهایم.» وی تأکید کرد که باید به این واقعیت جدید پذیرفته شود و تحلیلها بر اساس آن صورت گیرد.
ظریف همچنین به تحولاتی که در آمریکا در حال وقوع است، اشاره کرد و آنها را نشانهای از وضعیت جدید جهانی دانست. وی وفاداری را بهعنوان عامل کلیدی در تحلیلهای سیاسی مطرح کرد و اظهار داشت که در شرایط فعلی نمیتوان به وفاداری کشورها حساب کرد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد که سیاستهای ناتو و تبعات آن نشاندهنده اختلالات موجود در روابط بینالملل است. او به مثال ونزوئلا اشاره کرد و گفت که هیچیک از قدرتهای بزرگ به این کشور کمک نکردند، که به نوعی نشاندهنده کاهش وفاداری بین کشورهاست.
ظریف بیان کرد که توقع فداکاری از جامعه بینالمللی در دورانهای بحرانی مانند جنگ 12 روزه ایران بیمورد بوده است و به انتقادات موجود درباره نظریههای توطئه در مورد تحولات اوکراین و ونزوئلا پرداخت. وی بر لزوم تغییر نگرش به ساختار بینالملل تأکید کرد تا وضعیت جهانی قابل پیشبینیتر شود.
