**خبرآنلاین؛** در شرایط کنونی که انسجام داخلی و کاستن از تنشهای سیاسی در کانون توجه قرار دارد، ساماندهی طرحی تحت عنوان «علاج» بحثهای جدیدی درباره نحوه تعامل با مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور را به همراه داشته است.
بر اساس اظهارات مرتبط با این سامانه، افراد میتوانند اطلاعات و مشخصات مخالفان جمهوری اسلامی را در این سیستم ثبت کنند تا این اطلاعات به نهادهای ذیربط منتقل شود. اما این موضوع سوالاتی را نیز به وجود میآورد؛ از جمله اینکه آیا مسئولیت شناسایی و معرفی افراد به شهروندان سپرده شدن، ممکن است به ایجاد «خبرچینی میان مردم» دامن زند؟
این نگرانی زمانی بیشتر میشود که در نظر داشته باشیم در میان افراد ممکن است تنشهای شخصی، خانوادگی یا سیاسی وجود داشته باشد که انگیزهای برای معرفی فردی به عنوان مخالف یا مجرم ایجاد کند. همچنین، مرز بین مخالفت سیاسی، فعالیتهای مدنی و رفتارهای غیرقانونی چالشی جدی به وجود میآورد.
اکنون مساله اصلی این است که در شرایطی که جامعه به تقویت اعتماد و همبستگی نیاز دارد، چگونه میتوان میان شناسایی فعالیتهای واقعی و گزارشهای ناشی از اختلافات شخصی تمایز قائل شد؟ این پرسش میتواند پیامدهای مهم اجتماعی و حقوقی برای سامانه «علاج» به دنبال داشته باشد.
در همین راستا، خبرآنلاین به مصاحبهای با **احمد بخشایش اردستانی**، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، پرداخته است. او در این گفتوگو اشاره کرد که قانونی درباره جاسوسی از افراد خارج از کشور وجود دارد و افرادی که با رسانههای بیگانه مرتبط هستند، تحت پیگرد قرار میگیرند.
بخشایش اردستانی تصریح کرد که باید بین مصاحبهکردن و فعالیتهایی که تأثیر بیشتری دارند تفاوت قائل شد. او به مثال علی کریمی اشاره کرد که میتواند گروهی را برای انجام فعالیتهای معین بسیج کند و در صورت ابراز مخالفت، وضعیت متفاوت خواهد بود.
وی همچنین ادامه داد که نافرمانی مدنی به عنوان یک نوع اعتراض قابل تحمل است اما زمانی که افراد به تظاهرات و تحرکات خاص دعوت کنند، این مسأله تغییر میکند. به عقیده وی، استفاده از یک سامانه برای تخلیه عقدههای شخصی و ایجاد درگیری میان افراد منطقی نیست.
بخشایش اردستانی به وضعیت ایرانیان مقیم خارج نیز اشاره کرد و گفت که این افراد به دو دسته تقسیم میشوند؛ عدهای واقعاً نگران پیشرفت کشور هستند و عدهای دیگر به ترویج تصویر منفی از ایران در سطح جهانی مشغولند.
**وی در خاتمه تصریح کرد که باید از ایجاد تنشها و دعوت به جاسوسی میان مردم پرهیز شود.****گفتوگوی بخشایش اردستانی: ضرورت عدم تقسیمبندی مردم و حمایت از نهادهای رسمی**
بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در اظهاراتی به ضرورت عدم ایجاد شکاف میان مردم اشاره کرد و گفت: «به نظر من، نیازی نیست که مردم را به مقابله با یکدیگر دعوت کنیم و از آنها بخواهیم که علیه هم جاسوسی کنند. در اوایل انقلاب، به دلیل فقدان نهادهای رسمی، این اقدامات ممکن بود توجیهپذیر باشد، ولی اکنون شرایط تغییر کرده است.»
او به یادآوری سخنان امام خمینی در خصوص همکاری مردم در شناسایی اعضای سازمان مجاهدین خلق پرداخت و خاطرنشان ساخت که اکنون با وجود نهادهایی مانند وزارت اطلاعات و واحدهای امنیتی، نیازی به این نوع همکاری مردم نیست. اردستانی اعلام کرد: «این نهادها مسئولیتهای مشخصی دارند و نیازی به قرار دادن مردم در برابر یکدیگر نیست.»
وی با اشاره به خطرات احتمالی این اقدامات، گفت: «اگر این حرکتها مستقل از نهادهای رسمی باشند، میتواند باعث درگیری میان مردم شود و نتیجهای جز خسارت به بار نخواهد آورد.»
اردستانی همچنین در ادامه به ایرانیانی که در خارج از کشور زندگی میکنند اشاره کرد و گفت: «اگر این افراد ببینند که جمهوری اسلامی به حیات خود ادامه میدهد و کشور در حال پیشرفت است، ممکن است به تدریج از اقدامات خود ناامید شوند و به کشور بازگردند.» او به تجربه چینیها پس از انقلاب ۱۹۴۹ اشاره کرد که بسیاری از آنها در حال حاضر به کشورشان علاقهمند شدهاند.
**نکات حقوقی در مورد تظاهرات خارجی**
اردستانی در ادامه بر این نکته تأکید کرد که صرف حضور در تظاهرات خارج از کشور به خودی خود جرم نیست و قوه قضاییه باید به دنبال شواهدی از ارتکاب جرم باشد. «ممکن است فرد به دلایل مختلف به یک تظاهرات مسالمتآمیز برود و نباید با او برخوردی صورت گیرد، مگر اینکه اقدام به تخریب اموال کند.»
او معتقد است که در ایران نیز باید بستر قانونی برای برگزاری تظاهرات فراهم شود و اشاره کرد: «ما نباید افراد مخالف را به عنوان برانداز تلقی کنیم. باید اجازه داده شود تا این افراد نظرات و مطالبات خود را بیان کنند و مسئولان نیز از این مسائل مطلع شوند.»
اردستانی به مقایسه با کشورهای دیگر اشاره کرد و گفت که در بسیاری از جوامع، مردم از طریق تظاهرات به بیان نظرات خود میپردازند و این موضوع باید در ایران نیز لحاظ شود.
در پایان، او تأکید کرد: «هر فرد باید بتواند نظرات و اعتراضات خود را بدون ترس از عواقب بیان کند تا مسئولان بتوانند به مشکلات رسیدگی کنند.»
