به گزارش خبرگزاریها، «دیوید هرست»، سردبیر وبسایت انگلیسیزبان «میدل ایست آی»، با اشاره به نظرات دکتر «احمد التویجری»، نویسنده و استاد دانشگاه عربستانی، به ایالات متحده در خصوص خطرات احتمالی یک اقدام نظامی علیه ایران هشدار داده است. التویجری تأکید کرده که «ایران به هیچ وجه ونزوئلا نیست و این کشور تواناییهای ویرانگری دارد که میتواند به کار گیرد.»
بر اساس گزارش ایسنا، التویجری تصریح کرده که ایران قادر است تا پایگاههای آمریکایی در تمامی کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دهد و تنگه هرمز را مسدود نماید. همچنین، این کشور میتواند حملات موشکی سنگینی را علیه اسرائیل انجام دهد.
هرست همچنین به انتقادات تند سناتور «لیندسی گراهام» از عربستان در کنفرانس امنیتی مونیخ اشاره کرده و نتیجهگیری کرده که واشنگتن باید به نظرات التویجری و دیگر کارشناسان اینچنینی توجه کند، به ویژه در شرایطی که به سمت یک جنگ جدید با حمایت از نتانیاهو پیش میرود.
**تغییر رویکرد عربستان مقابل محور اسرائیل-امارات**
در بخش دیگری از تحلیل خود، هرست اظهار کرده که امارات متحده عربی به نوعی «اسب تروای صهیونیسم» در این منطقه عمل میکند و عربستان به تدریج در حال فاصلهگیری از ابوظبی و همپیمانان غربی-صهیونیستی آن است. وی با اشاره به تغییر رویکرد عربستان در امور غرب آسیا، گامی بزرگ در جهت مقابله با محور امارات و رژیم صهیونیستی، ارزیابی کرده است.
تحولات اخیر در غرب آسیا، به ویژه پس از جنگ غزه و آسیبهای وارد شده به غیرنظامیان، تغییراتی جدی در اتحادها و محاسبات قدرتهای منطقهای به وجود آورده است. از موارد مشهود در این تغییرات، فاصلهگیری تدریجی عربستان از ابوظبی و متحدانش است که به طور مشخص مورد توجه ناظران قرار گرفته است.
هرست این تغییر را یک «حرکت استراتژیک بزرگ» میداند و به مقالهای جنجالی از محمد التویجری اشاره میکند که در آن به انتقاد شدید از روابط امارات با رژیم صهیونیستی پرداخته است. او با ارائه ادبیاتی بیسابقه، حاکمان امارات را به همکاری با اسرائیل متهم کرده و تحلیلهایش را نمایانگر تغییر نگرش عربستان نسبت به این گونه روابط توصیف کرده است.
هرست با اشاره به این نکته که عربستان حالا به سمت ترکیه گرایش پیدا کرده و تلاشهایی را برای کاهش تنش با ایران در دستور کار قرار داده، گفت که این وضعیت، فاصلهای معنادار را بین سعودیها و ابوظبی ایجاد کرده است.
**اختلافهای استراتژیک و واکنشها**
به گفته هرست، التویجری تاکید کرده که مقالهاش نمایانگر مواضع رسمی دولت عربستان نیست. با این حال، واکنشهای تند و معناداری از سوی امارات و تلآویو به این نظرات نشان از نارضایتی آنها دارد. بعد از تلاشهای گروههای حامی اسرائیل برای حذف مقاله، این متن مجدد در رسانههای مرتبط با محافل تصمیمگیرنده عربستان بازنشر گردید، که حاکی از حمایت و تایید ضمنی از مضامین آن است.
به عنوان اصلیترین دلیل نارضایتی عربستان از روابط موجود، موضوع غزه و وقایع مرتبط با آن ذکر شده است. التویجری بیان کرده که «خشونتهای گسترده و نسلکشی در غزه، عربستان را به تجدید نظر در مواضع خود سوق داد».### تغییرات در موضع عربستان نسبت به بحران خاورمیانه
تحلیلگران بر این باورند که در شرایط جاری اسرائیل، هر گونه احتمال برای برقراری صلح به چشم نمیخورد و همکاریهای موثر بین طرفین غیر ممکن است. این وضعیت موجب تغییراتی در ادبیات عربستان شده است، کشوری که به عنوان مرکز جهان اسلام، نمیتواند نسبت به تحولات اخیر سکوت کند.
به نقل از کارشناسان، مشارکت عربستان در طرح «شورای صلح» دونالد ترامپ برای نوار غزه صرفاً به عنوان یک راهکار کاهش تنش تلقی میشود.
### چرایی عقبنشینی ریاض از طرحهای نتانیاهو
هرست، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، خاطرنشان میکند که نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به دنبال استفاده از بحران نوار غزه به عنوان ابزاری برای تثبیت جایگاه خود به عنوان «هژمون نظامی» در این منطقه است، اما چنین تلاشهایی در حقیقت جدیدی نیست.
دکترین یینون که در دهه 1980 معرفی شد، به دنبال کنترل نظامی بر منطقه و تجزیه کشورها به اقوام مختلف بود. بر اساس این دکترین، کشورهای عربی به عنوان «ساختمانهایی از همپیمانهای خارجی» توصیف و هدف نابودی قرار گرفتند.
امروز، عربستان نگران است که ابوظبی در تلاش برای کسب نفوذ، به تجزیه جهان عرب آسیب بزند. طبق اظهارات التویجری، عربستان از امارات خواسته تا به یمن کمک کند، اما اکنون مشاهده میکند که امارات به دنبال منافع خود در یمن است. همچنین، امارات به تکرار این روند در سودان و سومالی پرداخته است.
با توجه به تحولات اخیر، هرست معتقد است که عربستان در حال تغییر گفتمان خود و پایان حمایت بیقید و شرط از عادیسازی روابط با اسرائیل است. به نظر میرسد ریاض در تلاش است تا یک نظم جدید در خاورمیانه ایجاد کند که در آن منافع ملی و حقوق فلسطینیها در اولویت قرار گیرد.
