به گزارش خبرآنلاین، آوش نوشت:
در بحبوحه نگرانیهای مرتبط با پرونده هستهای ایران که قدمت آن به بیش از دو دهه میرسد و با تهدیدهای رئیسجمهور ایالات متحده، هر اظهارنظر از سوی طرفهای ایرانی و خارجی به شدت تحتتوجه قرار گرفته و ممکن است نشانهای از تحرکات دیپلماتیک باشد.
محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، به نگرش سیاسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و پرونده هستهای این کشور اشاره کرد و اظهار داشت: با توجه به فشارهای خارجی به مدیرکل، امید به بستن این پرونده غیرممکن به نظر میرسد و این فشارها ممکن است همچنان افزایش یابند.
او همچنین به احتمال ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت در نشست آتی شورای حکام اشاره کرد و یادآور شد که غربیها و ایالات متحده از هر فرصتی برای اعمال فشار بر ایران بهرهبرداری خواهند کرد.
اسلامی افزود: مواد غنیشده ۶۰درصد ایران در ماههای اخیر میتوانست مانع بازگشت به قطعنامههای گذشته شود، اما اکنون دیگر این قطعنامهها وجود ندارد و از نظر ایران و چندین کشور دیگر، این قطعنامهها به تاریخ پیوسته است.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران بر عدم تمایل کشور به ساخت سلاح هستهای تأکید کرد و تصریح نمود که ایران بدون سلاح هستهای نیز قادر به دفاع از خود و تأمین بازدارندگی لازم است.
او ضمن اشاره به همکاری مثبت روسیه در ساخت نیروگاههای جدید بوشهر، خبر داد که تأمین سوخت برای نیروگاه اتمی بوشهر در سال ۲۰۲۶ نیز انجام شده است.
در ادامه گفتوگو، اسلامی به وضعیت روابط ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی اشاره کرد و گفت که با توجه به ماهیت سیاسی این پرونده، به نظر نمیرسد که به آرامشی برسد.
او با اشاره به سوءاستفاده سیاسی از این پرونده و مذاکرات متعدد گذشته، تأکید کرد که این مهم در نهایت به شکست توافقات گذشته انجامید.
در پاسخ به سوالی درباره بمباران تأسیسات هستهای، اسلامی افزود: چنین اقداماتی میتواند بهانهای برای فشار و جنگ روانی علیه ایران ایجاد کند. ایران به عنوان عضوی از NPT، پادمانهای مربوطه را اجرا کرده است و همکاری با آژانس به دلایل امنیتی موقتا معلق شده است.
او همچنین به وضعیت سایتهای آسیبدیده پرداخت و تأکید کرد که آژانس باید جدول زمانبندی روشنی برای اقدامات خود در شرایط مشابه ارائه دهد. اسلامی خاطرنشان کرد که با وجود ادامه تهدیدات، وضعیت از نظر امنیتی به شدت بحرانی است و ایران همچنان در شرایط جنگی به سر میبرد.در شش ماه گذشته، هیچ اقدام عملی مانند آواربرداری یا بازسازی در کشور صورت نگرفته است. مسئولان مربوطه اعلام کردند که شرایط امنیتی و ملی کشور به ضوابط خاصی وابسته است. آنها تأکید کردند که اولویت اصلی این است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی رفتار حرفهای خود را حفظ کرده و بهطور مستقل عمل نماید. به گفته آنها، آژانس ملزم است در صورت بروز حملات به تأسیسات هستهای، ترتیبات مناسبی را پیشبینی کند. در این راستا، طرحی برای جلوگیری از حملات نظامی به این تأسیسات در کنفرانس ۲۰۲۵ وین ارائه شد، اما به دلیل فشارهای بیرونی نتوانستند این طرح را مطرح کنند.
برخی تحلیلگران معتقدند که با حمله به سایتهای غنیسازی ایران، جذابیت موضوع هستهای برای آمریکا کاهش یافته و کشورها به مسائل غیرهستهای روی آوردهاند. اما با توجه به استراتژی امنیت ملی آمریکا، ریاست جمهوری این کشور سه حوزه فناوری را در اولویت ذکر کرده که شامل توسعه صنعت هستهای نیز میشود. این تناقضها در سیاستهای جهانی تأمل برانگیز است و نشاندهنده استانداردهای دوگانهای است که نظام حقوق بینالملل را تحتالشعاع قرار میدهد.
با مورد بررسی قرار دادن شرایط غنیسازی ایران، بسیاری میپرسند آیا توانمندیهای ایران به حدی رسیده که موضوع مذاکره درباره آن قابل بحث باشد. از دیگر سو، بمباران تأسیسات هستهای فقط جنبه فیزیکی دارد و فناوری و دانش هستهای در داخل ایران به مدیریت خود این کشور وابسته است.
در ماه آینده، نشستی در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی برگزار خواهد شد و برخی نگرانند که این نشست به ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت بینجامد. در نشستهای قبلی نیز قطعنامههای ضد ایرانی به تصویب رسید و فشارها بر ایران تشدید شد. پیشبینی میشود از این نشست نیز برای افزایش فشار بیشتر استفاده شود، احتمال ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت وجود دارد.
آمریکا در سالهای اخیر از چند نهاد بینالمللی خارج شده و این رویکرد خود را بهعنوان بیفایده بودن این سازمانها برای منافع ملی خود توجیه کرده است. این نوعی آسیب به اصول منشور ملل متحد به شمار میآید و در این شرایط، کشورهای دیگر نیز ناچارند با استفاده از ابزارهای خود به دنبال حفظ منافعشان باشند.
ایران پیش از اجرای مکانیسم اسنپبک اعلام کرد که آماده است اورانیوم غنیشده 60 درصدی خود را کاهش دهد یا خارج کند، در صورتی که قطعنامهها لغو شوند. این گزینه همچنان برای طرفهای مذاکره کننده باقی است، چرا که تولید اورانیوم 60 درصدی برای تأمین نیازهای پیشران هستهای ضروری است. این موضوع بهعنوان یک پیشنهاد برای کاهش تنشها و لغو تحریمها همچنان در دست بررسی است.پس از تاریخ ۱۸ اکتبر سال دهم، با توجه به قطعنامه ۲۲۳۱، به لحاظ حقوقی شش قطعنامه دیگر دیگر معتبر نیستند. در این راستا، نامههایی به آژانس اتمی و مراکز مرتبط ارسال شده است.
در هفت ماه گذشته، دو رویداد مهم از سوی دشمنان ایران به وقوع پیوسته است؛ یکی جنگ ۱۲ روزه و دیگری ناآرامیهای اخیر که ناشی از نفوذ بیگانگان بوده است. این مسائل تحلیلهایی را به وجود آورده که ممکن است ایران نیاز به ساخت سلاح هستهای برای تقویت توان بازدارندگی خود داشته باشد. با این حال، مقامات کشور بر این باورند که برای دفاع از خود به سلاح هستهای نیازی ندارند.
تاکیدات مکرر صورت گرفته که سلاح هستهای جایی در دکترین نظامی ایران ندارد و مقام معظم رهبری نیز در این زمینه فتوا دادهاند. بر اساس ارزیابیهای استراتژیک ایران میتواند بدون سلاح هستهای دفاع موثری از خود انجام دهد و به سطح بازدارندگی کافی دست یابد.
در خصوص وضعیت پیشرفت واحدهای دو و سه نیروگاه اتمی بوشهر، مقامات اعلام کردند که همکاری با روسها در این پروژهها بسیار مثبت بوده است. پیشرفت این واحدها بهطور قابلتوجهی افزایش یافته و تعداد کارگران مشغول به کار از ۲۰۰ نفر به ۶ هزار نفر ارتقاء یافته است. انتظار میرود با تزریق منابع مناسب، این تعداد به ۱۲ هزار نفر برسد. کالاهای مورد نیاز برای ساخت نیروگاه نیز در داخل کشور تولید میشود و هدف این است که واحدهای دو و سه تا پایان سال پنجم برنامه هفتم به مدار بهرهبرداری برسند.
همچنین، درباره مشکلات قبلی در تامین مالی نیروگاه بوشهر و تامین سوخت آن، گفته شد که در حال حاضر مشکل خاصی وجود ندارد. تامین سوخت برای سال ۲۰۲۶ نیز برنامهریزی و انجام شده است.
