**به نقل از خبردونی استان اردبیل،** محمدجواد حقشناس، مشاور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی امروز در حاشیه مراسم شب صفویه (شیخ ارشاد) که به مناسبت هفته اردبیل در نگارخانه خطایی مجموعه میراث جهانی شیخ صفیالدین اردبیلی برگزار شد، تصریح کرد که چهارم مرداد، روز اردبیل، فرصتی مناسب برای تفکر در مورد راز ماندگاری ایران است. به گفته او، این ماندگاری ناشی از فرهنگ و تمدن ایرانی است و نه فقط قدرت نظامی یا ثروت.
حقشناس افزود که شخصیتهای تاریخی چون فردوسی، حافظ، سعدی و مولوی به تداوم هویت ایرانی کمک کردند و شیخ صفیالدین یکی از معماران اندیشهای بود که زمینهساز ظهور دوباره ایران شد. او اردبیل را نه تنها شهری تاریخی، بلکه نماد فرهنگ و هویت ایرانی دانست و به جایگاه این شهر در تاریخ و میراث معنوی اشاره کرد.
این مشاور همچنین به نقش شیخ صفی در فعالسازی عرفان اشاره کرد و تأکید کرد که عرفان زمانی مؤثر است که با مسؤولیت اجتماعی همراه باشد. وی خاطرنشان نمود که خانقاه اردبیل بهعنوان مدرسهای برای تربیت انسانها عمل کرده است.
حقشناس تأکید کرد، تشکیل دولت صفوی نتیجه بیش از دو قرن تربیت فرهنگی و اجتماعی بود و اندیشه صفوی قبل از تولد دولت در تبریز در اردبیل شکل گرفت. او گفت که پروژه صفویه به بازسازی ایران پس از سالها پراکندگی کمک کرد و موجب تعریف دوباره ایران به عنوان یک واحد سیاسی و فرهنگی شد.
او به نقش شاه طهماسب در شکوفایی هنر و فرهنگ ایرانی پرداخت و اشاره کرد که دوره او باعث شکلگیری سازمانهای اداری جدید و اهمیت شهر تهران شد. حقشناس در ادامه اظهار داشت که شاه عباس بزرگ توانست کار دولت صفوی را به اوج برساند و عظمت این دوره را تنها به فتوحات نظامی محدود نکرد.
وی در پایان به شکوفایی علمی عصر صفوی اشاره کرد و گفت که در این دوران شخصیتهای علمی بزرگی به ظهور رسیدند و تأکید کرد که اقتدار ملی بیشتر بر مبنای دانش و فرهنگ استوار است.
حقشناس تأکید کرد که اقدامات دولت صفوی در تأمین امنیت و تحکیم پیوند ایرانیان با بارگاه امام رضا(ع) نیز اهمیت ویژهای دارد.**ایران در برابر تجاوزات خارجی و اهمیت پاسداشت هویت فرهنگی**
یک فعال فرهنگی در مورد تاریخ ایستادگی ایران در برابر تجاوزات خارجی اظهار داشت که کشور در غرب و شمال غرب به مدت سالها در برابر حملات عثمانیان مقاومت کرده و آذربایجان و کردستان را از تهدید بیگانگان حفظ کرده است. در جنوب کشور نیز شاه عباس با بیرون راندن پرتغالیها از منطقه هرمز و خلیجفارس، یکی از نخستین پیروزیهای عظیم ایرانیان در مقابل استعمار دریایی را رقم زد و به همین خاطر بندر گمبرون به بندرعباس تغییر نام داده شد.
این فعال خاطرنشان کرد: وقتی درباره دوره صفویه صحبت میکنیم، در واقع به زنجیرهای اشاره میشود که از اردبیل آغاز شده، در تبریز شکل حکومت یافته، در قزوین ساماندهی شده و در اصفهان به اوج خود رسیده است و تا بندرعباس و هرمز به حفاظت از مرزهای ایران پرداخته است. این نه تنها نقشه یک حکومتی خاص بلکه نقشه فرهنگی و تمدنی سرزمین ایران محسوب میشود.
حقشناس در ادامه به ظرفیتهای فرهنگی و توریستی اردبیل اشاره کرد و گفت: آرامگاه جهانی شیخ صفیالدین اردبیلی تنها یک اثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو نیست، بلکه سند زندهای از پیوند میان عرفان، معماری، هنر و هویت ایرانی به شمار میآید. جاذبههایی نظیر کوه سبلان، جنگل فندقلو و موسیقی عاشورایی نیز بخشی از پتانسیلهای فرهنگی گردشگری این استان را شامل میشوند.
او همچنین تاکید کرد که اردبیل صرفا یک مقصد گردشگری نیست، بلکه محلی برای شناخت عمیقتر فرهنگ ایران به شمار میرود. صدای استاد سلیم مؤذنزاده اردبیلی نیز به عنوان بخشی از فرهنگ جمعی ایرانیان شناخته میشود و از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته است.
حقشناس در دوران پنجم شورای شهر تهران مسئولیت ریاست کمیسیون نامگذاری را برعهده داشته و به نامگذاری خیابانی به نام «اردبیل» و همچنین نامگذاری خیابانی به نام «علی دایی» اشاره کرد. او این اقدامات را نه تنها نامگذاری، بلکه تلاشی برای زنده نگهداشتن حافظه تاریخی و فرهنگی ایران در پایتخت دانست.
این فعال فرهنگی بر اهمیت حفظ هویت تاریخی ایران تاکید کرده و گفت که باید نام شخصیتهای بزرگی مانند کوروش بزرگ و شاه عباس بزرگ در فضاهای عمومی کشور بیشتر مورد توجه قرار گیرد. او افزود: پاسداشت این بزرگان به معنای احترام به تداوم هویت ملی ایران است، چرا که جامعهای که حافظه تاریخی خود را حفظ کند، میتواند آیندهای مستحکمتر بسازد.
در انتها، او بر این نکته تاکید کرد که مهمترین پیام میراث فرهنگی ایران، انسجام ملی، اعتماد به فرهنگ و نگاه رو به آینده است. ایران در تمامی زمانها که بر منابع فرهنگی خود تکیه کرده، به راحتی از بحرانها عبور کرده است.
