**خبر آنلاین** – انتظار جهانی برای عذرخواهی رسمی شاه بریتانیا، چارلز سوم، به طور جدی افزایش یافته است. وی اخیراً در جلسهای با رهبران کشورهای مشترکالمنافع در ساموآ به ابراز تأسف از جنبههای دردناک تاریخ بریتانیا پرداخت و این موضوع بحثها درباره غرامت و عذرخواهیهای واقعی را داغتر کرد.
### عدم تمایل بریتانیا به پرداخت غرامت
چارلز سوم به عنوان فردی با روحیهای نرمخو شناخته میشود، اما این ویژگی نتوانسته است وی را از پذیرش اشتباهات تاریخی بریتانیا بازدارد. در واقع، دولت به قدری تحت کنترل است که حتی اگر پادشاه بخواهد عذرخواهی کند، موانعی از سوی دولت وجود دارد. از قرن هفدهم، بریتانیا به عنوان یک سلطنت مشروطه عمل کرده و نطقهای شاه بطور رسمی توسط دولت تهیه میشود.
با وجود تمایلات شخصی، اظهارات چارلز درباره بیعدالتیهای تاریخی، به وضوح منعکسکننده موضع دولت است. کییر استارمر، نخستوزیر انگلیس، هم به این مسئله تأکید دارد که تاریخ قابل تغییر نیست و شاه نیز این دیدگاه را تأیید میکند.
### اندوه و عذرخواهی
در حالی که شاه بریتانیا از ابراز تأسف درباره وضعیت استعمارگران در آفریقا خودداری نکرده، از بیان کلمه “عذرخواهی” پرهیز کرده است. جالب است که این رویکرد شبیه به موضع تونی بلر است که در سال ۲۰۰۷ به علت نقش بریتانیا در تجارت برده، ابراز تأسف کرد. هرچند در آن برهه، درخواستهایی برای عذرخواهی رسمی وجود داشت.
ابراز تأسف برای بریتانیا عواقبی ندارد و این کشور میتواند در زمان مناسب ناراحتی خود را ابراز کند. اما به محض اینکه صحبت از عذرخواهی به میان آید، پای مسئولیتهای حقوقی و اجتماعی به میان میآید.
### مسئولیتهای سلطنت
پرسش پیچیدهتری نیز مطرح میشود: چه میزان از مسئولیتهای تاریخی بر عهده سلطنت است؟ به عنوان مثال، شرکت سلطنتی آفریقا که در قرن هفدهم تاسیس شد، یکی از اصلیترین نهادهای فعال در تجارت برده بوده است.
گزارشهای اخیر بیبیسی ورلد از تحقیقات پروفسور سوزان شوارتز، تاریخنگار، نشان میدهد که در زمان تلاشهای بریتانیا برای لغو بردهداری، خانواده سلطنتی دچار اختلاف نظر بود. برخی اعضای خانواده سلطنتی، نظیر دوک گلاستر، مخالفین سرسخت تجارت برده بودند در حالی که دیگران، مانند ویلیام چهارم، از حامیان آن به شمار میرفتند.
به نظر میرسد که تاریخ سلطنت بریتانیا و عملکرد آن در زمینههای اجتماعی و اقتصادی در این زمینه هنوز هم تحت تأثیر قرار دارد و نیاز به بررسی دقیقتری دارد.### اجداد شاه چارلز در تجارت بردهداری دخیل بودهاند؟
گاردین گزارش داده است که بر اساس اسنادی که پژوهشگری به نام دزیره باپتیست کشف کرده، شاه چارلز، نواده مستقیم ادوارد پورتیوس، مالک زمینهای کشاورزی تنباکو در ویرجینیا در قرن هفدهم است. پورتیوس در سال ۱۶۸۶ محمولهای شامل حداقل ۲۰۰ نفر برده را از شرکت سلطنتی آفریقا دریافت کرده بود.
رابرت، پسر پورتیوس که خانوادهاش را در سال ۱۷۲۰ به انگلستان آورد، میراثی از جمله تعدادی برده را از پدرش به ارث برد. در وصیتنامه پورتیوس، نام بردهای به نام «ومبو» به مادر رابرت سپرده شده بود. سالها بعد، نواده رابرت، فرانسیس اسمیت، با یک اشرافزاده بریتانیایی ازدواج کرد و نوه آنها ملکه مادر فقید (مادربزرگ شاه چارلز) بود.
این ماجرا محدود به این موضوع نیست. ملکه الیزابت اول به تأمین مالی سفرهای بردهداری جان هاوکینز پرداخته است. هاوکینز به عنوان اولین تاجر انگلیسی برده شناخته میشود و در دهه ۱۵۶۰ میلادی سیستم تجارت مثلثی را پایهگذاری کرد. این سیستم شامل انتقال کالاهای انگلیسی به آفریقا، اسیر کردن انسانها و فروش آنها در مستعمرات اسپانیا در قاره آمریکا بود. سود کلان او به حدی بود که ملکه الیزابت اول شخصاً در سفرهای بعدی او سرمایهگذاری کرد.
در دوران پادشاهان بعدی، تجارت برده به شرکتی دولتی تبدیل شد و پادشاهان که اجداد شاه چارلز بودند، در این شرکتها سرمایهگذاری کردند و نفع بردند. براساس گزارش گاردین، برآورد میشود پیش از برچیده شدن این تجارت در سال ۱۸۰۷، کشتیهای بریتانیایی بیش از ۳ میلیون آفریقایی را از اقیانوس اطلس به صورت برده منتقل کردند.
در بریتانیا، مباحث مربوط به عدالت جبرانی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است، اما طرفداران این رویکرد هنوز نتوانستهاند ملکه و پس از آن شاه این کشور را به پذیرش اشتباهات وادار کنند.
