**آیتالله سیستانی به روحانیون شیعه: از نماز پشت سر ائمه جماعت دولتی خودداری کنید**
به نقل از خبردونی، ابوالفضل فاتح در یادداشتی به بررسی پاسخ آیتالله سیستانی به یکی از سوالات شیعیان در وبگاه عربی ایشان پرداخته است. در این پاسخ، آیتالله سیستانی اعلام کردند که مؤمنان باید از نماز خواندن پشت سر روحانیون دولتی بپرهیزند. این توصیه بهطور خاص در کشورهایی که دولت حقوق ماهانهای برای امامان جماعت تعیین میکند، مطرح شده است. ایشان هدف از این توصیه را محافظت از جایگاه دینی و استقلال نهاد دین عنوان کردند.
این پاسخ، ابعاد فکری «مکتب سیستانی» را بار دیگر آشکار میکند؛ مکتبی که بر استقلال نهاد دین و کرامت انسانی تأکید دارد. معرفی این نکته بهعنوان یک توصیه کلان حاکی از نگرانی ایشان درخصوص وابستگی روحانیون به دولتها و پیامدهای آن برای هویت شیعی است.
فاتح در ادامه اشاره کرد که در «مکتب سیستانی»، سه اصل بنیادین وجود دارد: حفظ هویت از طریق پیوند به نصوص و اصالتها، تأکید بر حکمت و کرامت انسانی، و همزیستی اجتماعی در یک جامعه پرتنش.
در دو دهه اخیر، آیتالله سیستانی با بهرهگیری از این اصول، نقشی بینظیر در شکلگیری «گفتمان نوین تشیع» ایفا کرده است. ایشان به دفاع از حقوق بنیادین انسان، تأکید بر انتخابات آزاد و گفتوگوی بین دینی پرداخته و از تنشهای فرقهای و افراطیگرایی جلوگیری کرده است.
توصیههای آیتالله سیستانی در رابطه با عدم وابستگی اقتصادی، نشاندهنده رویکرد اخلاقی ایشان در حفظ شفافیت معنوی تشیع است. این الگو بهعنوان مدلی برای استقلال مرجعیت و روحانیت ارائه شده است، طوریکه روحانیت نه به قدرتها وابسته بماند و نه تحت تأثیر آنها باشد.
به همین دلیل، از زمان رهبری آیتالله سیستانی بر حوزه نجف، توجه خاصی به استقلال از بودجه دولتی شده و طلاب نیز از مشاغل دولتی منع گردیدهاند. این توصیه میتواند نه تنها برای شیعه، بلکه برای تمامی مذاهب و ادیان بهعنوان نسخهای نجاتبخش تلقی شود.
فاتح در پایان به خطراتی که وابستگی روحانیون به حکومتها به وجود میآورد اشاره کرد و تاریخ را گواهی بر تحریف ادیان بهوسیلهی برخی نهادها دانست.در اوضاع کنونی، رهبران و نهادهای مذهبی جهان با چالشی جدی مواجه هستند. هنگامی که از حقیقت فاصله میگیرند، به جهل، خرافات، تزویر و افراط گرایش پیدا میکنند. این موضوع به عنوان ابزاری در دست افرادی که مخالف دین هستند، به کار گرفته میشود تا تصویر منفی از دین و ایمان ارائه دهند و سعی در ریشهکنی آن داشته باشند.
در شرایطی که جهان از خشونت و بحرانهای اجتماعی رنج میبرد، بیش از هر زمان دیگری به معنویت، عدالت و اخلاق نیاز دارد. چهره واقعی دین در سیره پیامبر اسلام (ص) و امام علی (ع) و اهل بیت (ع) نهفته است. انتظار میرود روحانیون واقعی با رفتار خود این سیره را تبیین کنند و به عنوان آینهای از مکتب در جامعه به ویژه نسل جوان ظاهر شوند. این آینه بايد نمایانگر دین حقیقی باشد و در مقابل شبهات قرار گیرد.
از این رو، نظرات آیتالله سیستانی در مورد شخصیت مؤمن و تأکید بر استقلال محراب از قدرتها و حفظ اعتماد ائمه جماعات در کشورهای اسلامی، بسیار ارزشمند است. این راهکارها نه تنها به حفظ تشیع کمک میکند، بلکه به حفظ شأن انسان، ایمان و عبادت و همچنین بنیانهای همزیستی انسانی و معنوی در مقیاس جهانی نیز میپردازد.











