به گزارش خبرآنلاین، آرش رئیسینژاد، استاد پیشین دانشگاه تهران و استاد مهمان در مرکز خاورمیانه دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن، در کانال تلگرامی خود به تغییرات بنیادین در رویکرد تأمین کالاها اشاره کرده است. وی توضیح داد که در دهههای 1990 و 2000 میلادی، محور اصلی زنجیره تأمین، هزینه ارزان تولید در نقاط مختلف جهان بود، بهعنوان مثال، تولید در چین و مصرف آن در آمریکا.
رئیسینژاد خاطرنشان کرد که اکنون اندیشکدهها بر این باورند که کشورها به ایجاد دیوارهایی دور خود پرداختهاند. او سه مفهوم کلیدی را در این خصوص تشریح کرد:
1. **بهجای ارزانسازی، تأمین امنیت**: کشورهای آمریکا و اروپا در حال حاضر بهجای تمرکز بر هزینه، به دنبال کالاهایی هستند که در کشورهای دوست تولید شوند. بهعنوان مثال، آمریکا در تلاش است تا کارخانههای تولید تراشه را از تایوان و چین به خاک خود یا کشورهای متحدش منتقل کند.
2. **جنگ استانداردها**: کشورهای مقتدر تلاش میکنند تا قوانین و معیارهای خود را به کشورهای اطراف دیکته کنند. این موضوع به ویژه در صورت راهاندازی سیستمهای بانکی یا تکنولوژیک خاص مانند 6G چین در کشورهای مسیر «جاده ابریشم» معنیدار است، چرا که این کشورها به بازارهایی تحت نفوذ چین تبدیل خواهند شد.
3. **کاهش وابستگی متقابل**: قدرتها به دنبال کاهش وابستگی به رقبای خود در حوزه کالاهای حیاتی هستند. بهطور مثال، چین سعی در کم کردن وابستگی خود به دلار و بازارهای غربی دارد، در حالی که اروپا و آمریکا به دنبال قطع وابستگی به مواد معدنی و باتریهای چینی هستند.
این تحولات به معنای شکلگیری «جزیرههای قدرتی» به جای یک «رهبر جهانی» هستند. به این ترتیب، آمریکا بر بازار آمریکای شمالی و اروپا تسلط خواهد داشت، در حالی که چین بر بازار شرق آسیا و بخشهایی از آفریقا و آسیای مرکزی حاکم خواهد بود و هند نیز به دنبال ایجاد قطب مستقل خود در جنوب آسیا است. هر یک از این قدرتها به کنترل تمامی مراحل تولید از استخراج تا ساخت محصول نهایی در مناطقی میپردازند که دسترسی رقبای خود را محدود کنند. به این ترتیب، عصر طلایی جهانیسازی به پایان رسیده و دوران «اقتصادهای سنگربندیشده» آغاز شده است.
