**خبرآنلاین – شهاب شهسواری:** در پی مذاکرات پنجشنبه گذشته در عمان، گزارشهایی مبنی بر تحرکات نظامی ایالات متحده در منطقه منتشر شده است. این مذاکرات که با حضور وزیر امور خارجه ایران و وزیر خارجه عمان برگزار شد، نشاندهنده پیشرفت در گفتوگوهای هستهای است و به گفته این دو مقام، تیمهای کارشناسی به زودی در وین مباحث فنی را آغاز خواهند کرد.
در این میان، سفر ناگهانی بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان به واشنگتن و دیدار او با جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، خاص توجه رسانهها قرار گرفته است. این سفر مشکوک به نظر میرسد و برخی تحلیلگران بر این باورند که دیپلماتهای منطقهای احساس میکنند احتمالاً یک اقدام نظامی قریبالوقوع است.
دنی سیترینوویچ، تحلیلگر امنیتی پیشین ارتش اسرائیل، باور دارد که این سفر نشاندهنده ارزیابی عمان از نزدیکی رئیسجمهور ترامپ به تصمیمگیری درباره ایران است. به اعتقاد او، عمان در این شرایط حساس تلاش میکند تا به تصمیمگیرندگان ارشد آمریکا اطلاع دهد که هنوز امکان دستیابی به توافق وجود دارد.
جی. دی. ونس که از طرفداران توافق با ایران است، تصریح کرد که آمریکا به هیچ وجه قصد ورود به یک درگیری طولانیمدت با ایران را ندارد. با این حال، برخی دیگر از دیپلماتهای آمریکایی نظیر ریچارد هاس، هشدار دادهاند که امکان حمله محدود به ایران وجود دارد و احتمال تنشهای بیشتری به واکنش ایران بستگی خواهد داشت.
در جریان مذاکرات اخیر، ایالات متحده به ارائه هرگونه تضمین برای عدم اقدام نظامی علیه ایران خودداری کرده است. ترامپ به عنوان رئیسجمهور آمریکا، همواره از ابزار نظامی به عنوان یک راه برای مذاکرات استفاده کرده و فشار نظامی را افزایش داده است. با این حال، به نظر میرسد این استراتژی موفق نبوده و اقداماتی چون خروج از برجام و تجدید تحریمها نتوانسته به اهداف ترامپ جامه عمل بپوشاند.
ترامپ در موقعیتی دشوار قرار گرفته است؛ او با ارسال نیروهای نظامی به مرزهای ایران و تخلیه پایگاههای نظامی، عملاً در وضعیتی متناقض قرار دارد. اظهارات مقامهای آمریکایی نشان میدهد که این «نمایش جنگ» تاثیری بر ایران نداشته و آنها از عدم تسلیم ایران ابراز نارضایتی کردهاند.
اگر ترامپ بخواهد به استراتژیهای خود ادامه دهد، ممکن است با گزینهای از درگیری گسترده با ایران مواجه شود، اقدامی که در میان مقامات آمریکایی مقبولیت چندانی ندارد و با شعارهای انتخاباتی او در تضاد است. براساس گزارشهای اخیر، تعداد نیروهای اعزامی آمریکا به منطقه برای رویارویی طولانیمدت کافی نیست.گزارشها نشان میدهد که نیروهای اعزامی به منطقه به گونهای طراحی شدهاند که پیام جدی بودن و تهدید را منتقل کنند، اما در عین حال، توانایی برگزاری یک حمله نظامی طولانیمدت را ندارند.
تحلیلگران بر این باورند که ایالات متحده به وضعیت حساسی در فرآیند تصمیمگیری وارد شده است. علی واعظ، پژوهشگر در گروه بینالملل بحران، بر این عقیده است که رأیگیری در کنگره آمریکا در مورد قطعنامهای که رئیسجمهور را از اقدام نظامی بدون مجوز منع میکند، میتواند موجب تسریع تصمیمگیریها در دولت شود.
واعظ در مصاحبهای با نیویورک تایمز اعلام کرده که با توجه به رأیگیری کنگره در روز سهشنبه درباره این قطعنامه، روزهای شنبه و یکشنبه ممکن است آخرین فرصت برای دونالد ترامپ باشد تا به اقدام نظامی متوسل شود.
مقامات و مذاکرهکنندگان آمریکایی هنوز در مورد نتایج مذاکرات اخیر اظهارنظر نکردهاند، و مشخص نیست آیا واشنگتن به اندازه طرف ایرانی و واسطه عمانی از پیشرفت مذاکرات رضایت دارد یا خیر.
به نظر میرسد که زمینهسازی تهران برای واگذاری امتیازهای هستهای در مذاکرات، در گفتوگوهای ژنو آشکار شده باشد. در این شرایط، بار دیگر مسئولیت بر دوش ترامپ است تا تصمیم بگیرد آیا با امتیازهای ارائهشده از سوی تهران به دیپلماسی روی آورد یا دست به اقدام نظامی بزند تا امتیازات بیشتری به دست آورد.
بدیهی است که اقدام نظامی ایالات متحده علیه ایران میتواند فشارها بر مردم ایران را به شکل بیسابقهای افزایش دهد و در عین حال، تبعات جبرانناپذیری برای جایگاه سیاسی و حمایت از دونالد ترامپ به همراه داشته باشد.
