**تأکید بر تمرکز بر مذاکرات هستهای ایران و آمریکا**
مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه ایران، در گفتوگویی با یک رسانه غربی، بار دیگر بر این نکته تاکید کرد که تنها محور مذاکرات میان ایران و ایالات متحده، موضوع هستهای است. او اعلام کرد که ایران آماده است با جدیت و صداقت به گفتگو با آمریکا بپردازد تا این موضوع به صورت مسالمتآمیز حل و فصل شود، به شرطی که آمریکاییها مسائل دیگر را به مذاکرات وارد نکنند.
تخت روانچی در مصاحبهای با «لیز دوست» خبرنگار ارشد بیبیسی، به آخرین خبرها درباره دور بعدی مذاکرات اشاره کرد و گفت: “پیشنهادی برای برگزار شدن ملاقات در روز سهشنبه در ژنو مطرح شده است، هرچند هنوز به طور رسمی تأیید نشده است.”
او همچنین درباره مکان مذاکرات توضیح داد که ایران همواره انعطافپذیر بوده و در گذشته نشستها را در مسقط و رم برگزار کرده است. با این حال، او بر ضرورت حفظ عمان به عنوان میزبان مذاکرات تاکید کرد و این کشور را به عنوان میانجی موثق توصیف کرد.
دلیل انتخاب عمان به عنوان میانجی، روابط تاریخی و تجاری خوب ایران با این کشور و توافق دو طرف درباره نقش میانجیگری عمان است. در پاسخ به سوالی درباره موانع برگزاری جلسه بعدی در ژنو، تخت روانچی به زمانبندی اشاره کرد و گفت که ممکن است به زودی خبر قطعی اعلام شود.
وی همچنین به مذاکرات گذشته اشاره کرد و با یادآوری برخوردهای خصمانهای که در ماههای اخیر ممکن است بر مذاکرات تأثیر گذاشته باشد، بیان کرد که ارزیابی او از دور مذاکرات گذشته به طور کلی مثبت بوده اما هنوز برای قضاوت نهایی در مورد نیت آمریکا زود است.### رئیسجمهور ترامپ خواهان توافق است
رئیسجمهور ترامپ اعلام کرده که تمایل به دستیابی به توافق دارد، اما سیگنالهای متناقضی از سوی ایالات متحده به گوش میرسد. در حالی که مقامات آمریکایی از تمایلشان به مذاکرات و حل و فصل مسائل بهوسیله دیپلماسی خبر دادهاند، تجمع نیروهای آمریکایی در اطراف ایران و استفاده از تهدیدات، نگرانیهایی را به وجود آورده است. این شرایط نشان میدهد که تنها به کلمات نمیتوان اتکا کرد.
به گفته مقامات ایرانی، در زمانی که مذاکرات در حال پیشرفت بود، کشورشان مورد حمله قرار گرفت و این امر را بهعنوان خیانت به دیپلماسی تلقی کردند. آنها از غافلگیری در این وضعیت ابراز نارضایتی کرده و خواستار جلوگیری از تکرار چنین حوادثی هستند.
پس از دیدار ترامپ با نتانیاهو، رئیسجمهور آمریکا همچنان بر ادامه مذاکرات تاکید کرد. با این حال، نگرانیهایی درباره تغییر رژیم و تضاد در مواضع دو کشور وجود دارد. مقامات ایرانی تأکید دارند که اگر ایالات متحده به تغییر رژیم علاقمند است، نمیتواند با ابزارهای دیپلماتیک به هدف خود برسد. آنها ترجیح میدهند که دیپلماسی برقرار باشد و از تمام امکانات موجود برای دفاع از خود استفاده خواهند کرد.
با توجه به وجود بیش از ۴۰ هزار سرباز آمریکایی در منطقه، تهدیدها به قوت خود باقی است. مقامات ایرانی تصریح کردند که به جنگ تمایلی ندارند اما اگر مورد حمله قرار گیرند، پاسخ خواهند داد و طرف مهاجم باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرد.
در عین حال، مقامات ایرانی به توانایی در حل و فصل مسائل از طریق گفتگو و دیپلماسی اشاره کردند و بر این باورند که هیچ راهحل نظامی برای مشکلات فعلی وجود ندارد. آنها اعلام کردند که تمرکز اصلی در مذاکرات باید بر روی موضوع هستهای باشد و مسائل دیگر، از جمله فعالیتهای موشکی، نباید به پرونده اضافه شوند.
ایران معتقد است که در صورت عدم ورود مسائل غیرمرتبط به مذاکرات، میتوان به راهحلهای عملی دست یافت.**تأکید بر توانمندیهای دفاعی ایران**
مقامات ارشد ایران به تازگی تأکید کردند که کشور به هیچ عنوان حاضر به مصالحه درباره توانمندیهای دفاعیاش، به ویژه موشکهای بالستیک، نیست. یکی از مقامات امنیتی کشور، با بیان این که موشکها به هنگام تهدیدات خارجی، از جمله حملات اسرائیل و ایالات متحده، به عنوان ابزاری مؤثر عمل کردهاند، خاطرنشان کرد که این توانمندیها جزء خطوط قرمز ایران محسوب میشوند.
در ادامه این گفتگو، سوالی پیرامون آمادگی ایران برای مذاکره درباره موضوع هستهای و دیگر مسائل مرتبط مطرح شد. مقام مذکور تأکید کرد که تمرکز نهایی بر روی موضوع هستهای است و ایران در صورت دریافت سیگنالهای مثبت از طرف مقابل، ممکن است در مورد مسائل دیگر هم صحبت کند، اما باید به وضوح اعلام کرد که در مورد توانمندیهای دفاعی، هیچگونه مصالحهای پذیرفته نیست.
همچنین، درباره مذاکرات با ایالات متحده، این مقام اذعان داشت که آمریکاییها به نظر میرسد با اقداماتی به سوی توافق هستهای تلاش دارند و بر این باورند که تنها موضوع مورد بحث در حال حاضر مسأله هستهای است.
وی در پاسخ به سوالات پیرامون مصالحههای احتمالی، اشاره کرد که هر دو طرف باید برای رسیدن به توافق واقعی، امتیازاتی را ارائه دهند و برای این کار آماده هستند. بدون تبادل واقعی امتیاز، ایران هیچ گونه اقدام تماسی را نخواهد پذیرفت.
مسئولان همچنین به بحث درباره غنیسازی اورانیوم پرداختند و خاطرنشان کردند که ایران ممکن است در صورتی که تحریمها پایان یابند، اورانیوم غنیشده را رقیق کند. اما در این خصوص، لازم است جزئیات بیشتری در مذاکرات مشخص شود.
این مقام در پایان به گزارشهایی که حاکی از تغییر موضع ایالات متحده در خصوص غنیسازی هستهای ایران است، پاسخ واضحی نداد و گفت که این سوال باید به طرف آمریکایی ارجاع داده شود.**آیا آنها درخواست را کنار گذاشتهاند؟**
به گفته منابع نزدیک، این موضوع تا به حال برای ما روشن نیست و باید مستقیماً از طرفهای مربوطه پرسیده شود. با این حال، غنیسازی صفر برای ما مطرح نیست، زیرا ما در این زمینه هزینههای سنگینی پرداخت کردهایم. از جمله رویدادهای دشواری که در این مسیر تجربه کردهایم، میتوان به جنگی که به کشور ما تحمیل شد و همچنین از دست دادن دانشمندان و مقامات ارشد اشاره کرد. غنیسازی به عنوان یک جزء کلیدی در برنامههای هستهای ما شناخته میشود و فراموش کردن دردها و رنجهایی که متحمل شدهایم، ممکن نیست. لذا این موضوع برای هر گونه مذاکره در رابطه با هستهای ضروری است.
**آیا پیشرفتهایی در مذاکرات وجود دارد؟**
اکنون بسیار زود است که قضاوت کنیم آیا به توافق خواهیم رسید یا خیر. بررسی نتایج یک جلسه مذاکرات به تنهایی نمیتواند گویای جدیت طرف مقابل باشد، به ویژه اینکه در میانه مذاکرات با یک جنگ روبرو هستیم. اما فرصتهای اولیه تاحدودی امیدوارکننده بوده و باید دید در آینده چه پیش خواهد آمد.
**امکان دستیابی به توافق در مدت زمان کوتاه وجود دارد؟**
در مورد پیشبینی جدی از اینکه آیا ظرف یک ماه به توافق خواهیم رسید، اظهارنظر نمیکنم. ما به تعیین ضربالاجلهای غیرواقعی متعهد نیستیم، زیرا این امر میتواند روند مذاکرات را مختل کند. باید روی جدیت طرفین تمرکز کرد و اگر جدی باشند، ممکن است به زودی به نتیجه برسیم.
**آیا ایران به مذاکرات حضوری موافقت میکند؟**
ما اعتقاد داریم که مذاکرات غیرمستقیم نیز میتوانند نتیجهبخش باشند؛ زیرا در هر نشست فرصتی برای ارتباطات دیپلماتیک وجود دارد. اگر اراده سیاسی در هر دو طرف قوی باشد، این نوع مذاکرات نیز میتواند موفقیتآمیز باشد.
**در مورد تغییر رژیم در ایران نظر شما چیست؟**
این اظهارات تنها یکی از نمونههای سیگنالهای متناقض است که به آن اشاره شده است.
**آیا از پیامهای خصوصی نگرانیهایی دریافت کردهاید؟**
در گفتگوهای پنهانی این نوع ادعاها مطرح نشده است.
**آیا احساس میکنید که اوضاع بینالمللی به بحرانی وجودی برای ایران منجر خواهد شد؟**
در صورت بروز چنین تهدیدی، تبعات آن شامل حال همه خواهد بود و نه فقط ایران. لذا اگر احساس کنیم که این تهدید جدی است، واکنش مناسبی نشان خواهیم داد.
**آیا نشانههایی از تهدید وجود دارد؟**
در مورد وجود تهدید محسوس اظهارنظر نمیکنم، زیرا گمان کردن به آن سناریو، خطرناک و نامعقول است. اگر به چنین نقطهای برسیم، تبعات آن برای کل منطقه وخیم خواهد بود.
**آیا همزمانی با رهبران عرب وجود دارد؟**
تماسهایی با همسایگان داریم و از طرف دیگر هم، ارتباطات با رهبران عرب در حال انجام است تا از افزایش تنشها و اقدامات نظامی جلوگیری شود.در پی تماسهای اخیر در منطقه، نشانههایی از یک همصدایی مشترک علیه جنگ مشاهده میشود که این موضوع به نحو قابل توجهی جلب توجه کرده است. به نظر میرسد اکثر کشورهای منطقه خواستار صلح هستند و تنها برخی از کشورها به تداوم درگیریها تمایل دارند. این تغییر نگرش نشاندهنده خستگی عمومی از جنگ و بحران است و لازم میباشد به جایگزینهای مسالمتآمیز برای حل بحرانها توجه شود. به اعتقاد کارشناسان، گزینه نظامی دیگر نمیتواند به عنوان یک راهحل قابل قبول مطرح شود.
در پاسخ به سوالاتی در مورد رفتار رئیسجمهور ترامپ نسبت به رهبران منطقه، یکی از مقامها تأکید کرد که نمیخواهد بازگوکننده نظرات آنها باشد، اما به نظر میرسد که رئیسجمهور در برخی مواقع به آنچه گفته میشود گوش میدهد.
سوال مهم دیگری نیز در مورد اظهارات ترامپ درباره کمک به معترضان مطرح شد. مقامها اعلام کردند که بسیاری از تظاهراتهای اخیر در ابتدا مسالمتآمیز بوده، اما به تدریج تبدیل به خشونت شده است. آنها همچنین گفتند که تحریکات به خشونت میتواند از سوی برخی رهبران سیاسی مطرح شود. اقدامات خشونتآمیز به وضوح پیگرد قانونی دارد و تظاهراتکنندگان مسالمتآمیز حق دارند نظرات خود را بدون ترس از سرکوب بیان کنند.
در ادامه، مقام مورد بحث ابراز امیدواری کرد که دیپلماسی به عنوان یک راهحل مسالمتآمیز در پیش گرفته شود، هرچند که نگرانیهایی نیز درباره احتمال بروز جنگ وجود دارد. او تأکید کرد که باید مراقبتهای لازم انجام شود تا از هرگونه غافلگیری جلوگیری شود.
در نهایت، در مورد احتمال توافقات دیپلماتیک در آینده، مقام مذکور ابراز امیدواری کرد که بتوانند به توافقی دست یابند، اما این وابسته به صداقت طرف مقابل نیز هست. در پاسخ به انتقادات و نظرات دیگر مقامات آمریکایی، او خاطرنشان کرد که تلاشها باید از سوی آمریکا برای نشان دادن تمایل به توافق صورت گیرد تا بتوانند به نتایج ملموسی دست یابند.
