به گزارش خبردونی، تازهترین ردیابیهای پروازی نشان میدهد که حداقل چهار فروند از بزرگترین هواپیماهای ترابری ارتش ایالات متحده، یعنی لاکهید سی-۵ گلکسی، در حال حرکت به سمت پایگاههای اصلی خود در منطقه از اقیانوس اطلس عبور میکنند.
در دکترین نظامی قرن بیست و یکم، قابلیت جابهجایی سریع و مؤثر نیروها و تجهیزات در فواصل بینقارهای، یکی از ارکان اساسی قدرت ملی و دیپلماسی اجباری به شمار میرود. در مرکز این توانایی، هواپیمای لاکهید سی-۵ گلکسی به عنوان بزرگترین و تنها هواپیمای ترابری راهبردی «فوق سنگین» در ناوگان نیروی هوایی ایالات متحده قرار دارد. این هواپیما که از اواخر دهه ۱۹۶۰ به خدمت گرفته شده است، نه تنها به عنوان وسیلهای برای حمل و نقل، بلکه به منزله یک دارایی راهبردی منحصربهفرد عمل میکند و به سیاستگذاران این امکان را میدهد که تمام تجهیزات نظامی نیازمند ارتش، از تانکهای غولپیکر تا بالگردهای تهاجمی، را در کوتاهترین زمان ممکن به هر نقطه از دنیا منتقل کنند.
**ظهور سی-۵ گلکسی و چالشهای پیش رو**
ظهور سی-۵ گلکسی، روشی برای پاسخ به نیازهای عاجل ارتش ایالات متحده در اوایل دهه ۱۹۶۰ برای جایگزینی ناوگان قدیمی C-۱۳۳ Cargomaster و تقویت ظرفیتهای محدود هواپیمای C-۱۴۱ Starlifter بود. در آن زمان، دکترین لجستیک به این امر اشاره داشت که هواپیماهای ترابری موجود نمیتوانند تجهیزات بزرگ مانند تانکهای M۶۰ را حمل کنند و بنابراین نیاز به جابهجایی این تجهیزات به صورت تکهتکه یا از طریق دریا وجود داشت.
در اکتبر ۱۹۶۱، ژنرال جو کلی، فرمانده سرویس ترابری هوایی نظامی، درخواست هواپیمای جدیدی را مطرح کرد که قادر به حمل ۱۰۰,۰۰۰ پوند بار در فواصل طولانی باشد. این نیاز به برنامه CX-HLS منجر شد که در آوریل ۱۹۶۴ با انتشار درخواست پیشنهاد رسمی آغاز شد. الزامات اولیه این برنامه بسیار سختگیرانه بود، بهطوری که هواپیما باید قادر به حمل ۱۲۵,۰۰۰ پوند بار در مسافت ۸,۰۰۰ مایلی و یا دو برابر این بار در مسافت کوتاهتر میبود.
در این مسابقه طراحی، شرکتهای بزرگ هوانوردی از جمله بوئینگ، داگلاس و لاکهید شرکت کردند. طراحی لاکهید به دلیل ابتکارات نوآورانهاش از جمله دم T شکل و سیستم بارگیری دوطرفه مورد توجه قرار گرفت و مسئولیت ساخت آن در سال ۱۹۶۵ به این شرکت واگذار شد، هرچند این پیروزی با مشکلات مالی همراه بود.
**ابعاد بینظیر سی-۵ گلکسی**
از بعد ابعاد، سی-۵ گلکسی مرزهای مهندسی هوافضا را جابهجا کرده است. طول این هواپیما حدود ۷۵ متر است که آن را حتی از هواپیماهای غولپیکری مانند ایرباس A۳۸۰ هم بلندتر میکند. ارتفاع آن معادل یک ساختمان شش و نیم طبقه است و دهانه بال آن به اندازهای وسیع است که میتوان یک زمین بسکتبال را در هر بال جای داد.
این هواپیما برای تحمل وزن برخاست ۸۴۰,۰۰۰ پوند (حدود ۳۸۱ تن) طراحی شده که شامل سوخت، خدمه، تجهیزات و حداکثر بار مجاز ۲۸۱,۰۰۱ پوندی (۱۲۷ تن) میباشد. یکی از ویژگیهای جالب طراحی لاکهید، مقطع عرضی تخممرغی شکل بدنه است که به مهندسان این امکان را میدهد تا سیستم «دو عرشه» را ایجاد کنند.### گزارش درباره سی-۵ گلکسی: غول جابهجایی هوایی
هواپیمای سی-۵ گلکسی به عنوان یکی از بزرگترین و توانمندترین هواپیماهای ترابری نظامی در تاریخ معرفی شده است. طراحی این هواپیما شامل عرشه بالایی است که شامل کابین خلبان، فضای استراحت خدمه و یک بخش مجزای مسافران در انتهای بدنه میباشد. محفظه بار سی-۵ با گنجایش ۳۵,۰۰۰ فوت مکعب، بهگونهای طراحی شده که فضای کافی را برای جابهجایی بارهای سنگین فراهم میکند؛ این ظرفیت بهطور قابل توجهی بیشتر از هواپیمای C-141 است. طول کف محفظه بار که ۱۴۳ فوت میباشد، بیشتر از مسافتی است که برادران رایت در نخستین پرواز خود طی کردند.
### طراحی پیشرفته ارابه فرود سی-۵
این هواپیما برای توزیع وزن زیاد خود از یک سیستم ارابه فرود پیچیده با ۲۸ چرخ استفاده میکند. این سیستم شامل یک ارابه فرود دماغه با چهار چرخ و چهار مجموعه ارابه فرود اصلی است که هر کدام شامل شش چرخ هستند.
مهندسی ارابه فرود سی-۵ مزایای قابل توجهی دارد:
1. **قابلیت زانو زدن**: این ویژگی به هواپیما اجازه میدهد تا با استفاده از جکهای هیدرولیک، ارتفاع خود را به اندازهای پایین بیاورد که بارگیری بدون نیاز به تجهیزات جانبی آسانتر شود.
2. **سیستم چرخش آزاد**: ارابههای عقب میتوانند تا ۲۰ درجه به طرفین متمایل شوند که مانور در فرودگاههای کوچک و فرود در بادهای شدید را تسهیل میکند.
3. **مدیریت تایرها در پرواز**: سی-۵ در ابتدا برای کاهش فشار تایرها در پرواز طراحی شده بود، اما این فرآیند نیاز به کمپرسورهای خارجی داشت که چالشهایی را به همراه داشت.
چالشهای فنی باعث شد که سیستم زانو زدن پنوماتیک با یک سیستم هیدرولیک جایگزین شود و همچنین مشکلات ناشی از چرخش تایرها در هنگام جمعآوری ارابه، نیاز به توقف کامل آنها قبل از جمع کردن بود.
### پیشرفت در موتورهای سی-۵
سی-۵ گلکسی در زمانی به میدان آمد که صنعت هوانوردی در حال گذار به موتورهای توربوفن بود. موتور General Electric TF39، که اولین موتور توربوفن با ضریب گذر بالا بود، با توان تولید ۴۱,۰۰۰ پوند رانش بهعنوان یک تحول در این زمینه شناخته شد.
با این حال، با گذشت زمان، موتورهای TF39 با مشکلاتی از جمله سر و صدای زیاد و هزینههای نگهداری بالا مواجه شدند. این موتورها نیاز به سرویسهای منظم هر ۲,۰۰۰ ساعت داشتند که باعث کاهش توان عملیاتی ناوگان میشد.
در برنامه نوسازی RERP، موتورهای قدیمی با مدلهای جدید F138-GE-100 که نسخه نظامی موتور CF6-80C2 هستند، جایگزین شدند. این تغییرات شامل افزایش رانش به ۵۱,۲۵۰ پوند و بهبود ۳۰ درصدی در مسافت برخاست میشود. این موتورها همچنین نیاز به سرویسدادن کمتر، که بهبود قابل توجهی برای مدیریت عملیاتی ارائه میدهند، دارند.**بهرهوری سوخت:**
تحقیقات نشان میدهد که هواپیماهای مدرن میتوانند با کاهش ۲۰ درصدی در مصرف سوخت، شمار زیادی از توقفهای میانی برای سوختگیری را کنار گذاشته و به طور مستقیم به مقصد پرواز کنند.
—
**ترکهای خطرناک در بالهای C-5 گلکسی**
این هواپیمای نظامی تاریخچهای پر از چالشهای ساختاری دارد. پس از ورود به خدمت در سال 1970، ترکهای خستگی در بالهای مدل C-5A شناسایی شد. نتایج آزمایشها نشان میدهد که این بالها در ۱۲۸ درصد از بار مجاز آسیبپذیر بوده، در حالی که استاندارد نظامی ۱۵۰ درصد بار مجاز را نیازمند میکرد. این عیب منجر به اتخاذ محدودیتهای بارگذاری برای ناوگان C-5 شد. بهطور مثال، در سال 1980، بار مجاز این هواپیما به ۵۰,۰۰۰ پوند کاهش یافت. برای حل این مشکل، برنامه H-Mod با هزینه ۱.۵ میلیارد دلاری آغاز شد که به تقویت بالهای تمام ۷۶ فروند C-5A کمک کرد. این تجربیات موجب شد تا مدلهای بعدی، مانند C-5B، از همان ابتدا با طراحی بهبود یافته تولید شوند.
—
**تحلیل مدلها و پیکربندیهای مختلف**
لاکهید C-5 در چهار مدل اصلی توسعه یافته که هر یک ویژگیهای خاص خود را دارند.
**مدلهای A و B: زیربنای اصلی**
C-5A نخستین نسخه این هواپیما بود که 81 فروند از آن تولید شد. مدل C-5B که بین سالهای 1985 تا 1989 وارد خدمت شد، شامل بهبودهای زیادی در سیستمهای مختلف بود. تفاوتهای این دو مدل چندان مشهود نیست، اما مدل B دارای سیستمهای اویونیک پیشرفتهتری است.
**مدل C-5C: متخصص حمل و نقل فضایی**
مدل C-5C یکی از کمتر شناختهشدهترین نسخهها محسوب میشود که تنها دو فروند از آن تولید شده است. این دو فروند به منظور جابجایی محفظههای بزرگ فضایی ناسا و کانتینرهای مخصوص شاتل فضایی طراحی شدهاند. در این مدل، تغییرات قابل توجهی مانند حذف کابین مسافران و تغییرات در طراحی دربهای بار صورت گرفته است. هر دو فروند فعلاً به استاندارد C-5M-SCM ارتقا یافته و به عنوان تنها وسیله حمل و نقل هوایی برای تجهیزات بزرگ فضایی آمریکا به شمار میروند.
**مدل C-5M سوپرگلکسی: نوسازی دیجیتال**
مدل M در حال حاضر تنها نسخه فعال نیروی هوایی ایالات متحده است که حاصل دو برنامه نوسازی بزرگ است. اولین مرحله شامل تعویض کابینهای آنالوگ با نمایشگرهای دیجیتال و سیستمهای ناوبری مدرن بود. برنامه دوم، بهبود موتورها و دیگر سیستمها را شامل میشود. قدرت واقعی C-5 در توانایی بارگیری و تخلیه همزمان از دو سمت جلویی و پشتی آن نهفته است و این ویژگی به عنوان “بارگیری عبوری” شناخته میشود. C-5 گلکسی قادر است تمام تجهیزات دارای گواهی هوابرد ارتش ایالات متحده را جابهجا کند.**پرواز غولهای پرنده: مأموریت سوپرگلکسیهای آمریکا در خاورمیانه**
**۱۵ خدمه برای یک مأموریت؛ زندگی در دل غول ترابری ایالات متحده**
عملیات با هواپیمای سی-۵ به دلیل ابعاد بزرگ و مأموریتهای طولانی، چالشهای متعددی برای خدمه به همراه دارد. پروازهای معمول سی-۵ با تیمی شامل ۷ نفر (دو خلبان، دو مهندس پرواز و سه لودمستر) انجام میشود، اما در عملیاتهای بینقارهای، این تعداد به ۱۴ تا ۱۵ نفر افزایش مییابد تا خلبانان و مهندسان بتوانند در نوبتهای استراحت از ۶ تختخواب موجود در عرشه بالا استفاده کنند.
مطالعات ساختاری نشان میدهد که طراحی جدید بالها و بدنه تقویتشده سی-۵ گلکسی امکان پرواز تا ۵۰,۰۰۰ ساعت را فراهم میآورد. این بدان معناست که ناوگان ۵۲ فروندی C-۵M فعلی میتواند تا سالهای ۲۰۴۰ و حتی ۲۰۶۰ به خدمت خود ادامه دهد.
با این وجود، نیروی هوایی ایالات متحده به دنبال برنامهریزی برای جایگزینی بلندمدت است. برنامه «Next Generation Airlift» (NGAL) که در میانه دهه ۲۰۴۰ عملیاتی خواهد شد، به دنبال یک هواپیمای جدید به عنوان جانشین همزمان سی-۵ و سی-۱۷ است. این برنامه دارای اهدافی شامل موارد زیر میباشد:
– **سرعت و برد بیشتر:** برای پاسخ به چالشهای فاصله در اقیانوس آرام.
– **بقاپذیری:** به کارگیری فناوریهای پنهانکاری یا سیستمهای دفاعی فعال برای عبور از حریمهای هوایی حساس.
– **بهرهوری سوخت:** تطابق با سوختهای پایدار هوانوردی (SAF) و کاهش هزینههای عملیاتی.
تا زمان تحقق پروژه NGAL، سی-۵ گلکسی همچنان به عنوان «انبار متحرک» و «پل هوایی» اصلی ایالات متحده معرفی خواهد شد. از منظر استراتژیک، وجود این هواپیما بدین معناست که هیچ تانک یا بالگردی در زرادخانه آمریکا نمیتواند «زمینگیر» بماند؛ زیرا سی-۵ همیشه راهی برای پرواز آنها خواهد یافت.
